Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 99
Matematik 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 99 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aŞemadaki bağlamların iki kategorik değişkenli veri toplamayı gerektirmesinin nedenini tartışma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Verilen örneklerde her iki değişken de gruplara (evet/hayır, mevsim türü, afet türü gibi) ayrılır. İlişki iki değişkenin kategorileri birlikte incelenerek görülür.
- Şemadaki dolu kutuları oku: grip aşısı–grip olma, eğitim seviyesi–iş bulma, mevsim–afet türü, enerji kaynağı–tasarruf, mevsim–yağış.
- Her bağlamda iki değişken olduğunu belirle.
- Her değişkenin değerlerinin sayı mı, grup adı mı olduğunu incele: evet/hayır, kış/yaz, deprem/sel gibi.
- Değerler gruplara ayrıldığından her iki değişkenin de kategorik olduğunu söyle.
- İlişki, iki değişkenin kategorileri birlikte sayılarak (ör. iki yönlü tablo) incelenir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bu bağlamlarda bir değişkenin kategorisi değiştiğinde diğerinin kategorilerinin dağılımı değişiyor mu diye bakılır; bu yüzden iki kategorik değişkenli veri gerekir. (Gerekçe ilişkinin nasıl inceleneceği üzerinden kurulduğunda geçerlidir.)
- Kişi sayıları sayıldığı için nicel veri demek — sayılan şey kategorilerin sıklığıdır, değişkenlerin kendisi kategoriktir.
- Tek değişkeni incelemek — bağlamın amacı iki değişken arasındaki ilişkiyi görmektir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin bağlamdaki iki değişkenin her birinin değerlerini grup adlarıyla sıralayabiliyor musun?
1b-SağlıkSağlık için boş kutuya iki kategorik değişkenli bir istatistiksel bağlam yazma
Çözüm Yolu
Her iki değişken de kategoriktir (kullanır/kullanmaz; geçirir/geçirmez). Başka uygun örnekler de yazılabilir.
- Sağlık alanında birbiriyle ilişkili olabilecek iki durum düşün.
- Her durumun değerlerinin sayı değil grup adı olmasına dikkat et (kullanır/kullanmaz, geçirir/geçirmez).
- Bağlamı "... ile ... arasındaki ilişki" kalıbıyla yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Düzenli spor yapma durumu ile kalp hastalığı geçirme durumu arasındaki ilişki. (İki değişken de evet/hayır gibi kategorilerle kaydedildiğinde geçerlidir.) · Kahvaltı yapma alışkanlığı ile baş ağrısı yaşama durumu arasındaki ilişki. (Her iki değişken de kategori olarak toplandığında geçerlidir.)
- Boy, kilo, nabız gibi sayısal bir değişken seçmek — bu değişkenler nicel olduğundan bağlam iki kategorik değişkenli olmaz.
- Şemada zaten yazılı olan grip aşısı örneğini tekrarlamak — boş kutuya yeni bir bağlam yazılmalı.
Kendini kontrol et: Yazdığın iki değişkenin her birini kişilere sorup cevapları gruplara ayırabiliyor musun?
1b-EğitimEğitim için boş kutuya iki kategorik değişkenli bir bağlam yazma
Çözüm Yolu
Cinsiyet ve ders türü kategorik değişkenlerdir; aralarında ilişki olup olmadığı iki kategorik değişkenli veriyle incelenir.
- Eğitim alanında birbiriyle ilişkili olabilecek iki durum düşün.
- Her durumun değerlerinin sayı değil grup adı olmasına dikkat et (kız/erkek, sayısal/sözel ders).
- Bağlamı "... ile ... arasındaki ilişki" kalıbıyla yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Öğrencilerin okula ulaşım şekli ile derse geç kalma durumu arasındaki ilişki. (Ulaşım şekli ve geç kalma (evet/hayır) kategori olarak toplandığında geçerlidir.) · Öğrencilerin kitap okuma alışkanlığı ile tercih ettikleri lise türü arasındaki ilişki. (Okuma alışkanlığı sayıyla değil kategoriyle (var/yok) kaydedildiğinde geçerlidir.)
- Sınav puanı gibi sayısal bir değişken seçmek — puan nicel olduğundan bağlam iki kategorik değişkenli olmaz.
