Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 209
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 209 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Tarih şeridi 11453 sonrası ilk boş daire: Kırım'ın Osmanlı hakimiyetine alınması ile ilgili olay
Çözüm Yolu
Kırım Hanlığı Osmanlı himayesine girdi; Karadeniz hakimiyeti güçlendi. Şeritte olay sırası kronolojik yazılmalı. Birim konularına göre örnek cevaptır.
- İstenen: 1453'ten sonraki ilk boş daireye Kırım ile ilgili olayı yazmak.
- Fatih Dönemi'nde Kırım'ın Osmanlı hâkimiyetine girdiği yılı belirle: 1475.
- Sonucunu yaz: Kırım Hanlığı Osmanlı'ya bağlandı, Karadeniz'deki Osmanlı hâkimiyeti güçlendi.
- Kontrol: 1475, 1453'ten sonra ve 1514'ten önce geldiği için sıra doğrudur.
- Kırım'ın fethini 1453 ile karıştırmak — 1453 İstanbul'un Fethi'dir, Kırım 1475'te alınmıştır.
- Kırım'ın Yavuz ya da Kanuni Dönemi'nde alındığını sanmak — fetih Fatih Sultan Mehmed zamanında gerçekleşti.
Kendini kontrol et: Yazdığım yıl 1453'ten büyük, şeritteki bir sonraki olayın yılından küçük mü?
Tarih şeridi 10Onuncu boş daire: Akdeniz'de stratejik bir adanın alınması
Çözüm Yolu
Doğu Akdeniz ticaret yolları güvence altına alındı; Venedik'in bölgedeki gücü azaldı.
Tarih şeridi 11On birinci boş daire: İran'la Kafkasya konusunda yapılan antlaşma
Çözüm Yolu
Osmanlı-Safevi savaşları sonucu Azerbaycan ve Kafkasya'nın bir bölümü Osmanlı'ya bırakıldı.
- İstenen: on birinci boş daireye İran ile Kafkasya konusunda yapılan antlaşmayı yazmak.
- Osmanlı-Safevi savaşları sonunda yapılan antlaşmayı belirle: 1590 Ferhat Paşa Antlaşması.
- Sonucunu yaz: Azerbaycan ve Kafkasya'nın bir bölümü Osmanlı'ya bırakıldı.
- Kontrol: 1590, 1639'dan önce geldiği için sıra doğrudur.
- Ferhat Paşa'yı Amasya Antlaşması (1555) ile karıştırmak — Amasya Kanuni Dönemi'ndedir; Kafkasya'yı Osmanlı'ya bırakan 1590 Ferhat Paşa'dır.
- Ferhat Paşa ile Kasr-ı Şirin'in sırasını ters yazmak — önce Ferhat Paşa (1590), sonra Kasr-ı Şirin (1639) gelir.
Kendini kontrol et: Antlaşmanın yılı Kasr-ı Şirin'den (1639) önce mi ve konusu Kafkasya mı?
Tarih şeridi 12On ikinci boş daire: Safevilerle sınırı belirleyen antlaşma
Çözüm Yolu
Osmanlı-İran sınırı büyük ölçüde belirlendi; Bağdat Osmanlı'da kaldı.
- İstenen: on ikinci boş daireye Safevilerle sınırı belirleyen antlaşmayı yazmak.
- IV. Murad'ın Bağdat Seferi'nden sonra yapılan antlaşmayı belirle: 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması.
- Sonucunu yaz: Osmanlı-İran sınırı büyük ölçüde çizildi, Bağdat Osmanlı'da kaldı.
- Kontrol: 1590 ile 1669 arasında olduğundan sıra doğrudur.
- Bağdat'ın İran'a bırakıldığını yazmak — Kasr-ı Şirin ile Bağdat Osmanlı'da kaldı.
- Kasr-ı Şirin'i Ferhat Paşa ile karıştırmak — günümüze yakın sınırı belirleyen 1639 Kasr-ı Şirin'dir.
