Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 117
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 117 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Gibbons-BenzerliklerGibbons'un görüşünün diğer tarihçilerle benzer yönlerini tablodaki hücreye yazma
Bu sorunun cevabı henüz yayımlanmadı. Neden?
Gibbons-FarklılıklarGibbons'un görüşünün diğer tarihçilerden ayrılan yönlerini tablodaki hücreye yazma
Çözüm Yolu
Metin ve tür özelliklerine göre belirlenmiştir. genel bilgiye dayalı taslak, doğrulanmalı.
- Kaynak A'da Gibbons'un, Hristiyanların yeni dine girmesiyle yeni bir ırk oluştuğunu savunduğunu görüyoruz.
- Böylece kuruluşu Türk-Hristiyan karışımı yeni bir topluluğa bağlar.
- Oysa Wittek gaza geleneğini, Köprülü Türk boy yapısı ve Selçuklu sürekliliğini öne çıkarır.
- Bu ayrılık Gibbons satırındaki farklılıklar hücresine yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Gibbons, Ulu Çınar menkıbesine dayanarak Osman Bey'in Söğüt'e yerleştiğinde Müslüman olmadığını ileri sürer. (Diğer tarihçilerin, özellikle Köprülü'nün bu iddiaya katılmadığı belirtilerek yazılırsa geçerlidir.)
- Gibbons'un görüşünü Köprülü'nün görüşüyle karıştırmak — "yeni bir ırk" fikri Gibbons'a aittir, Köprülü buna karşı çıkar.
- Yalnız Gibbons'u anlatıp diğer tarihçilerle karşılaştırma yapmamak — farklılık, başkalarıyla kıyaslanınca ortaya çıkar.
Kendini kontrol et: Yazdığım farklılık, Wittek, Köprülü ve İnalcık'ın görüşlerinde gerçekten yer almıyor mu?
Köprülü-BenzerliklerKöprülü'nün görüşünün diğer tarihçilerle benzer yönlerini tablodaki hücreye yazma
Çözüm Yolu
Kitaptaki etkinlik yönergesine ve konu bağlamına göre cevaplanmıştır. doğrulanmalı.
- Köprülü'nün görüşünü diğer tarihçilerle karşılaştırıyoruz.
- Köprülü de diğerleri gibi kuruluşu Anadolu'daki siyasi ve toplumsal şartlar içinde inceler.
- Osmanlı'yı Bizans sınırındaki bir beylik olarak ele alması da diğer görüşlerle ortaktır.
- Bu ortak yönler Köprülü satırındaki benzerlikler hücresine yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Köprülü, Gibbons gibi Balkan fetihlerinin yağma için değil planlı yerleşme için yapıldığını kabul eder. (Köprülü'nün Gibbons'ın bu görüşünü haklı bulduğunu anlatan metne dayanarak yazılırsa geçerlidir.)
- Köprülü'nün Gibbons'la hiçbir ortak noktası olmadığını düşünmek — Köprülü, Balkan fetihleriyle ilgili görüşünü haklı bulur.
- Benzerlik hücresine Köprülü'nün eleştirilerini yazmak — eleştiriler farklılıklar hücresine aittir.
Kendini kontrol et: Yazdığım benzerlik en az bir başka tarihçinin görüşünde de yer alıyor mu?
Köprülü-FarklılıklarKöprülü'nün görüşünün diğer tarihçilerden ayrılan yönlerini tablodaki hücreye yazma
Çözüm Yolu
Kitaptaki etkinlik yönergesine ve konu bağlamına göre cevaplanmıştır. doğrulanmalı.
- Köprülü'nün görüşünü anlatan metne bakıyoruz: kuruluşu Anadolu Selçuklu ve Türk tarihinin devamı olarak görür.
- Gibbons'un yeni bir ırk ve din değiştiren karma toplum fikrine karşı çıkar.
- Wittek'in gaza geleneğini temel unsur sayan yaklaşımından farklı olarak Türk boy yapısı ve süreklilik vurgulanır.
- Bu ayrılık noktaları Köprülü satırındaki farklılıklar hücresine yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Köprülü, kuruluşu mucize ve menkıbelerle açıklayan eski ve modern tarihçilik anlayışını reddeder. (Gibbons'ın menkıbeye dayanan yaklaşımıyla karşılaştırılarak yazılırsa geçerlidir.)
- Köprülü'nün kuruluşu mucizelerle açıkladığını yazmak — tam tersine, mucize ve tabiat üstü açıklamaları reddeder.
- Köprülü'nün Osmanlı bölgesini Anadolu'dan ayrı gördüğünü sanmak — burayı Selçuklu Anadolusu'nun parçası sayar.
Kendini kontrol et: Yazdığım farklılığı Köprülü'nün metnindeki bir cümleyle destekleyebiliyor muyum?
Wittek-BenzerliklerWittek'in görüşünün diğer tarihçilerle benzer yönlerini tablodaki hücreye yazma
Çözüm Yolu
Kitaptaki etkinlik yönergesine ve konu bağlamına göre cevaplanmıştır. doğrulanmalı.
- Wittek'in görüşünü (Kaynak C) diğer tarihçilerin görüşleriyle karşılaştırıyoruz.
- Wittek de diğerleri gibi Osmanlı'yı Eskişehir yakınında, Bizans-Selçuklu sınırına yerleşen bir beylik olarak ele alır.
- İnalcık'ın üç temel çerçevesinden biri de Türk-İslam gaza hareketidir; bu, Wittek'le ortak noktadır.
- Bu ortak yönler Wittek satırındaki benzerlikler hücresine yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Wittek de Köprülü gibi Selçuklu şehirlerinden gelen medeni unsurların ve Ahilerin kuruluştaki etkisine değinir. (Kaynak C'deki Ahi ve Selçuklu şehirleri bilgisine dayanarak yazılırsa geçerlidir.)
- Gaza vurgusunu Wittek'e özgü sanıp benzerliklere yazmamak — İnalcık da gaza hareketini üç temel çerçeveden biri sayar.
- Kaynak C'deki göç bilgisini atlamak — Moğol baskısıyla Anadolu'ya göç, İnalcık'ın görüşüyle de örtüşür.
Kendini kontrol et: Yazdığım ortak noktayı hem Kaynak C'de hem de başka bir tarihçinin metninde bulabiliyor muyum?
Wittek-FarklılıklarWittek'in görüşünün diğer tarihçilerden ayrılan yönlerini tablodaki hücreye yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Kitaptaki etkinlik yönergesine ve konu bağlamına göre cevaplanmıştır. doğrulanmalı.
- Kaynak C'ye ve Wittek'i anlatan metne bakıyoruz: kuruluşun temel unsuru gaza geleneğidir.
- Wittek bu görüşü Ahmedî'nin İskendername'si ve Bursa kitabesindeki gazi unvanlarına dayandırır.
- Köprülü Türk boy geleneğini, Gibbons karma toplumu esas alırken Wittek gaza ideolojisini öne çıkarır.
- Bu ayrılık Wittek satırındaki farklılıklar hücresine yazılır.
- Wittek'in görüşünü Gibbons'ınkiyle aynı saymak — Wittek, Gibbons'ın iddialarına cevap vermek için konferans düzenlemiştir.
- Farklılığı yazarken kanıt göstermemek — Wittek'in dayanakları İskendername ve 1337 tarihli Bursa kitabesidir.
Kendini kontrol et: Yazdığım farklılık, Wittek'i diğer üç tarihçiden ayıran temel düşünceyi gösteriyor mu?
İnalcık-Benzerliklerİnalcık'ın görüşünün diğer tarihçilerle benzer yönlerini tablodaki hücreye yazma
Çözüm Yolu
Kaynak E'de Bizans-Osmanlı mücadelesi ve İznik vurgulanıyor; diğer tarihçilerle karşılaştırma genel bilgiye dayanır.
- İnalcık'ın üç temel çerçevesini ve Kaynak E'yi diğer görüşlerle karşılaştırıyoruz.
- İnalcık da kuruluşu Batı Anadolu'da Bizans sınırındaki bir beylik olarak inceler.
- Gaza hareketine yer vermesi Wittek'le, Türkmen göçü ve Türk yapısını vurgulaması Köprülü'yle benzerdir.
- Bu ortak yönler İnalcık satırındaki benzerlikler hücresine yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İnalcık, Wittek gibi Osman Gazi'yi Bizans'a karşı savaşan bir gazi önder olarak görür. (Kaynak Ç'deki Pachymeres'e dayanan anlatımla desteklenerek yazılırsa geçerlidir.)
- İnalcık'ın Gibbons'la aynı düşündüğünü yazmak — İnalcık kuruluşu Türkmen göçü ve Türk-İslam gaza hareketiyle açıklar.
- Benzerliği hangi tarihçiyle kurduğunu belirtmemek — her benzerlik belli bir tarihçinin görüşüne bağlanmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığım her benzerlik için İnalcık'ın hangi tarihçiyle ortak düşündüğünü adıyla belirttim mi?
İnalcık-Farklılıklarİnalcık'ın görüşünün diğer tarihçilerden ayrılan yönlerini tablodaki hücreye yazma
Çözüm Yolu
Kaynak E'deki Pachymeres okumaları ve kronik karşılaştırma vurgusuna dayanır.
- İnalcık'ın görüşünü anlatan metne ve Kaynak E'ye bakıyoruz.
- İnalcık Pachymeres gibi Bizans kaynaklarını Osmanlı kronikleriyle karşılaştırarak İznik hedefini ortaya koymuştur.
- Kuruluşu tek etkene bağlamaz; göç, gaza ve ticaret yolları gibi üç çerçevede açıklar.
- Bu yeni belge ve kaynak karşılaştırmasına dayalı yaklaşım farklılıklar hücresine yazılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İnalcık, kuruluş tarihini Bapheus Savaşı'nın yapıldığı 1302 yılı olarak kabul eder. (Kuruluş tarihine dair metindeki bilgiye dayanarak, 1299 kabulüyle karşılaştırılırsa geçerlidir.)
- İnalcık'ın kuruluşu yalnız gazayla açıkladığını yazmak — gaza, onun üç çerçevesinden yalnızca biridir.
- Ticaret yolları çerçevesini atlamak — Bursa, Denizli gibi pazarların önemi İnalcık'ı diğerlerinden ayıran bir yöndür.
Kendini kontrol et: Yazdığım farklılık, İnalcık'ın kaynak kullanımını veya üç çerçevesini diğer tarihçilerden ayırarak gösteriyor mu?