Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 87
Kimya 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 87 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
8Kayıtlardan basınç-hacim, sıcaklık-hacim, sıcaklık-basınç ve miktar-hacim grafiklerini çizme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
9Grafiklerden değişkenler arasında matematiksel model oluşturma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ters orantıda çarpım, doğru orantıda oran sabittir. Sıcaklık mutlak (K) alınır.
- Sabit sıcaklık ve miktarda basınç-hacim grafiği ters orantılı olduğundan çarpımlarını sabit olarak yaz (P·V = sabit).
- Sabit basınç ve miktarda hacim, mutlak sıcaklıkla doğru orantılı olduğundan oranlarını sabit yaz (V/T = sabit).
- Sabit hacim ve miktarda basınç, mutlak sıcaklıkla doğru orantılı olduğundan P/T = sabit bağıntısını kur.
- Sabit basınç ve sıcaklıkta hacim, madde miktarıyla doğru orantılı olduğundan V/n = sabit modelini oluştur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: P₁·V₁ = P₂·V₂; V₁/T₁ = V₂/T₂; P₁/T₁ = P₂/T₂; V₁/n₁ = V₂/n₂ (Sabit çarpım ve oranlar iki farklı durumun eşitliği biçiminde yazıldığında geçerlidir.)
- Ters orantılı basınç ve hacmi bölüm şeklinde yazmak — ters orantılı niceliklerin oranı değil, çarpımı sabittir (P·V = sabit).
- Sıcaklık bağıntılarında Celsius (°C) kullanmak — doğru orantı modeli yalnızca mutlak sıcaklık (Kelvin) kullanıldığında geçerlidir.
Kendini kontrol et: Ters orantıda çarpımın, doğru orantılı üç grafikte ise oranın sabit kaldığını ve sıcaklığın Kelvin alındığını kontrol et.
10Matematiksel modeli ve grafiği gaz yasalarıyla karşılaştırma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ters orantılı grafik Boyle yasasını, orijinden geçen doğrusal grafikler diğer yasaları gösterir.
- Tablodaki her gaz yasasında hangi değişkenlerin sabit tutulduğunu ve hangilerinin birbiriyle değiştiğini belirle.
- Ters orantılı eğri grafiği ve P·V = sabit modelini sabit sıcaklık-miktardaki Boyle yasasıyla eşleştir.
- Mutlak sıcaklıkla doğru orantılı doğrusal grafiklerden V/T = sabit modelini Charles, P/T = sabit modelini Gay-Lussac yasasıyla ilişkilendir.
- Sabit sıcaklık ve basınçtaki doğrusal V/n = sabit modelinin Avogadro yasasıyla bire bir örtüştüğünü belirt.
- Charles ve Gay-Lussac yasalarını karıştırmak — Charles sabit basınçta hacim-sıcaklık, Gay-Lussac sabit hacimde basınç-sıcaklık ilişkisini açıklar.
Kendini kontrol et: Dört matematiksel modelin her birinde sabit tutulan niceliklerin tablodaki ilgili gaz yasası tanımıyla uyuştuğunu doğrula.
Değerlendirme 1Tanecik modelleri çizerek gaz yasalarını kinetik moleküler teoriyle açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kinetik teoriye göre basıncı taneciklerin çeperlere çarpması, sıcaklığı ise tanecik hızı belirler. Çizimde kapta tanecikler ve hız okları gösterilir.
- Her yasa için ilk ve son durum kaplarını çizip tanecik sayısını noktalarla, tanecik hızlarını ok uzunluklarıyla göster.
- Boyle yasası için sabit sıcaklıkta hacmi küçült; aynı hızdaki taneciklerin çepere çarpma sıklığının ve basıncın arttığını açıkla.
- Charles yasası için ısıtılan gazda hız oklarını uzat; basıncın sabit kalması için pistonun yükselerek hacmin arttığını belirt.
- Gay-Lussac yasası için sabit hacimli kapta sıcaklıkla hızlanan taneciklerin çeperlere daha sık ve sert çarparak basıncı artırdığını yaz.
- Avogadro yasası için sabit sıcaklıkta kaba tanecik eklendiğinde sabit basıncı korumak üzere hacmin büyüdüğünü göster.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hacim büyüyünce çarpma sıklığı ve basınç azalır (Boyle); soğuyan gaz yavaşlayıp büzülür (Charles) veya basıncı düşer (Gay-Lussac); gaz çekilirse hacim küçülür (Avogadro). (Değişkenlerde artış yerine azalış yönü seçilerek tanecik hızı ve çarpma sıklığı doğru yorumlandığında geçerlidir.)
- Boyle yasasında hacim küçülürken tanecik hızını artırmak — sıcaklık sabit olduğundan tanecik hızı değişmez, yalnızca çarpma sıklığı artar.
- Isıtılan gazda taneciklerin büyüdüğünü çizmek — sıcaklık artınca tanecik boyutu değil, taneciklerin hızı ve aralarındaki uzaklık değişir.
Kendini kontrol et: Çizimlerinde sabit sıcaklıkta ok uzunluklarının eşit, sabit miktarda ise her iki kaptaki tanecik sayısının aynı olduğunu kontrol et.