Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 129
Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 129 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Anket sonuçlarını araştırma süreci aşamalarıyla eleştirel inceleyip cinsiyet-aday tercihi ilişkisini gerekçeli değerlendirme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Her sütun toplamı 1 olduğundan cinsiyet içinde dağılım karşılaştırılır. İki anket farklı sonuç verdiği için örneklem, soru biçimi ve zaman farkı sorgulanmalı; kesin yargı verilmemeli.
- Tabloların sütun toplamlarını kontrol et: her cinsiyet sütunu 1 eder (ör. 0,46+0,47+0,07 = 1).
- Bu yüzden her cinsiyet içinde aday tercihi dağılımını karşılaştır.
- 1. ankette Aday A: erkek 0,46, kadın 0,51; Aday B: 0,47 ve 0,48.
- 2. ankette Aday A: erkek 0,49, kadın 0,48; Aday B: 0,45 ve 0,50.
- Farklar küçük ve iki ankette yönü değişiyor; cinsiyet ile tercih arasında güçlü ilişki söylenemez.
- İki anketin farklı sonuç vermesi nedeniyle örneklem, soru biçimi ve zamanın sorgulanması gerektiğini belirt.
- Satırları toplamaya çalışmak — tablolar cinsiyete göre verilmiş, toplamı 1 olan sütunlardır.
- Tek ankete bakıp kesin yargıya varmak — iki anketin sonuçları çelişiyor, ikisi birlikte değerlendirilmeli.
Kendini kontrol et: Her sütunun toplamı 1 ediyor mu ve iki anketteki fark yönlerini karşılaştırdım mı?
2Anket şirketleri arasındaki sonuç farkına yol açabilecek olası hata veya yanlılıkları belirleme
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Farklı şirketler farklı örneklem ve yöntem kullanır. Örneklem yanlılığı, soru yönlendirmesi ve örnekleme hatası aynı nüfus için bile farklı oranlar üretebilir.
- Örneklemi sorgula: büyüklüğü ve seçilme biçimi iki şirkette farklı olabilir, temsil edici olmayabilir.
- Soruların ifadesini düşün: yönlendirici soru cevapları etkileyebilir.
- Anketin yapıldığı zamanı karşılaştır: seçmen tercihleri zamanla değişebilir.
- Cevapsız kalanları ve kararsızların ("Diğer") dağılımını hata kaynağı olarak ekle.
- Farkı yalnız şirketlerden birinin yanlış hesaplamasına bağlamak — yöntem ve örneklem farkları da sonucu değiştirir.
Kendini kontrol et: Yazdığım her hata türü iki anketin neden farklı sonuç verdiğini açıklıyor mu?
3Tespit edilen hataları gidermek için düşünceleri sınıfta gerekçeleriyle tartışma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Tartışma etkinliği olduğundan öğrenci görüşü esastır; önerilen çözümler hata kaynaklarına doğrudan karşılık gelmelidir.
- Bir önceki maddede bulduğun hata ve yanlılıkları listele.
- Her birine karşılık gelen bir çözüm öner: büyük ve rastgele örneklem, tarafsız soru, aynı yöntemle tekrar.
- Sonuçların hata payıyla birlikte yorumlanması gerektiğini ekle.
- Her öneriyi gerekçesiyle sınıfta paylaş ve arkadaşlarının görüşlerini dinle.
- Hatayla ilgisi olmayan genel öneriler sunmak — her öneri belirli bir hata kaynağına karşılık gelmeli.
Kendini kontrol et: Önerdiğim her çözüm, bulduğum bir hataya doğrudan karşılık geliyor mu?
5. Örnek aGece yemeği ve kilo alma verisinde uzmanın çıkarımının dayanağı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kitaptaki çözüm de çıkarımın bu dağılıma dayandığını belirtir. Kilo alma oranı gece yemek yiyenlerde daha yüksektir.
- İki yönlü tabloda satırlar gece yemeği (yiyen/yemeyen), sütunlar kilo alımı (alan/almayan) durumunu gösterir.
- Gece yemek yiyen 80 kişiden 50'si kilo almış: 50/80 = 0,625, yani %62,5.
- Gece yemeyen 70 kişiden 20'si kilo almış: 20/70 ≈ 0,29, yani yaklaşık %29.
- Uzman bu iki koşullu oranı karşılaştırmış; yiyenlerde kilo alma oranı daha yüksek olduğu için çıkarımını bu dağılıma dayandırmıştır.
- Oranı genel toplama bölmek (50/150) — yiyenler kendi grubu olan 80 kişiye göre değerlendirilmeli.
- Yalnız 50 ile 20'yi karşılaştırmak — grup büyüklükleri (80 ve 70) farklı olduğu için oran kullanılmalı.
Kendini kontrol et: 50/80 ve 20/70 oranlarını hesapladım mı; hangisi daha büyük?
5. Örnek bUzmanın çıkarımındaki hata/yanlılıkları yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kitabın çözümündeki üç hata: nedensellik varsayımı, diğer değişkenlerin kontrol edilmemesi ve verinin grubu tam temsil etmemesi.
- Uzmanın iddiasının bir neden-sonuç iddiası olduğunu fark et: "gece yemek kilo aldırır".
- İlk hatayı yaz: iki değişken arasındaki ilişki nedensellik kanıtı değildir.
- Kilo alımını etkileyen diğer değişkenleri say: toplam kalori, fiziksel aktivite, uyku, metabolizma.
- Grupların temsil durumunu sorgula: gece yemeyenler zaten daha aktif veya diyet yapan kişiler olabilir.
- Verilerin yanlış olduğunu söylemek — sorun veride değil, veriden çıkarılan nedensel sonuçtadır.
Kendini kontrol et: Cevabımda ilişki ile nedensellik arasındaki fark açıkça yer alıyor mu?
5. Örnek cHata gerekçesiyle doğru sonucu yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Gözlenen ilişki doğrudur ama nedensel iddia yeterli kanıta dayanmaz. Doğru ifade ilişkiyi belirtir, nedenselliği kesinleştirmez.
- Verinin gerçekten gösterdiğini yaz: gece yemek yiyenlerde kilo alma oranı (%62,5) yemeyenlerden (yaklaşık %29) yüksektir.
- Hatanın gerekçesini belirt: bu bir ilişkidir, diğer etkenler kontrol edilmemiştir.
- Doğru sonucu ilişkiyi belirten ama nedenselliği kesinleştirmeyen bir cümleyle ifade et.
- "Gece yemek kilo aldırmaz" demek — bu da kanıtsız bir yargıdır; doğru sonuç ilişkiyi kabul edip nedenselliği kesinleştirmez.
Kendini kontrol et: Sonuç cümlem "neden olur" yerine "daha yaygındır, ilişkilidir" gibi bir ifade kullanıyor mu?