Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 235
Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 235 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5a n grafik çizimin(x)=3·√(x-1)-2 fonksiyonunun grafiğini çizme
Çözüm Yolu
√x grafiği 1 birim sağa, 2 birim aşağı kaydırılır ve dikeyde 3 ile genişletilir.
- Referans √x grafiğinin başlangıcı (0,0); x−1 ifadesi grafiği 1 birim sağa taşır.
- 3 katsayısı y değerlerini 3 katına çıkarır, −2 grafiği 2 birim aşağı indirir; başlangıç (1,−2) olur.
- Nokta hesapla: n(2)=3·1−2=1 ve n(5)=3·2−2=4.
- x eksenini kestiği yer: 3√(x−1)=2 ⇒ x−1=4/9 ⇒ x=13/9.
- (1,−2), (13/9,0), (2,1), (5,4) noktalarını işaretleyip sağa doğru yükselen yayla birleştir.
- Grafiği 1 birim sola kaydırmak — x−1 ifadesi sağa kaydırma anlamına gelir.
- Başlangıç noktasını (1,0) almak — sondaki −2 grafiği 2 birim aşağı indirir.
- Grafiği x=1'in soluna da uzatmak — kök içi negatif olamayacağından grafik x=1'de başlar.
Kendini kontrol et: Çizdiğin grafik (5,4) noktasından geçiyor mu? n(5)=3·√4−2 hesabıyla kontrol et.
5b h cebirsel - maks/minh için maksimum-minimum değerini cebirsel bulma
Çözüm Yolu
Fonksiyon artan olduğundan en küçük değer ilk değer olan x=0'da alınır.
- Verilen h(x)=4√x, tanım kümesi [0, ∞); istenen maksimum ve minimum.
- x1<x2 ise √x1<√x2 ve 4 ile çarpınca h(x1)<h(x2); fonksiyon artandır.
- Artan fonksiyon en küçük değeri ilk değer x=0'da alır: h(0)=4·√0=0.
- Değerler sınırsız büyüdüğünden maksimum yoktur. Sonuç: minimum 0, maksimum yok.
- Maksimumu sonsuz olarak yazmak — sonsuz bir değer değildir; maksimum yoktur denir.
Kendini kontrol et: √x≥0 olduğundan 4√x≥0 eşitsizliği minimumun 0 olduğunu doğruluyor mu?
5b m grafik çizimim(x)=-3·√(x+2) grafiğini çizme
Çözüm Yolu
√x grafiği 2 sola kaydırılır, 3 ile genişletilir, x eksenine göre yansıtılır.
- x+2 ifadesi √x grafiğini 2 birim sola taşır; başlangıç (−2,0) olur.
- 3 ile çarpmak grafiği dikeyde 3 kat uzatır, eksi işareti x eksenine göre yansıtır.
- Nokta hesapla: m(−1)=−3·1=−3 ve m(2)=−3·2=−6.
- (−2,0), (−1,−3), (2,−6) noktalarını işaretleyip sağa doğru alçalan yayla birleştir.
- Grafiği 2 birim sağa kaydırmak — x+2 ifadesi sola kaydırma anlamına gelir.
- Eksi işaretini y eksenine göre yansıma sanmak — kökün dışındaki eksi grafiği x eksenine göre yansıtır.
- Grafiği yukarı doğru çizmek — y değerleri −3 ile çarpıldığından grafik x ekseninin altında kalır.
Kendini kontrol et: Çizdiğin grafik (2,−6) noktasından geçiyor mu? −3·√(2+2) hesabıyla kontrol et.
5b m grafik - artan/azalanm grafiğinden artan-azalan aralığını yazma
Çözüm Yolu
Grafik soldan sağa alçalır.
- m(x)=−3√(x+2), tanım kümesi [−2, ∞).
- x₁<x₂ için √(x₁+2)<√(x₂+2) olur.
- −3 ile çarpınca eşitsizlik yön değiştirir: m(x₁)>m(x₂), grafik alçalır.
- Karekök olduğu için artan demek — dıştaki negatif katsayı yönü tersine çevirir.
- Aralığı [2, ∞) yazmak — kök içi x+2≥0 olduğundan aralık −2'den başlar.
Kendini kontrol et: m(−1)=−3 ile m(2)=−6'yı karşılaştır: x artınca değer azalıyor mu?
5b m grafik - maks/minm grafiğinden maksimum-minimum değerini yazma
Çözüm Yolu
En yüksek nokta (-2,0)'dır; grafik aşağı sınırsız gider.
- m(x)=−3√(x+2) azalan bir fonksiyondur, en büyük değeri başlangıçta alır.
- Başlangıç noktası: m(−2)=−3·0=0.
- Grafik aşağı sınırsız indiği için en küçük değer yoktur.
- Başlangıç noktasını minimum sanmak — azalan fonksiyonda başlangıç en yüksek noktadır.
