Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 132
Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 132 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1 aYaş grubu-ürün kategorisi grafiğini inceleme ve işletmecinin değerlendirmesinin dayanağı
Çözüm Yolu
Teknoloji ve giyim sütunları yaşla azalır, gıda ve sağlık sütunları artar. Değerlendirme grafikteki bu eğilimlere dayanır.
- Grafikte yatay eksen yaş grupları, dikey eksen kişi sayısı; her renk bir ürün kategorisidir.
- 18-25 yaş: teknoloji 60, giyim 40 ile en yüksek; gıda 20, sağlık 10.
- Teknoloji 60-50-30-10, giyim 40-30-20-10 olarak yaş arttıkça azalıyor.
- 51+ yaş: sağlık 60 ile en yüksek, gıda 30; sağlık sütunu 10-20-30-60 diye artıyor.
- Gıdanın da düzenli arttığını sanmak — gıda 20-40-50-30 diye gider, 51+ grubunda düşer.
- Renkleri karıştırmak — gıda koyu yeşil, sağlık açık mavi; lejanta bakarak oku.
- Kişi sayısını harcama tutarı sanmak — dikey eksen alışveriş miktarını değil, tercih eden kişi sayısını gösterir.
Kendini kontrol et: Her kategori için dört yaş grubundaki değerleri sırayla yaz; artan ve azalan diziler grafikle uyuşuyor mu?
1 bİşletmecinin değerlendirmesindeki hata veya yanlılıklar
Çözüm Yolu
Gıda sütunları 36-50 yaşta en yüksektir, 51+'da azalır. Kişi sayısına bakarak alışverişin arttığı ya da azaldığı söylenemez; ayrıca yalnız bir merkezin müşterilerinden genelleme yapmak yanlılık oluşturur.
- Grafikte gıda sütunlarını yaş gruplarına göre oku: 20, 40, 50, 30 kişi.
- Gıdanın 51+ yaşta azaldığını görerek 'gıda alışverişi artar' ifadesinin veriyle uyuşmadığını belirle.
- Dikey eksenin kişi sayısı olduğunu fark et; grafik alışveriş miktarını veya tutarını göstermez.
- Verinin tek alışveriş merkezinden toplandığını, tüm topluma genellemenin yanlılık doğurduğunu yaz.
- Sağlık ve gıdayı birlikte artıyor sanmak — sağlık düzenli artarken gıda 51+ yaşta düşer.
- Kişi sayısını alışveriş miktarı gibi yorumlamak — grafik yalnız ürünü tercih eden kişi sayısını verir.
Kendini kontrol et: Belirttiğin her hatayı grafikteki belirli bir sütun değeri ya da eksen bilgisiyle gösterebiliyor musun?
1 cTespit edilen hataların gerekçesiyle doğrusunu yazma
Çözüm Yolu
Düzeltilmiş ifade grafikteki kişi sayılarına dayanmalıdır. Gıda için düzenli artış yoktur ve harcama tutarı ölçülmediği için 'alışveriş artar/azalır' denemez.
- Her kategorinin yaşla değişimini grafikten oku: teknoloji ve giyim azalıyor, sağlık artıyor, gıda 36-50'de en yüksek.
- Düzeltilmiş ifadede 'alışveriş artar/azalır' yerine 'tercih eden kişi sayısı' ifadesini kullan.
- Gıda için düzenli artış yerine 36-50 yaşta en yüksek, 51+ yaşta azalan durumu yaz.
- Sonucu yalnız bu merkezin müşterileriyle sınırla; genel topluma yaygınlaştırma.
- Hatayı belirtip doğrusunu yazmamak — soru, gerekçeyle birlikte düzeltilmiş ifadeyi ister.
- Düzeltmede yine 'alışveriş artar' demek — veri harcama tutarını değil, tercih eden kişi sayısını ölçer.
Kendini kontrol et: Yazdığın her yargı, grafikteki kişi sayılarıyla tek tek doğrulanabiliyor mu?
2 aÇalışma yöntemi-başarı tablosunu inceleme ve okul yönetiminin çıkarımının dayanağı
Çözüm Yolu
Her grupta toplam 100 öğrenci vardır, bu yüzden başarı oranları doğrudan karşılaştırılabilir. Grup çalışmada oran daha yüksektir.
