Tarih 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 195 Cevapları

Medreselerde yetişip ilimle uğraşan kişiye âlim denir.

1. Boşluktan önceki ifadeyi oku: medreselerde eğitim alıp ilmî faaliyetlerini sürdüren kişiler anlatılıyor.
2. Kavram listesinde ilimle uğraşan kişiyi karşılayan sözcüğü bul: âlim.

Kendini kontrol et: "Birçok âlim, toplumun ilmî seviyesini yükseltir" cümlesi anlamlı oluyor mu?

Eğitim ve ilmî çalışmaların merkezi medresedir.

1. Cümledeki "ilmî çalışmaların ve eğitim faaliyetlerinin merkezi" ifadesine dikkat et.
2. Listede eğitim kurumu olan ve külliyelerin parçası olabilen kavramı seç: medrese.

Kendini kontrol et: Seçtiğim kurum düzenli derslerin verildiği eğitim kurumu mu?

İmaret aş ve barınma hizmeti verir.

1. Cümlede "yoksullara ve yolculara yiyecek ve barınma hizmeti veren" ifadesini bul.
2. Listede aş ve barınma hizmeti veren vakıf yapısını seç: imaret.

Kabul edilebilir başka cevaplar: ribat (Yolculara konaklama ve yiyecek sağlayan yapı olarak düşünülürse kabul edilebilir; listede de yer alır.)

Kendini kontrol et: Seçtiğim kurum yoksullara yemek ve yolculara barınak sağlıyor mu?

Cümlenin devamında irfan yolculuğu anılır.

1. Boşluktan önceki "kalpte derinleşmiş ve hikmetle harmanlanmış" ifadesini oku.
2. Sonraki cümlede geçen "irfan yolculuğu" ifadesiyle aranan kavramın irfan olduğunu doğrula.

Kendini kontrol et: Kavram yalnız akılla değil kalple anlaşılan bilgiyi mi anlatıyor?

Sözlük tanımı ilim kelimesine uyar.

1. Sözlük tanımını oku: "belli bir konuya ait bilgilerin bütünü".
2. Bu tanıma ve "bilim anlamında kullanılmıştır" ifadesine uyan kavramı seç: ilim.

Kendini kontrol et: Seçtiğim kelime "bilim" anlamında kullanılabiliyor mu?

Bilgiler ilim olarak kabul edilir.

1. Cümlenin, aynı paragrafta tanımlanan kavramı tekrar kullandığını fark et.
2. Medreselerde öğretilen ya da âlimin ürettiği dinî ve akli bilgilerin ilim sayıldığını yaz.

Kendini kontrol et: Aynı paragrafın ilk boşluğuyla bu boşluğa aynı kavramı yazdım mı?

Model Bursa haritasındaki yerleşim düzenine uyar; cami, çarşı ve külliye gibi dinî ve sosyal mekânlar atık ya da geri dönüşüm malzemeleriyle gösterilir.

Âlimlerin çoğulu ve sınıf adı ulemadır.

1. Boşluktan sonra gelen "sınıfını oluştururdu" ifadesine dikkat et; bir topluluk adı aranıyor.
2. Âlimlerin oluşturduğu sınıfın adını listede bul: ulema.

Kendini kontrol et: Yazdığım kavram, âlimlerin birlikte oluşturduğu bir sınıfı mı anlatıyor?

Cümlenin devamında tekkelerden söz edilir.

1. Boşluktan önceki "irfan ehlinin yetiştiği mekân" ifadesini bul.
2. Sonraki cümlenin "Tekkeler..." diye başladığını gör; aranan kavram tekkedir.

Kendini kontrol et: Bir sonraki cümle bu kavramın adıyla başlıyor mu?

Tekkelerde yaşayan, Allah'a yakın olmaya çalışan kişi derviştir.

1. Önceki cümlede tekkelerin dervişlerin toplandığı yer olduğunu oku.
2. Bu mekânlarda dünyevi zevklerden uzaklaşan kişiyi listede bul: derviş.

Kendini kontrol et: Kavram, tekkede yaşayan ve Allah'a yakın olmaya çalışan kişiyi mi anlatıyor?

Metin vakıf kurumları aracılığıyla ihtiyaçların karşılandığını söyler.

1. Aynı paragrafın devamındaki "Vakıf kurumları aracılığıyla" ifadesini bul.
2. Boşluğa paragrafta tekrar eden kavramı yerleştir: vakıf.

Kendini kontrol et: Paragrafın sonraki cümlesi seçtiğim kavramla uyumlu mu?

Büyük kapalı çarşı yapısına bedesten denir.

1. Boşluktan önceki "büyük ve kapalı bir çarşı olan" ifadesini oku.
2. Listede büyük kapalı çarşıyı karşılayan kavramı bul: bedesten.

Kendini kontrol et: Çevresine han ve dükkânlar yapılan kapalı çarşı yapısının adı bu mu?

Tanım vakıf kurumlarını anlatır.

1. Cümledeki "hayır amaçlı bağışlanan mülklerden elde edilen gelirlerle" ifadesini bul.
2. Bu tanıma uyan kurumu listede seç: vakıf.

Kendini kontrol et: Sonraki cümledeki "bu vakıflara aktarılmıştır" ifadesi seçimimi doğruluyor mu?