- Şemadaki eğitim seviyesi–iş bulma örneğini aynen yazmak — yeni bir bağlam oluşturulmalı.
Kendini kontrol et: Seçtiğin iki değişkenin her birinin olası cevaplarını grup adlarıyla sıralayabiliyor musun?
1b-ÇevreÇevre için boş kutuya iki kategorik değişkenli bir bağlam yazma
Çözüm Yolu
Her iki değişken kategoriktir; geri dönüşüm yapanlar ve yapmayanlar bölgeye göre karşılaştırılabilir.
- Çevre konusunda birbiriyle ilişkili olabilecek iki durum düşün.
- Her durumun değerlerinin grup adı olmasına dikkat et (kent/kırsal, yapar/yapmaz).
- Bağlamı "... ile ... arasındaki ilişki" kalıbıyla yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Hanelerin kullandığı ısınma türü ile hava kirliliği şikâyeti olma durumu arasındaki ilişki. (Isınma türü ve şikâyet durumu kategori olarak toplandığında geçerlidir.) · Eğitim seviyesi ile pil atıklarını ayrı toplama durumu arasındaki ilişki. (Her iki değişken de kategoriyle kaydedildiğinde geçerlidir.)
- Atık miktarı (kg) gibi ölçülen bir değişken seçmek — bu nicel olduğundan bağlam iki kategorik değişkenli olmaz.
Kendini kontrol et: İki değişkenin de cevapları sayı değil grup adı mı?
1b-İklimİklim için boş kutuya iki kategorik değişkenli bir bağlam yazma
Çözüm Yolu
İklim tipi (Akdeniz, karasal vb.) ve ürün türü kategoriktir; birlikte incelenerek ilişki araştırılır.
- İklim konusunda birbiriyle ilişkili olabilecek iki durum düşün.
- Her durumun değerlerinin grup adı olmasına dikkat et (Akdeniz/karasal; buğday/zeytin).
- Bağlamı "... ile ... arasındaki ilişki" kalıbıyla yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İklim tipi ile evlerde kullanılan çatı türü arasındaki ilişki. (İklim tipi ve çatı türü kategori olarak toplandığında geçerlidir.) · Mevsim ile tercih edilen tatil türü arasındaki ilişki. (Her iki değişken de grup adlarıyla kaydedildiğinde geçerlidir.)
- Sıcaklık ya da yağış miktarı gibi ölçülen bir değişken seçmek — bunlar nicel olduğundan bağlam iki kategorik değişkenli olmaz.
- Şemadaki mevsim–afet türü örneğini tekrarlamak — yeni bir bağlam yazılmalı.
Kendini kontrol et: Seçtiğin iki değişkenin değerleri ölçülerek mi, gruplara ayrılarak mı elde ediliyor?
1b-DoğaDoğa için boş kutuya iki kategorik değişkenli bir bağlam yazma
Çözüm Yolu
Ağaç türü ve kuş türü kategorik değişkenlerdir; ilişki iki yönlü tabloyla ya da kümeli sütun grafiğiyle incelenebilir.
- Doğa konusunda birbiriyle ilişkili olabilecek iki durum düşün.
- Her durumun değerlerinin grup adı olmasına dikkat et (çam/meşe; serçe/saka).
- Bağlamı "... ile ... arasındaki ilişki" kalıbıyla yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Toprak türü ile yetişen bitki türü arasındaki ilişki. (Toprak ve bitki türleri kategori olarak kaydedildiğinde geçerlidir.) · Mevsim ile hayvanların göç etme durumu arasındaki ilişki. (Göç etme durumu evet/hayır olarak toplandığında geçerlidir.)
- Ağaç boyu ya da kuş sayısı gibi sayısal bir değişken seçmek — bunlar nicel olduğundan bağlam iki kategorik değişkenli olmaz.
- Şemadaki mevsim–yağış durumu örneğini tekrarlamak — yeni bir bağlam yazılmalı.
Kendini kontrol et: Yazdığın iki değişkenin her birinin değerlerini türler ya da gruplar hâlinde sıralayabiliyor musun?
2Karekodlardaki öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarını doldurma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz: