Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 125
Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 125 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
aFestival ve coğrafi işaret durumunu içeren iki kategorik değişkenli araştırma sorusu yazma
Çözüm Yolu
Soru iki kategorik değişkeni (festival var/yok, tescil var/yok) içermeli, net, ölçülebilir ve tablodaki veriyle cevaplanabilir olmalı.
- Tablodaki iki kategorik değişkeni belirle: festival durumu (Evet/Hayır) ve coğrafi işaret tescili (Evet/Hayır).
- Soruyu bu iki değişken arasındaki ilişkiyi soracak biçimde kur.
- Sorunun net, tek anlamlı ve tablodaki verilerle cevaplanabilir olduğunu kontrol et.
- Örnek: Ürünün festivalinin olması ile coğrafi işaret tescilinin olması arasında bir ilişki var mıdır?
Kabul edilebilir başka cevaplar: Festivali olan ürünlerde coğrafi işaret tescili oranı, festivali olmayanlardan daha yüksek midir? (İki kategorik değişkeni karşılaştırdığı ve tablodaki veriyle cevaplanabildiği için geçerlidir.)
- Tek değişkenli soru yazmak — "Kaç ürünün tescili var?" iki kategorik değişken içermez.
- Evet/hayır ile cevaplanan bilgi sorusu yazmak — "Antep fıstığının festivali var mı?" veri toplama ve değişkenlik gerektirmez.
Kendini kontrol et: Sorunda iki kategorik değişken var mı ve tablodaki verilerle cevaplanabiliyor mu?
bSorunu paylaşıp kontrol formuyla arkadaşların sorularını değerlendirme ve tartışma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
cSınıfça uzlaşılan soruyu yazma ve ilk soruyla benzer/farklı yönlerini değerlendirme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
çTablodaki verileri elde etmek için hazırlanmış olabilecek veri toplama planını yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Plan; kapsam (30 ürün), değişkenler, güvenilir kaynaklar ve kayıt yöntemi (Evet/Hayır tablosu) bilgilerini içermelidir.
- Kapsamı belirle: incelenecek 30 ürün listelenir.
- Toplanacak değişkenleri yaz: festival var mı (Evet/Hayır), coğrafi işaret tescili var mı (Evet/Hayır).
- Güvenilir kaynakları seç: festival için belediye ve kültür kaynakları, tescil için TÜRKPATENT kayıtları.
- Kayıt yöntemini belirle: her ürün için iki cevap tabloya Evet/Hayır olarak işlenir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Ürünlerin festival bilgisi ve tescil durumu, ilgili il kültür müdürlükleri ve üreticilerle yapılan görüşmelerle toplanıp tabloya işlenir. (Kapsam, değişkenler, güvenilir kaynak ve kayıt yöntemi belirtildiği sürece geçerlidir.)
- Kaynak belirtmemek — verinin nereden ve nasıl toplanacağı yazılmazsa plan eksik kalır.
- Değişkenlerin cevap seçeneklerini tanımlamamak — Evet/Hayır kategorileri baştan belirlenmelidir.
Kendini kontrol et: Planında kim/ne incelenecek, hangi veriler, hangi kaynaktan ve nasıl kaydedilecek soruları cevaplanıyor mu?
dPlanı paylaşma, arkadaş planlarını kontrol formuyla değerlendirme, sınıfça uzlaşılan planı yazma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
eUzlaşılan soruya uygun görselleştirme/özetleme araçlarıyla veri analizi yapma
Çözüm Yolu
Sayfa 124 tablosundan sayım: festivali olan 22 ürünün 20'sinde, olmayan 8 ürünün 4'ünde tescil var. Göreli sıklık da hesaplanabilir.
- Örnek soru: Festivali olan ürünlerde coğrafi işaret tescili daha yaygın mı? İki kategorik değişken: festival ve tescil durumu.
- Sayfa 124 tablosundaki 30 ürün festival (Evet/Hayır) ve tescil (Evet/Hayır) hücrelerine sayılır.
- Festival Evet: tescil Evet 20, Hayır 2 (toplam 22). Festival Hayır: tescil Evet 4, Hayır 4 (toplam 8).
- Koşullu göreli sıklık: festivali olanlarda 20/22 ≈ 0,91, olmayanlarda 4/8 = 0,50 tescil oranı.
- Bu tablo ve oranlar kümeli veya yığılmış sütun grafiğiyle gösterilir; toplam 22+8 = 30 ürün kontrolü yapılır.
- Yalnız ham sayıları karşılaştırmak — festivali olan ve olmayan grup sayıları (22 ve 8) farklı olduğundan oran gerekir.
- Çetelede satır kaydırmak — Kastamonu ve Susurluk gibi Evet-Hayır ürünlerini doğru hücreye yazmaya dikkat et.
Kendini kontrol et: Dört hücrenin toplamı 20+2+4+4 = 30 ediyor mu?
fAnaliz sonuçlarını yorumlayarak araştırma sorusuna cevap verme
Çözüm Yolu
Örnek veri 30 ürünle sınırlıdır; sonuç bu örneklem için geçerlidir ve genelleme yapılırken dikkatli olunmalıdır.
- Analizde bulunan koşullu oranları yaz: festivali olanlarda tescil 20/22 ≈ %91, olmayanlarda 4/8 = %50.
- İki oranı karşılaştır: festivali olan ürünlerde tescil oranı belirgin biçimde daha yüksektir.
- Bu farka dayanarak iki değişken arasında ilişki olduğu yönünde cevap ver.
- Sonucun nedensellik göstermediğini ve yalnız bu 30 ürünlük veri için geçerli olduğunu belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tescilli 24 ürünün 20'sinin (%83) festivali varken tescilsiz 6 ürünün yalnız 2'sinin (%33) festivali var; ilişki görülür. (Tescil durumuna göre koşullu oranlarla yorum yapılıyorsa ve nedensellik iddia edilmiyorsa geçerlidir.)
- "Festival tescile yol açar" demek — veriler yalnız ilişki gösterir, neden-sonuç kanıtlamaz.
- 30 üründen tüm ürünler için kesin genelleme yapmak — sonuç bu örneklemle sınırlıdır.
Kendini kontrol et: Cevabın araştırma sorunu doğrudan yanıtlıyor ve iki koşullu orana dayanıyor mu?
gKendi bölgendeki tescilli ürün ve festivalleri belirleyip araştırmayı tekrarlama ve karşılaştırma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.