Kendini kontrol et: Yazdığım antlaşmanın sonucunda Bağdat'ın kimde kaldığını doğru belirttim mi?
Tarih şeridi 13On üçüncü boş daire: Venediklilerden alınan büyük ada
Çözüm Yolu
Uzun süren kuşatma sonunda Venedik'ten alındı; Doğu Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğü güçlendi.
- İstenen: on üçüncü boş daireye Venediklilerden alınan büyük adayı yazmak.
- Uzun kuşatmadan sonra alınan adayı belirle: 1669 Girit'in Fethi.
- Sonucunu yaz: Doğu Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğü güçlendi.
- Kontrol: 1639 ile 1672 arasında yer alır.
- Girit ile Kıbrıs'ı karıştırmak — Kıbrıs 1571'de, Girit 1669'da Venediklilerden alındı.
- Girit'in kısa sürede alındığını sanmak — fetih uzun yıllar süren bir kuşatmayla tamamlandı.
Kendini kontrol et: Yazdığım ada Kıbrıs değil Girit mi ve yılı 1669 mu?
Tarih şeridi 14On dördüncü boş daire: Lehistan ile yapılan antlaşma
Çözüm Yolu
Osmanlı Podolya'yı aldı; Osmanlı toprakları en geniş sınırlarına ulaştı.
- İstenen: şeritteki on dördüncü boş daireye, 1683'ten önceki Lehistan ile ilgili olayı yazmak.
- Lehistan seferi sonunda yapılan antlaşmayı hatırla: 1672 Bucaş Antlaşması.
- Sonucunu yaz: Podolya Osmanlı'ya geçti, Osmanlı batıda en geniş sınırlarına yaklaştı.
- Kontrol: 1672, 1669 (Girit) ile 1683 (II. Viyana) arasında yer aldığı için sıra doğrudur.
- Bucaş'ı Karlofça (1699) ile karıştırmak — Karlofça toprak kaybettiren antlaşmadır; Bucaş Podolya'yı kazandırmıştır.
- Bucaş'ı 1683'ten sonra yazmak — şerit 1683'te bittiği için son boş daire ondan önceki bir olay olmalı.
Kendini kontrol et: Yazdığım antlaşmanın yılı 1669 ile 1683 arasında mı ve tarafı Lehistan mı?
Uygulama 1Hazırlanan savaş aracı modelini diğer gruplara gösterme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Uygulama 2Modelin fen, teknoloji, mühendislik, sanat ve matematik özelliklerini açıklama
Çözüm Yolu
Seçilen savaş aracının fen, teknoloji, mühendislik, sanat ve matematik yönleri ayrı ayrı örnekle açıklanır; cevap seçilen modele göre değişir.
Uygulama 3Savaş aracının İstanbul'un fethini nasıl kolaylaştıracağını belirtme
Çözüm Yolu
Aracın kuşatmadaki işlevi, İstanbul'un güçlü surlarıyla ilişkilendirilerek anlatılır; cevap seçilen araca göre değişebilir.
Uygulama 4Modelin Osmanlı'nın cihan devleti olmasındaki rolünü belirtme
Çözüm Yolu
Savaş aracının fetihteki rolü, Osmanlı'nın siyasi ve ekonomik gücünün artmasıyla ve cihan devleti olmasıyla ilişkilendirilir.
Uygulama 5Modelleri okul koridorunda sergileme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Tarih şeridi 2İkinci boş daire: Safevilere karşı yapılan savaş
Çözüm Yolu
Yavuz Sultan Selim, Safevi Devleti'ni yendi; Doğu Anadolu Osmanlı'ya geçti ve doğu sınırı güvenceye alındı.
- İstenen: ikinci boş daireye Safevilere karşı yapılan savaşı yazmak.
- Yavuz Sultan Selim'in Safevileri yendiği savaşı belirle: 1514 Çaldıran Savaşı.
