Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 135
Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 135 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4aGrafikteki yer alan dağılımı araştırma süreci aşamalarına göre inceleme; yetkilinin değerlendirmesinin dayanağı
Çözüm Yolu
Araştırma sorusu eğitim durumu ile yatırım aracı ilişkisidir; veriler müşterilerden toplanıp kümeli sütun grafiğine konmuş. Yetkili sütunları (yaklaşık 43, 23, 26 gayrimenkul; 18, 21, 29 değerli maden; 20, 25, 31 banka) karşılaştırmıştır.
- Araştırma sorusu: Müşterilerin eğitim durumu ile tercih ettikleri yatırım aracı arasında ilişki var mı? İki değişken de kategoriktir.
- Veriler müşterilerden toplanmış ve eğitim durumuna göre kümeli sütun grafiğinde gösterilmiştir.
- Grafikte lise ve altı grubunda gayrimenkul sütunu (yaklaşık 43) diğer tüm sütunlardan belirgin biçimde yüksektir.
- Değerli maden sütunları yaklaşık 18, 21, 29; banka sütunları 20, 25, 31 olarak eğitim arttıkça yükselir.
- Grafik eksenini yüzde sanmak — dikey eksen kişi sayısını gösterir, değerler sayıdır.
- Sütunları yanlış renkle eşleştirmek — açıklamadaki renklere göre mavi gayrimenkul, turuncu değerli maden, yeşil banka araçlarıdır.
Kendini kontrol et: Yetkilinin her cümlesini grafikteki hangi sütunlara dayandırdığını gösterebiliyor muyum?
4bİncelemeye göre değerlendirmedeki hata veya yanlışlıkları yazma
Çözüm Yolu
Gruplar eşit büyüklükte değildir (toplam yaklaşık 81, 69, 86), bu yüzden sayı karşılaştırması yanıltır. Gayrimenkulde 43, 23, 26 sırası sürekli azalış değildir. İlişki nedensellik göstermez.
- Grafikten her eğitim grubunun üç sütununu okuyup grup toplamlarını bulalım: yaklaşık 43+18+20=81, 23+21+25=69, 26+29+31=86 kişi.
- Grup toplamları farklı olduğundan yalnız kişi sayılarını karşılaştırmak yanıltıcıdır; oranlara bakılmalıdır.
- Gayrimenkul sütunları 43, 23, 26 şeklindedir; sayılar lisans ve üstünde yeniden arttığı için sayıya göre düzenli bir azalış yoktur.
- "Yönelmiştir" ifadesi eğitimin tercihi değiştirdiği izlenimi verir; bu veriler yalnız ilişkiyi gösterir, neden-sonuç kanıtlamaz.
- Değerlendirmede hiçbir hata olmadığını söylemek — sayılar oran yerine kullanılmış ve 23'ten 26'ya artış göz ardı edilmiştir.
- Grup büyüklüklerinin eşit olduğunu varsaymak — toplamlar 81, 69 ve 86 olup farklıdır.
Kendini kontrol et: Gayrimenkul sütunlarının sırası 43, 23, 26 gerçekten sürekli azalan bir dizi mi?
4cTespit edilen hataların gerekçeyle doğrusunu sunma
Çözüm Yolu
Her eğitim grubunun toplamına bölerek koşullu göreli sıklık alınır; bu, farklı grup büyüklüklerini ortadan kaldırır. Değerler grafikten okunan yaklaşık sayılardır; sonuç bir ilişkiyi gösterir, nedenselliği değil.
- Her eğitim grubundaki sayıları o grubun toplamına (81, 69, 86) bölerek koşullu göreli sıklıkları hesaplayalım.
- Gayrimenkul: 43/81≈%53, 23/69≈%33, 26/86≈%30; eğitim arttıkça oran azalır.
- Değerli maden: 18/81≈%22, 21/69≈%30, 29/86≈%34; banka: 20/81≈%25, 25/69≈%36, 31/86≈%36.
- Oranlar grup büyüklüğü farkını ortadan kaldırdığı için doğru karşılaştırma budur; değerler grafikten yaklaşık okunmuştur.
- Doğru yorum: Eğitim düzeyi arttıkça gayrimenkul payı azalma, diğer araçların payı artma eğilimindedir; bu bir ilişkidir, neden-sonuç değildir.
- Oranları tüm müşterilerin toplamına (236) bölerek bulmak — koşullu göreli sıklıkta her eğitim grubu kendi toplamına bölünür.
- Banka payının lisans ve üstünde de belirgin arttığını söylemek — oranlar %36 ile %36 olup ön lisansla neredeyse aynıdır.
Kendini kontrol et: Her eğitim grubundaki üç yüzdenin toplamı yaklaşık %100 ediyor mu (ör. 53 + 22 + 25)?
5aCinsiyet, yaşam alanı ve spor tercihi tablosunun hangi araştırma sorusu için hazırlanmış olabileceği
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Tablo üç kategorik değişken içerir; en doğal soru, cinsiyet veya yaşam alanının doğa/salon tercihiyle ilişkisini araştırır.
- Tablodaki değişkenleri belirle: cinsiyet, yaşam alanı ve spor tercihi; üçü de kategoriktir.
- Spor tercihinin (doğa/salon) incelenen asıl değişken olduğunu, diğerlerinin onunla ilişkilendirilebileceğini fark et.
- İki değişkeni seçip ilişkiyi soran bir soru kur: "Cinsiyet ile spor yapılan ortam tercihi arasında ilişki var mıdır?"
- Sorunun tablodaki verilerle cevaplanabildiğini kontrol et.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yaşam alanı (dağlık/düzlük) ile spor yapılan ortam tercihi (doğa/salon) arasında ilişki var mıdır? (Tablodaki yaşam alanı ve spor tercihi sütunları kullanıldığı için geçerlidir.) · Cinsiyet ve yaşam alanına göre kişilerin doğada veya salonda spor yapma tercihi değişir mi? (Üç değişkeni birlikte ele alan bir soru olarak tablodaki verilerle cevaplanabilir.)
- Tabloda olmayan bir değişkeni (ör. yaş, spor süresi) soruya katmak — soru yalnız tablodaki değişkenlerle cevaplanabilmelidir.
- İlişki yerine tek bir sayıyı soran soru yazmak (ör. Kaç kişi doğayı seçti?) — tablo değişkenler arası ilişki için hazırlanmıştır.
Kendini kontrol et: Sorumdaki her değişken tablonun bir sütun başlığında yer alıyor mu?