Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 26
Kimya 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 26 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aSirke asidi ve yemek sodası eklenen kaplarda oluşan kabarcıkların nedeni
Çözüm Yolu
Her iki kaptaki sıvı kaynatıldığı için su buharı kabarcıkları oluşur. 1. düzenekte gaz ürünü yoktur; 2. düzenekte ise yemek sodasının ısıtılmasıyla ayrıca CO₂ gazı açığa çıkarak kabarcık oluşturur.
- Soru metninde her iki kaptaki sıvının da kaynatıldığını dikkate alarak kaynama sırasında su buharı kabarcıkları oluştuğunu belirle.
- 1. düzenekteki denklemde gaz fazında ürün olmadığını görerek buradaki kabarcıkların yalnız kaynama buharından kaynaklandığını belirle.
- 2. düzenekteki denklemde CO₂(g) ürünü bulunduğundan kabarcıkların hem kaynama buharından hem de açığa çıkan CO₂ gazından kaynaklandığını açıkla.
- Her iki kaptaki kabarcıkları da kimyasal gaz çıkışına bağlamak — 1. düzenekte gaz ürünü yoktur, kabarcıklar kaynayan sıvının buharlaşmasından oluşur.
- 2. düzenekte yalnızca CO₂ gazını belirtip kaynama buharını unutmak — her iki sıvı da kaynatıldığı için su buharı da kabarcık oluşturur.
Kendini kontrol et: Tepkime denklemlerindeki gaz hâli indislerini (g) kontrol edip her iki sıvının da kaynatıldığı bilgisini açıklamana kattın mı?
1bKaplarda meydana gelen değişimin taneciklerin düzenlenmesi temelinde açıklanması
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
1. düzenekte asit suda iyonlarına ayrışır (denge tepkimesi, yeni gaz yok); 2. düzenekte tanecikler yeniden düzenlenip yeni maddeler (Na₂CO₃, CO₂) oluşur.Çözüm Yolu
1. düzenekte CH₃COOH ile H₂O etkileşip CH₃COO- ve H₃O+ iyonları oluşur. 2. düzenekte NaHCO₃ ve H₂O'daki bağlar kopar, atomlar yeniden düzenlenerek Na₂CO₃, H₂O ve CO₂ oluşur; CO₂ gaz çıkışı olarak görülür.
- 1. düzenek denklemindeki çift yönlü oku (⇌) inceleyerek CH₃COOH ile H₂O arasında CH₃COO- ve H₃O+ iyonlarının oluştuğunu belirleyin.
- 1. düzenekte gaz fazında yeni madde oluşmadığını, kaynamayla yalnız sıvı moleküllerinin birbirinden uzaklaştığını dikkate alın.
- 2. düzenek denkleminde 2NaHCO₃ taneciklerindeki bağların ısıyla koptuğunu ve atomların yeniden düzenlendiğini tespit edin.
- Bu yeniden düzenlenme sonucunda çözeltide Na₂CO₃ ve H₂O ile kabarcık oluşturan CO₂ gazı taneciklerinin oluştuğunu açıklayın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 1. düzenekte CH₃COOH suda çift yönlü iyonlaşırken 2. düzenekte atomlar yeniden dizilerek Na₂CO₃, H₂O ve CO₂ taneciklerini oluşturur. (Verilen denklemlere dayanarak her iki kaptaki tanecik etkileşimini doğru açıklayan ifadeler geçerlidir.)
- 1. düzenekte kimyasal tepkimeyle yeni bir gaz oluştuğunu sanmak — denklemde gaz ürün yoktur, yalnızca suda iyonlaşma dengesi vardır.
- 2. düzenekte NaHCO₃'ün yalnızca fiziksel olarak çözündüğünü söylemek — ısı etkisiyle bağlar kopup CO₂ ve Na₂CO₃ gibi yeni maddeler oluşmuştur.
Kendini kontrol et: Açıklamamda 1. düzenekteki çift yönlü iyonlaşmayı ve 2. düzenekte atomların yeniden dizilerek CO₂ oluşturmasını karşılaştırdım mı?