- Sonucunu yaz: Doğu Anadolu'nun önemli bölümü Osmanlı'ya geçti, doğu sınırı güvenceye alındı.
- Kontrol: 1475 ile 1516 arasında olduğundan sıra doğrudur.
- Çaldıran'ı Turnadağ Savaşı (1515) ile karıştırmak — Turnadağ Dulkadiroğullarına karşıdır, Safevilere karşı yapılan Çaldıran'dır.
- Safevilerle savaşı Kanuni Dönemi'ne yerleştirmek — Çaldıran Yavuz Sultan Selim zamanında, 1514'te yapıldı.
Kendini kontrol et: Yazdığım savaş Safevilere karşı mı ve yılı Kırım (1475) ile Mısır Seferi (1516) arasında mı?
Tarih şeridi 3Üçüncü boş daire: Memlükler üzerine yapılan sefer
Çözüm Yolu
Memlük Devleti yıkıldı; Kutsal Topraklar Osmanlı'ya geçti ve hilafet İstanbul'a taşındı.
- İstenen: üçüncü boş daireye Memlüklere karşı yapılan seferi yazmak.
- Yavuz Sultan Selim'in seferini belirle: 1516-1517 Mısır Seferi, Mercidabık ve Ridaniye savaşları.
- Sonucunu yaz: Memlük Devleti yıkıldı, kutsal topraklar Osmanlı'ya geçti, halifelik Osmanlı'ya geçti.
- Kontrol: 1514 (Çaldıran) ile 1526 (Mohaç) arasında yer alır.
- Mercidabık ile Ridaniye'nin yıllarını karıştırmak — Mercidabık 1516'da, Ridaniye 1517'de yapıldı.
- Mısır Seferi'ni Fatih Dönemi'ne bağlamak — Memlükleri yıkan Yavuz Sultan Selim'dir.
Kendini kontrol et: Seferin iki savaşını ve yıllarını doğru sırayla yazdım mı: önce Mercidabık, sonra Ridaniye?
Tarih şeridi 4Dördüncü boş daire: Macaristan'ın kaderini belirleyen muharebe
Çözüm Yolu
Kanuni, Macar ordusunu yendi; Orta Avrupa'da Osmanlı üstünlüğü kuruldu.
- İstenen: dördüncü boş daireye Macaristan'ın kaderini belirleyen muharebeyi yazmak.
- Kanuni Dönemi'ndeki muharebeyi belirle: 1526 Mohaç Muharebesi.
- Sonucunu yaz: Macar ordusu yenildi, Orta Avrupa'da Osmanlı üstünlüğü kuruldu.
- Kontrol: 1517 ile 1529 arasında yer alır.
- Mohaç'ı 1529 olarak yazmak — 1529 I. Viyana Kuşatması'dır; Mohaç ondan üç yıl önce, 1526'dadır.
- Mohaç'ı Avusturya'ya karşı bir savaş sanmak — muharebe Macar Krallığı'na karşı yapıldı.
Kendini kontrol et: Mohaç'ın yılı Mısır Seferi'nden sonra, Viyana Kuşatması'ndan önce mi geliyor?
Tarih şeridi 5Beşinci boş daire: Osmanlı ordusunun Avusturya başkentini kuşatması
Çözüm Yolu
Osmanlı ordusu Viyana'yı kuşattı ancak şehir alınamadı; Avrupa'da ilerleyişin sınırı görüldü.
- İstenen: beşinci boş daireye Avusturya başkentinin kuşatılmasını yazmak.
- Kanuni Dönemi'ndeki ilk kuşatmayı belirle: 1529 I. Viyana Kuşatması.
- Sonucunu yaz: Viyana alınamadı ama Osmanlı gücü Orta Avrupa'da gösterildi.
- Kontrol: 1526 ile 1533 arasında yer alır.
- I. ve II. Viyana kuşatmalarını karıştırmak — 1529 I. kuşatmadır; 1683 şeridin son olayı olan II. kuşatmadır.
