Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 153
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 153 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Şema - Yeniçeri (yalnız)Venn şemasının yalnızca yeniçerilere ait bölümüne farklılıkları yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yeniçeriler merkezî ordunun daimî, maaşlı piyade askerleridir; tımarlı sipahiler ise taşrada toprak geliriyle geçinir.
- Şemanın sol, yalnız yeniçerilere ait bölümüne onları sipahiden ayıran özellikler yazılacaktır.
- Yeniçerilerin merkezdeki Kapıkulu ordusuna bağlı daimî askerler olduğunu belirleriz.
- Devşirme sistemiyle yetiştiklerini ve maaşlarını doğrudan devletten aldıklarını not ederiz.
- Piyade olduklarını ve ateşli silah kullandıklarını ekleyerek farkları sol bölüme yazarız.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Üç ayda bir ulufe adlı maaş alır; yeni padişah tahta çıkınca cülus bahşişi verilir. (Maaş farkını sayfa 151'deki bilgiyle ayrıntılandırırken geçerli) · Askerlik dışında iş yapamaz, evlenemez ve merkezdeki kışlalarda kalır. (Yaşam biçimi farkı olarak sayfa 151'e dayandırılırsa geçerli)
- Sefere katılmak gibi ortak özellikleri bu bölüme yazmak — sol bölüme yalnız yeniçeriye özgü farklar girer.
- Yeniçeriyi süvari sanmak — yeniçeriler kapıkulu piyadesidir; atlı olanlar kapıkulu süvarileridir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her özellik tımarlı sipahi için yanlış mı? Doğruysa onu kesişim bölümüne taşı.
Şema - Ortak alanVenn şemasının kesişim bölümüne ortak özellikleri yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
İki grup da Osmanlı ordusunun asli unsurlarıdır ve padişahın emriyle sefere katılır.
- Venn şemasının ortasındaki kesişim alanına iki askerî grubun ortak yönleri yazılacaktır.
- Yeniçeri ve tımarlı sipahinin ikisinin de Osmanlı ordusunun asli askerleri olduğunu belirleriz.
- İkisinin de padişahın emriyle sefere katıldığını ve devlete bağlı olduğunu not ederiz.
- Ortak görevlerinin devleti korumak ve fetihlere katılmak olduğunu ekleriz.
- Bu ortak özellikleri kesişim alanına kısa maddeler hâlinde yazarız.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İkisi de askerî sınıftandır ve vergiden muaftır. (Askerîlerin vergiden muaf olduğu bilgisine (sayfa 144) dayandırılırsa geçerli) · İkisi de devletten aldığı gelir (maaş veya tımar) karşılığında askerlik yapar. (Gelirin türü değil, karşılığında hizmet verilmesi ortak özellik olarak yazılırsa geçerli)
- Yalnız birine ait özelliği kesişime yazmak — maaş ya da tımar geliri gibi farklar ortak alana girmez.
Kendini kontrol et: Kesişime yazdığın her özellik hem yeniçeri hem tımarlı sipahi için doğru mu?
Şema - Tımarlı sipahi (yalnız)Venn şemasının yalnızca tımarlı sipahiye ait bölümüne farklılıkları yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Tımarlı sipahi, tımar gelirinin karşılığında savaşa atlı asker getiren ve bölgesinde düzeni sağlayan taşra askeridir.
- Şemanın sağ, yalnız tımarlı sipahiye ait bölümüne onu yeniçeriden ayıran özellikler yazılacaktır.
- Tımarlı sipahinin taşradaki eyalet ordusuna bağlı olduğunu belirleriz.
- Maaş yerine tımar geliri aldığını ve karşılığında cebelü yetiştirdiğini not ederiz.
- Atlı asker olduğunu, bölgesinde düzeni ve üretimi denetlediğini ekleyerek sağ bölüme yazarız.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Reayadan vergi toplar ve dirliğindeki tarımsal üretimi düzenler. (Sayfa 145'teki görev bilgisine dayandırılırsa geçerli) · Savaşta ordunun sağ ve sol kanatlarını oluşturur. (Sayfa 145'teki savaş düzeni bilgisine dayandırılırsa geçerli)
- Tımarlı sipahinin maaş aldığını yazmak — geçimini tımar arazisinden topladığı vergi gelirinden sağlar.
- Tımarlı sipahiyi kapıkulu süvarisiyle karıştırmak — kapıkulu süvarileri merkezde, tımarlı sipahiler eyaletlerdedir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her özellik yeniçeri için yanlış mı? Doğruysa onu kesişim bölümüne taşı.
QR etkinliğiKarekod üzerinden yeniçeri ve tımarlı sipahi etkinliğini yapma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz: