Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 154
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 154 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Osmanlı hukuk sisteminin devletleşme sürecine etkilerini açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Padişahın örfi hukuk yetkisi, kadı teşkilatı ve Divân'a başvuru yolu devleti beylikten merkezî yapıya taşıdı; halk güveni ve düzen arttı.
- Önceki sayfadaki metinden Osmanlı hukukunun şeri ve örfi olmak üzere iki kaynağa dayandığını not et.
- Padişahın fermanlar ve kanunnamelerle örfi hukuku belirlemesinin merkezî otoriteyi nasıl güçlendirdiğini düşün.
- Fethedilen yerlere hemen kadı atanmasının yeni topraklarda düzeni hızla kurduğunu belirt.
- Kazaskerin Divân-ı Hümâyun üyesi olması ve itirazların Divân'da görülmesinin yargıyı merkeze bağladığını açıkla.
- Bu özellikleri birleştirerek hukukun adaleti, halkın güvenini ve devletin kurumsallaşmasını sağladığı sonucuna ulaş.
- Yalnız şeri ve örfi hukuku tanımlamak — soru tanımı değil, devletleşmeye etkisini istiyor.
- Kadıların yalnız yargıç olduğunu düşünmek — metne göre kazada yönetim, belediye ve güvenlik işlerini de yürütürlerdi.
Kendini kontrol et: Cevabımda hukukun merkezî otoriteyi, adaleti ve fethedilen yerlerde düzeni nasıl etkilediğini en az bir örnekle açıkladım mı?
2Kadıların görevlerini çizilecek bir şema üzerinde gösterme
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Metindeki kadı görevleri bir şema olarak düzenlenir; çizim öğrenciye aittir, içerik metinden alınır.
- Şemanın ortasına "Kadı" kutusunu yerleştir.
- Metinde kadıların öncelikli görevini bul: şeri ve örfi hukuka göre yargılama yapıp davaları karara bağlamak.
- Metindeki ek görevleri ayrı dallar olarak ekle: kaymakamlık, belediye başkanlığı, emniyet amirliği, defterdarlık.
- Nahiyelerde kadıyı temsil eden kadı naiplerini alt dal olarak göster.
- İstersen hükme itirazın Divân-ı Hümâyunda görüldüğünü bir okla belirt.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yargı ve yönetim görevlerini iki ana dal altında toplayan şema (Metindeki tüm görevler doğru dallara yerleştirildiyse geçerlidir.)
- Kadıları kazasker ile karıştırmak — kazasker Divân üyesidir ve kadıları atar; kadı ise kazada görev yapar.
- Günümüzdeki görev adlarını kadının resmî unvanları sanmak — metin bunların günümüz karşılıkları olduğunu belirtir.
Kendini kontrol et: Şemamda yargı görevi ile kaymakamlık, belediye, emniyet ve defterdarlık görevleri ve kadı naibi yer alıyor mu?