Tarih 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 194 Cevapları

Kararlı davranış ve sebat, bu şahsiyetlerin görevlerini sürdürmesinde görülür; ünite bilgilerine dayalı model cevaptır.

1. Görüşteki anahtar kavramları belirle: görevde kararlılık ve çalışırken sebat.
2. Şeyh Edebali metnine dön; Osman Bey'i destekleyip yönlendirdiği ve çok sayıda insan yetiştirdiği bilgilerini bul.
3. Bu bilgiyi kararlılık veya sebat kavramıyla ilişkilendiren tek bir kanıt cümlesi yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Şeyh Edebali, Söğüt ve Bilecik çevresinde tasavvuf ve Ahilik kültürünün yerleşmesi için çalışarak çok sayıda insan yetiştirmiştir. (Sayfa 189'daki bilgiye dayanır; yetiştirmedeki süreklilik sebat kanıtı olarak sunulursa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cümlem, Şeyh Edebali'nin bir faaliyetini kararlılık veya sebatla açıkça ilişkilendiriyor mu?

Boşluklar paragraflardaki tanımlara göre doldurulur: medrese eğitimi alan kişi âlim, âlimler sınıfı ulema, zikir mekânı tekke, yiyecek ve barınma veren kurum imaret, kapalı çarşı bedesten. Kalan boşluklar ve paragrafların sıralanması burada yer almıyor.

Medrese eğitimine uzun süre devam etmek sebat örneğidir.

1. Davud-i Kayseri metninde görevini anlatan bilgiyi bul: İznik Medresesinde başmüderris olarak çalışmıştır.
2. Süreklilik gösteren ifadeleri seç: birçok talebe yetiştirmiş, müderrislik hayatı boyunca çok sayıda eser yazmıştır.
3. Bu bilgileri sebat kavramıyla birleştiren tek bir kanıt cümlesi kur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Davud-i Kayseri, müderrislik hayatı boyunca çok sayıda eser kaleme alarak ilmî çalışmalarını aralıksız sürdürmüştür. (Sayfa 190'daki eser yazma bilgisine dayandığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cümlemde Davud-i Kayseri'nin görevini uzun süre ve istikrarla sürdürdüğü anlaşılıyor mu?

Sayfa 193 metnine göre vaazdan sonra Ankara'ya dönüp faaliyetlerine devam etmiştir.

1. Hacı Bayram Veli metninde, II. Murad'la görüşmesinden sonraki faaliyetlerini bul.
2. Vaazın ardından Ankara'ya dönüp ilmî faaliyetlerine devam ettiğini belirle.
3. Bu sürekliliği kararlılık ve sebatla ilişkilendiren tek bir kanıt cümlesi yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Emir Sultan, saraya damat olduktan sonra da sohbet ve ilim halkalarıyla Bursa'nın manevi iklimini geliştirmeye çalışmıştır. (Görüşteki başka bir şahsiyete dayalı kanıt istenirse sayfa 192 bilgisiyle geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cümlem Hacı Bayram Veli'nin çalışmalarını bırakmadan sürdürdüğünü gösteriyor mu?

Bu dönemlerde ilim şehir merkezli yürütülmüştür; ünite bilgisine dayalı özet.

1. İstenen: Karahanlı, Gazneli ve Selçuklu dönemlerinde şehirlerin ilim ve irfan geleneğine etkisini yazmak.
2. Bu dönemin önemli ilim şehirlerini hatırla: Buhara, Semerkant, Nişabur, Bağdat.
3. Şehirlerin işlevini düşün: âlimler ve öğrenciler buralarda toplanmış, medrese ve kütüphaneler şehirlerde kurulmuştur.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kaşgar, Gazne, Merv, İsfahan gibi şehirler âlimlerin toplandığı ilim merkezleriydi. (Bu şehirlerin ilgili dönemdeki ilmî işlevi doğru açıklanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım şehirler gerçekten Karahanlı, Gazneli veya Selçuklu döneminin ilim merkezleri mi?

Sayfa 195 metni şehirlerin ilim merkezi olduğunu ve külliyelerin şehri biçimlendirdiğini söyler.

1. İstenen: Osmanlı Dönemi'nde şehirlerin ilim ve irfan geleneğine etkisini yazmak.
2. Osmanlı'nın önemli merkezlerini belirle: Bursa, Edirne, İstanbul.
3. Bu şehirlerdeki külliye, medrese, tekke ve çarşıların ilim ve kültür hayatını topladığını belirt.

Kendini kontrol et: Cevabımda hem Osmanlı şehirlerinin adı hem de bu şehirlerin ilme katkısı yer alıyor mu?

Sayfa 195 metnindeki kurumların görevlerinin özetidir.

1. İstenen: Osmanlı Dönemi'nde kurumların ilim ve irfan geleneğine etkisini yazmak.
2. Kurumları listele: medrese, tekke, zaviye, imaret, vakıf ve külliye.
3. Görevlerini belirt: medreseler dinî ve akli ilimleri öğretti, tekke ve imaretler halk eğitimi ve sosyal yardım sağladı.

Kendini kontrol et: Cevabımda hem eğitim veren hem sosyal yardım sağlayan Osmanlı kurumlarına yer verdim mi?

Ünitedeki şahsiyetler eğitim ve irşat faaliyetleriyle etkili olmuştur.

1. İstenen: Osmanlı Dönemi'nde şahsiyetlerin ilim ve irfan geleneğine etkisini yazmak.
2. Sayfanın başındaki soruda geçen şahsiyetleri belirle: Şeyh Edebali, Davud-i Kayseri, Dursun Fakih, Emir Sultan, Hacı Bayram Veli.
3. Faaliyetlerini düşün: ders verdiler, vaaz ettiler, dervişler ve öğrenciler yetiştirdiler (ör. Hacı Bayram Veli Akşemseddin'i yetiştirdi).

Kendini kontrol et: Yazdığım şahsiyetlerin her biri için ünitede anlatılan bir faaliyet gösterebiliyor muyum?