Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 208
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 208 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Osmanlı'nın geniş coğrafyada hâkimiyet kurmasını sağlayan etkenler
Çözüm Yolu
Kaynak A'ya göre konum, jeopolitik durum, topraklar ve nüfus; merkez ve taşra yönetimi sayesinde devletin hedefleri için seferber edilmiş, bu da güçlü bir ordu oluşturmuştur.
- Kaynak A'yı oku ve Osmanlı'yı süper güç yapan unsurların sayıldığı cümleyi bul.
- Doğal üstünlükleri ayır: konum, jeopolitik durum, geniş topraklar, kalabalık nüfus, zengin iktisadi kaynaklar.
- Bu kaynakları seferber eden yapıyı ekle: güçlü merkez ve taşra yönetimi.
- Sonucu yaz: kaynakların etkin kullanımı Avrupa'nın en iyi ordularından birini ortaya çıkardı.
- Haritadaki geniş sınırlarla bu etkenleri ilişkilendirerek cevabını tamamla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: İstanbul'un fethiyle kazanılan merkezî konum ve ticaret yollarının denetimi (Stratejik konumu somut bir örnekle açıkladığında geçerlidir.)
- Yalnız ordu gücünü yazmak — kaynak, ordunun gücünü yönetim ve iktisadi kaynaklara bağlıyor; etkenler birlikte düşünülmeli.
- Haritadaki ülke adlarını sıralamak — soru hâkimiyetin nedenlerini istiyor, nerelere hâkim olunduğunu değil.
Kendini kontrol et: Cevabımda hem coğrafi-ekonomik etkenler hem yönetim hem de ordu yer alıyor mu?
2Günümüzde Osmanlı sınırları içindeki ülkelerin Osmanlı kültüründen etkilenme biçimi
Çözüm Yolu
Uzun süre Osmanlı yönetiminde kalan Balkan, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde cami, köprü, han gibi eserler, ortak yemekler ve ödünç sözcükler bu etkinin izleridir.
- Haritadaki kırmızı sınır çizgisinin içinde kalan günümüz devletlerini belirle.
- Bu ülkelerin uzun süre Osmanlı yönetiminde kaldığını düşünerek etkilenme alanlarını sırala.
- Kültürel izlere örnek ver: cami, köprü, han gibi yapılar; ortak yemekler, ödünç sözcükler, müzik.
- Siyasi ve sosyal izleri ekle: yönetim gelenekleri, ortak inanç ve gelenekler, toplumsal yaşam.
- Cevabı "etkilenmiş olabilir" biçiminde, yorum olduğunu belli ederek yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Balkanlarda Osmanlı döneminden kalma köprü, çarşı ve mahalle düzeninin sürmesi (Belirli bir bölgeden somut örnekle açıklandığında geçerlidir.) · Arap ülkelerinde Osmanlı dönemi hukuk ve yönetim geleneklerinin izleri (Siyasi etkilenmeyi örneklemek için kullanıldığında geçerlidir.)
- Yalnız mimariden söz etmek — soru siyasi, sosyal ve kültürel açıların üçünü de istiyor.
- Etkinin her ülkede aynı olduğunu söylemek — yönetim süresi ve uzaklık farklı olduğu için etki derecesi değişir.
Kendini kontrol et: Siyasi, sosyal ve kültürel alanlardan her birine en az bir örnek verdim mi?