- Maksimum değeri −2 yazmak — −2 noktanın apsisidir, değer ise m(−2)=0'dır.
Kendini kontrol et: Grafikte (−2,0) noktasından daha yukarıda bir nokta var mı?
5b m cebirsel - artan/azalanm için cebirsel olarak artan-azalan aralığını gösterme
Çözüm Yolu
√(x1+2)<√(x2+2) olur; negatif -3 ile çarpınca sıra tersine döner.
- Verilen m(x)=−3√(x+2), tanım kümesi [−2, ∞); istenen artan-azalan aralık.
- x1, x2∈[−2, ∞) ve x1<x2 alalım; x1+2<x2+2 olur.
- Karekök sırayı korur: √(x1+2)<√(x2+2).
- Negatif −3 ile çarpınca sıra döner: m(x1)>m(x2).
- −3 ile çarparken eşitsizliğin yönünü çevirmemek — negatif sayıyla çarpma yönü değiştirir.
Kendini kontrol et: Bulduğun sonuç, grafiğin soldan sağa alçalmasıyla uyumlu mu?
5b m cebirsel - maks/minm için maksimum-minimum değerini cebirsel bulma
Çözüm Yolu
Fonksiyon azalan olduğundan en büyük değer ilk değer x=-2'de alınır.
- Verilen m(x)=−3√(x+2), tanım kümesi [−2, ∞); istenen maksimum ve minimum.
- x1<x2 ise √(x1+2)<√(x2+2); −3 ile çarpınca m(x1)>m(x2), fonksiyon azalandır.
- En büyük değer ilk değer x=−2'de alınır: m(−2)=−3·√0=0.
- Değerler sınırsız azaldığından minimum yoktur. Sonuç: maksimum 0, minimum yok.
- Minimum değeri 0 yazmak — fonksiyon azalan olduğundan 0 en büyük değerdir.
Kendini kontrol et: √(x+2)≥0 olduğundan −3√(x+2)≤0 eşitsizliği maksimumun 0 olduğunu doğruluyor mu?
5a n grafik - tanım ve görüntü kümesin grafiğinden tanım ve görüntü kümesini yazma
Çözüm Yolu
Grafik x=1'den başlar, en düşük y değeri -2'dir.
- n(x)=3√(x−1)−2. Kök içi için x−1≥0, yani x≥1.
- Başlangıç noktası n(1)=−2; fonksiyon artan olduğundan bu en küçük değerdir.
- Üst sınır olmadığından değerler −2'den sonsuza uzanır.
- Tanım kümesi [1, ∞), görüntü kümesi [−2, ∞).
- Tanım kümesini [0, ∞) yazmak — grafik 1 birim sağa kaydığı için x=1'den başlar.
- Görüntü kümesini [0, ∞) yazmak — grafik 2 birim aşağı kaydığından en küçük değer −2'dir.
- Uç noktaları açık aralıkla yazmak — x=1 ve y=−2 grafiğe dahil olduğundan köşeli parantez kullanılır.
Kendini kontrol et: Grafiğin en sol noktasının koordinatları tanım ve görüntü kümesinin başlangıç değerleriyle aynı mı?
5a n grafik - işaretin grafiğinden işaretini belirleme
Çözüm Yolu
Grafik x eksenini 13/9'da keser; öncesinde eksenin altında, sonrasında üstündedir.
- n(x)=3√(x−1)−2, tanım kümesi [1, ∞); n(1)=−2 ile grafik eksenin altında başlar.
- Sıfır yeri: 3√(x−1)=2 ⇒ √(x−1)=2/3 ⇒ x−1=4/9 ⇒ x=13/9.
- Fonksiyon artan olduğundan 13/9'dan önce negatif, sonra pozitiftir.
- Fonksiyonu tüm tanım kümesinde pozitif sanmak — başlangıç değeri −2 olduğundan grafik önce eksenin altındadır.
- Sıfır yerini x=1 almak — x=1'de değer −2'dir, eksen 13/9'da kesilir.
- √(x−1)=2/3 iken x−1=2/3 yazmak — kökten kurtulmak için iki tarafın karesi alınmalıdır.
Kendini kontrol et: n(13/9) değerini hesapla: 3·√(4/9)−2 sonucu 0 çıkıyor mu?
5a n cebirsel - tanım ve görüntü kümesin(x)=3√(x-1)-2 için tanım ve görüntü kümesini cebirsel bulma
Çözüm Yolu
√(x-1)≥0 olduğundan 3√(x-1)-2≥-2 olur ve her değer alınır.
- Verilen n(x)=3√(x−1)−2; istenen tanım ve görüntü kümesi.
- Kök içi negatif olamaz: x−1≥0, yani x≥1. Tanım kümesi [1, ∞).
- √(x−1)≥0 olduğundan 3√(x−1)−2≥−2 olur; en küçük değer n(1)=−2.
- x büyüdükçe değer sınırsız büyür, −2 ve üstü her değer alınır.
- x−1>0 yazıp 1'i dışarıda bırakmak — kök içi sıfır olabilir, x=1 tanım kümesindedir.
- Eşitsizliği 3 ile çarparken −2'yi unutmak — önce 3√(x−1)≥0, sonra 2 çıkarılarak ≥−2 bulunur.
Kendini kontrol et: Cebirsel bulduğun kümeler, grafikten okuduğun tanım ve görüntü kümesiyle aynı mı?
5a n cebirsel - işaretin(x)=3√(x-1)-2 için işareti cebirsel belirleme
Çözüm Yolu
3√(x-1)=2 ise √(x-1)=2/3, x-1=4/9 ve x=13/9 bulunur.
- Verilen n(x)=3√(x−1)−2, tanım kümesi [1, ∞); istenen işaret.
- Sıfır yeri: 3√(x−1)=2 ise √(x−1)=2/3 olur.
- Her iki tarafın karesi: x−1=4/9, yani x=13/9.
- Fonksiyon artandır; n(1)=−2<0 olduğundan 13/9'dan önce negatif, sonra pozitiftir.
- İşaret incelemesine x<1 değerlerini katmak — bu değerler tanım kümesinde değildir.
- 4/9'u x'in kendisi sanmak — 4/9, x−1'e eşittir; x=1+4/9=13/9 olur.
Kendini kontrol et: Aralıktan bir değer seç, örneğin x=2: n(2)=1 pozitif mi? x=1 için n(1)=−2 negatif mi?
5b h grafik çizimih(x)=4·√x grafiğini çizme
Çözüm Yolu
√x grafiğinin dikeyde 4 kat genişletilmişidir.
- h(x)=4√x, √x grafiğinin y değerlerinin 4 katı alınarak elde edilir; kaydırma yoktur.
- Başlangıç noktası h(0)=4·0=0, yani orijindir.
- Nokta hesapla: h(1)=4·1=4 ve h(4)=4·2=8.
- (0,0), (1,4), (4,8) noktalarını işaretleyip sağa doğru yükselen yayla birleştir.
- x değerlerini 4 ile çarpmak — katsayı kökün dışında olduğundan y değerleri 4 katına çıkar.
- Grafiği y ekseninin soluna uzatmak — negatif x için √x tanımsızdır.
Kendini kontrol et: Çizdiğin grafikte x=4 iken y=8 mi? 4·√4 hesabıyla kontrol et.
5b h grafik - artan/azalanh grafiğinden artan-azalan aralığını yazma
Çözüm Yolu
Grafik soldan sağa yükselir.
- h(x)=4√x, tanım kümesi [0, ∞).
- x₁<x₂ için √x₁<√x₂; pozitif 4 ile çarpmak sırayı korur.
- h(x₁)<h(x₂) olduğundan grafik soldan sağa yükselir.
- Artan aralığı (−∞, ∞) yazmak — fonksiyon yalnız tanım kümesi [0, ∞) üzerinde incelenir.
- Grafiğin eğimi azaldığı için bir yerden sonra azalan demek — yükselme yavaşlasa da değerler hep artar.
Kendini kontrol et: Grafikte sağa gittikçe y değerleri hep büyüyor mu? h(1)=4 ile h(4)=8'i karşılaştır.
5b h grafik - maks/minh grafiğinden maksimum-minimum değerini yazma
Çözüm Yolu
En düşük nokta orijindir; grafik yukarı sınırsız gider.
- h(x)=4√x artan olduğundan en küçük değeri x=0'da alır.
- h(0)=4·0=0, yani en düşük nokta orijindir.
- Grafik yukarı sınırsız gittiği için en büyük değer yoktur.
- Maksimum değeri çizimin bittiği yerdeki değer sanmak — grafik sağa doğru sınırsız devam eder.
- Minimum noktası ile minimum değeri karıştırmak — nokta (0,0), değer ise 0'dır.
Kendini kontrol et: Grafikte orijinden daha aşağıda bir nokta var mı? Yoksa minimum 0'dır.
5b h cebirsel - artan/azalanh için cebirsel olarak artan-azalan aralığını gösterme
Çözüm Yolu
x1<x2 iken √x1<√x2; pozitif 4 ile çarpmak sırayı korur.
- Verilen h(x)=4√x, tanım kümesi [0, ∞); istenen artan-azalan aralık.
- x1, x2∈[0, ∞) ve x1<x2 alalım; karekök sırayı korur: √x1<√x2.
- Pozitif 4 ile çarpmak sırayı değiştirmez: h(x1)<h(x2).
- Yalnız birkaç sayı deneyip artandır demek — cebirsel gösterimde keyfî x1<x2 seçilmelidir.
- x1, x2'yi tanım kümesi dışından seçmek — negatif sayıların karekökü tanımsızdır.
Kendini kontrol et: Sonucun, grafikte soldan sağa yükselme gözlemiyle uyumlu mu?