Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 63
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 63 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4Grup olarak en pratik denkleştirme yolunu seçip ortak işlem basamaklarını yazma.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Grup kararı farklı olabilir; kitabın sonraki bölümündeki dört basamakla uyumlu bir model cevap verilmiştir.
- Denkleştirmeye başlangıç noktası belirlemek için en çok atom içeren karmaşık formüle 1 katsayısını veririz.
- Birden çok yerde bulunan H ve O atomlarını sona bırakıp önce diğer atomların sayılarını eşitleriz.
- Bileşiklerdeki atomları denkleştirdikten sonra diğer atom sayılarını bozmamak için serbest elementin katsayısını en son belirleriz.
- Denklemde kesirli katsayı oluşmuşsa tüm katsayıları uygun sayıyla çarparak en küçük tam sayılara çeviririz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 1) En karmaşık formüle 1 ver. 2) Önce H ve O dışındaki atomları eşitle. 3) Serbest elementi sona bırakıp kesirleri tam sayıya genişlet. (Atom sayılarını hatasız ve az adımda eşitleyen her mantıklı işlem sırası geçerlidir.)
- Serbest elementlerden veya çok yerde geçen atomlardan başlamak — katsayıları sürekli değiştirmeye yol açarak işlemi uzatır.
Kendini kontrol et: Yazdığın basamakları CO₂ + H₂ → CH₄ + H₂O tepkimesine uyguladığında tek seferde doğru katsayılara ulaşıyor musun?
5Diğer grupların basamaklarıyla kendi basamaklarını karşılaştırıp sınıfça en pratiğe karar verme.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Al(NO₃)₃'e 1 verilince Al=1, NO₃=3 olur; HNO₃ 3 gerekir ve H₂ için 1,5 çıkar. Kesir olduğundan hepsi 2 ile çarpılır: 2, 6, 2, 3. Atomlar eşit: Al 2, H 6, N 6, O 18.
Değerlendirme 1Denklemleri az adımda denkleştirmek için atomların eşitlenme sırasının nasıl belirleneceği.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Böylece katsayılar tekrar tekrar değiştirilmez ve işlem sayısı azalır.
- Önce en karmaşık formül seçilir ve tepken ile ürünlerde yalnızca birer bileşikte bulunan atomlar eşitlenir.
- Tepkimelerde genellikle birden fazla bileşiğin yapısında yer alan H ve O atomları daha sonraki adımlara bırakılır.
- Tek başına bulunan serbest veya moleküler elementler diğer atomları etkilemediği için en son denkleştirilir.
- Tepkimede soldan sağa gördüğü ilk atomdan başlamak — birden çok bileşikte geçen atomdan başlamak deneme-yanılma sayısını artırır.
Kendini kontrol et: Belirlediğin sırada serbest elementin katsayısını değiştirmek daha önce eşitlediğin atomların sayısını bozuyor mu?
Değerlendirme 2Denkleştirilen tepkimede korunan ve korunmayan özelliklerin neler olabileceği.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Örnek CO₂ + 4H₂ → CH₄ + 2H₂O'da toplam molekül sayısı 5'ten 3'e düşer, yeni maddeler oluşur.
- Denkleştirilen CO₂ + 4H₂ → CH₄ + 2H₂O tepkimesinde giren ve çıkanları atom, molekül ve madde türü açısından karşılaştırırız.
- Her iki tarafta 1 C, 2 O ve 8 H bulunduğundan atom cinsi, atom sayısı ve toplam kütle korunmuştur.
- Girenlerde 1+4 = 5 molekül varken ürünlerde 1+2 = 3 molekül oluştuğundan molekül sayısı korunmamıştır.
- CO₂ ve H₂'den CH₄ ile H₂O oluştuğu için maddelerin cinsi ve kimyasal özellikleri de değişmiştir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Korunan: toplam atom sayısı, atom türü, toplam kütle ve toplam yük. Korunmayan: toplam mol/molekül sayısı, gaz hacmi ve kimyasal özellikler. (Denkleştirilen CO₂ + 4H₂ → CH₄ + 2H₂O tepkimesiyle uyumlu korunan ve değişen nicelikleri doğru belirten cevaplar geçerlidir.)
- Kütle korunduğu için molekül sayısının da her zaman korunduğunu sanmak — katsayılar toplamı 5'ten 3'e düştüğünden molekül sayısı değişebilir.
Kendini kontrol et: Denklemde girenlerin katsayılar toplamı (1+4=5) ile ürünlerin katsayılar toplamını (1+2=3) karşılaştırdın mı?
Sıra Sizde 1. BasamakAl + HNO₃ → Al(NO₃)3 + H₂ tepkimesinde en karmaşık formüle katsayı verme.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
En karmaşık formül Al(NO₃)3'tür, katsayısı 1 alınır.
- Tepkimedeki formülleri karşılaştırırız: Al, HNO₃, Al(NO₃)3, H₂.
- En çok atom ve çeşit içeren, en karmaşık formül Al(NO₃)3'tür.
- Bu formüle katsayı olarak 1 verilir: Al + HNO₃ → 1Al(NO₃)3 + H₂.
- En karmaşık formül olarak tepkenlerdeki HNO₃'ü seçmek — ürünlerdeki Al(NO₃)3 toplam 13 atom içerdiğinden daha karmaşıktır.
Kendini kontrol et: Her formüldeki toplam atom sayısını hesapladığında en fazla atom (13 atom) Al(NO₃)3 bileşiğinde mi bulunuyor?