2Luminolun kanıtına benzer, günlük hayat veya canlılardaki üç kimyasal tepkime örneği
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Ateş böceğinin ışık yayması (biyolüminesans), odunun veya mumun alevle ışık saçarak yanması, kimyasal ışık çubuğunun parlaması.Çözüm Yolu
Luminol tepkimesinin gözlenebilir kanıtı mavimsi ışık yayılmasıdır. Benzer örnekler de ışık oluşturan tepkimeler olmalıdır; demirin paslanması ışık yaymadığı için bu kanıta benzemez.
- Metinden luminol tepkimesinin gözlemlenebilir kanıtının mavimsi parıltı, yani ışık oluşumu olduğunu tespit et.
- Canlılarda gerçekleşen biyolüminesans olaylarından ateş böceğinin ışık yayması gibi bir örnek seç.
- Günlük hayattan mumun veya odunun alevle yanması ve kimyasal ışık çubuğunun parlaması gibi ışık yayan tepkimeleri ekleyerek üç örneği tamamla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Denizanası veya fener balığının karanlıkta ışık üretmesi, havai fişeklerin ışık saçması, magnezyum şeridin parlak ışıkla yanması. (Gözlemlenebilir kanıt olarak ışık oluşumu içeren üç farklı kimyasal tepkime örneği verildiğinde geçerlidir.)
- Demirin paslanması gibi ışık yaymayan tepkimeler yazmak — seçilen örneklerin luminol gibi ışık oluşumu kanıtı göstermesi gerekir.
- Akkor ampulün ışık vermesi gibi fiziksel olayları örnek vermek — ışığın bir kimyasal tepkime sonucunda oluşmasına dikkat edilmelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın üç örneğin tamamı fiziksel değişim değil, ışık yayarak gerçekleşen birer kimyasal tepkime mi?
3Hidrazinin parçalanma tepkimesinin tanecik modelini önce ve sonra kutularına çizme
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Önce: N₂H₄ molekülleri (her biri 2 N ve 4 H atomlu). Sonra: N₂ molekülleri (2 N atomu) ve H₂ molekülleri (2 H atomu).Çözüm Yolu
Tepkimeden önce kutuya N₂H₄ molekülleri çizilir. Tepkime sonrası N-H bağları kopar, atomlar yeniden düzenlenir; N₂ ve H₂ molekülleri çizilir. Atom sayıları korunur, yalnızca bağlanma değişir.
- Metindeki bilgiden tepkime denklemini N₂H₄(s) → N₂(g) + 2H₂(g) biçiminde denkleştirerek tanecik oranını 1:1:2 olarak belirleyin.
- Azot ve hidrojen atomları için iki farklı renk/şekil seçip ilk kutuya birbirine yakın N₂H₄ sıvı moleküllerini (2 N, 4 H) çizin.
- İkinci kutuya çizdiğiniz her N₂H₄ için birbirinden uzak 1 adet N₂ (2 N) ve 2 adet H₂ (ikişer H) gaz molekülü çizin.
- Açıklamaya N₂H₄'teki bağların kopup atomların yeniden düzenlenerek N₂ ve H₂ gazlarını oluşturduğunu, atom sayısının korunduğunu yazın.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Her 1 adet N₂H₄ sıvı molekülü için tepkime sonrasında birbirinden uzak 1 adet N₂ ve 2 adet H₂ gaz molekülü çizilip bağ değişimi açıklanır. (1:1:2 tanecik oranını ve atom sayılarının korunumunu sağlayan tüm çizimler geçerlidir.)
- Bir N₂H₄ molekülünden bir N₂ ve yalnız bir H₂ çizmek — 4 hidrojen atomunun korunması için 2 adet H₂ molekülü çizilmelidir.
- Sıvı hidrazin ile ürünlerdeki N₂ ve H₂ gazlarının tanecik sıklığını aynı göstermek — gaz molekülleri birbirinden daha uzak çizilmelidir.
Kendini kontrol et: Her iki kutuda da toplam azot ve hidrojen atomu sayıları eşit mi (örneğin 2 N ve 4 H)?