- Tabloda iki değişken var: çalışma yöntemi (grup/bireysel) ve sınav başarısı (başarılı/başarısız).
- Grup satırı: 80 başarılı, 20 başarısız; toplam 100 öğrenci, başarı oranı 80/100 = %80.
- Bireysel satırı: 50 başarılı, 50 başarısız; toplam 100 öğrenci, başarı oranı 50/100 = %50.
- Grupların toplamı eşit olduğundan oranlar doğrudan karşılaştırılabilir: %80 > %50.
- Satır toplamlarını hesaplamadan karşılaştırmak — toplamlar farklı olsaydı ham sayılar yanıltıcı olurdu, önce oranı bul.
- Başarısız sütununu başarı oranına katmak — oran yalnız başarılı sayının satır toplamına bölümüdür.
Kendini kontrol et: 80 + 20 ve 50 + 50 toplamları 100 mü? Öyleyse oranlar %80 ve %50 olarak doğru.
2 bOkul yönetiminin çıkarımındaki hata veya yanlılıkları yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Veri yalnızca ilişkiyi gösterir. Başarılı öğrenciler grup çalışmayı seçmiş olabilir; bu durum nedensellik sonucunu geçersiz kılar.
- Yönetimin çıkarımında örtük bir neden-sonuç iddiası olduğunu belirle: grup çalışması başarıyı sağlıyor.
- Verinin yalnız ilişkiyi gösterdiğini, nedenselliği kanıtlamadığını yaz.
- Kontrol edilmeyen etkenleri listele: önceki başarı düzeyi, çalışma süresi, ders ve sınav zorluğu.
- Başarılı öğrencilerin grup çalışmayı seçmiş olabileceğini ve anket yanıtlarının yanlı olabileceğini ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yalnız bir okuldan ve tek bir sınavdan elde edilen veri genelleme için yetersizdir. (Örneklem ve tek ölçüm sınırlılığı gerekçesiyle yazılırsa geçerlidir.)
- Tablodaki sayıları eleştirmek — sayılar değil, onlardan çıkarılan nedensel yorum sorunludur.
- Ters yönlü ilişkiyi gözden kaçırmak — başarılı öğrenciler grup çalışmayı tercih ediyor olabilir.
Kendini kontrol et: Yazdığın etken grup ve bireysel çalışanlar arasında farklı olabilir mi? Olabiliyorsa geçerli bir yanlılık kaynağıdır.
2 cHataların gerekçesiyle doğru çıkarımı yazma
Çözüm Yolu
Gözlenen oran farkı doğru aktarılır, nedensel iddia kaldırılır. Diğer değişkenler kontrol edilmeden kesin hüküm verilemez.
- Tablonun desteklediği kısmı koru: grup hâlinde çalışanların başarı oranı (%80) bireysel çalışanlardan (%50) yüksektir.
- Grup çalışmasının başarıyı tek başına artırdığı yönündeki nedensel iddiayı çıkar.
- Gerekçeyi yaz: diğer değişkenler kontrol edilmeden kesin neden-sonuç hükmü verilemez.
- Sonucu 'ankete katılan öğrenciler' ile sınırlayarak doğru ifadeyi kur.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Grup çalışmasının başarıya etkisini anlamak için önceki başarıları benzer öğrencilerle kontrollü bir çalışma yapılmalıdır. (Gözlenen oran farkı doğru aktarılıp ek araştırma önerisi olarak sunulursa geçerlidir.)
- Grup çalışmasının işe yaramadığını söylemek — bu da veride olmayan ters bir hükümdür.
- Oranları yazmadan genel ifade kurmak — %80 ve %50 farkını belirtmek ifadeyi veriye bağlar.
Kendini kontrol et: Doğru ifaden 'daha başarılıdır' yerine 'başarı oranı daha yüksektir' diyor mu? Nedensellik içermemeli.
QR2. Tema alıştırma ek soruları QR kodu
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
Farklı KaydetÖğrenilenleri kendi hatırlayacağın biçimde kısa not alma alanı
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.