- Viyana'nın alındığını yazmak — şehir kuşatıldı ama alınamadı.
Kendini kontrol et: Yazdığım kuşatmanın numarası ve yılı, şeridin sonundaki 1683 II. Viyana Kuşatması'ndan farklı mı?
Tarih şeridi 6Altıncı boş daire: Avusturya ile yapılan antlaşma
Çözüm Yolu
Osmanlı ile Avusturya arasında yapıldı; Macaristan'daki Osmanlı üstünlüğü kabul edildi.
- İstenen: altıncı boş daireye Avusturya ile yapılan antlaşmayı yazmak.
- Viyana Kuşatması (1529) ve Alman Seferi'nden sonra yapılan antlaşmayı belirle: 1533 İstanbul Antlaşması.
- Sonucunu yaz: Avusturya, Macaristan'daki Osmanlı üstünlüğünü kabul etti.
- Kontrol: 1533, 1529 ile 1538 arasında olduğundan kronolojik sıraya uyar.
- 1533 İstanbul Antlaşması'nı Zitvatorok (1606) ile karıştırmak — Zitvatorok sonraki döneme ait ve Avusturya'ya eşitlik tanır.
- Antlaşmanın Macaristan'la yapıldığını yazmak — taraf Avusturya'dır, Macaristan'daki Osmanlı üstünlüğünü kabul etmiştir.
Kendini kontrol et: Antlaşmanın tarafı Avusturya mı ve yılı Viyana Kuşatması'ndan sonra mı?
Tarih şeridi 7Yedinci boş daire: Akdeniz'de kazanılan deniz savaşı
Çözüm Yolu
Barbaros Hayreddin Paşa Haçlı donanmasını yendi; Akdeniz'de Osmanlı deniz üstünlüğü başladı.
- İstenen: yedinci boş daireye Akdeniz'de kazanılan deniz savaşını yazmak.
- Barbaros Hayreddin Paşa'nın Haçlı donanmasını yendiği savaşı belirle: 1538 Preveze Deniz Savaşı.
- Sonucunu yaz: Akdeniz'de Osmanlı deniz üstünlüğü kuruldu.
- Kontrol: 1533'ten sonra geldiği için sıraya uyar.
- Preveze'yi İnebahtı (1571) ile karıştırmak — İnebahtı'da Osmanlı donanması yenildi; kazanılan zafer Preveze'dir.
- Preveze'de komutanı Piri Reis yazmak — Haçlı donanmasını yenen kaptanıderya Barbaros Hayreddin Paşa'dır.
Kendini kontrol et: Yazdığım deniz savaşı Osmanlı'nın kazandığı bir savaş mı ve komutanı Barbaros mu?
Tarih şeridi 8Sekizinci boş daire: Hint Okyanusu'ndaki Portekiz faaliyetlerine karşı seferler
Çözüm Yolu
Portekizlilere karşı ticaret yollarını ve Müslüman limanları korumak için düzenlendi.
- İstenen: sekizinci boş daireye Hint Okyanusu'ndaki Portekiz faaliyetlerine karşı seferleri yazmak.
- İlk seferin yılını belirle: 1538, Hadım Süleyman Paşa komutasında Hint Deniz Seferleri başladı.
- Amacını yaz: ticaret yollarını ve Müslüman limanlarını Portekizlilere karşı korumak.
- Kontrol: Preveze ile aynı yıl başladığı için şeritte yan yana yer alabilir.
- Hint Deniz Seferleri'ni Akdeniz'deki savaşlarla karıştırmak — bu seferler Kızıldeniz ve Hint Okyanusu'nda, Portekizlilere karşı yapıldı.
- Seferlerin Osmanlı'ya Hindistan'da kalıcı toprak kazandırdığını yazmak — amaç ticaret yollarını korumaktı, kalıcı hâkimiyet kurulamadı.
Kendini kontrol et: Seferlerin karşı tarafını Portekizliler, başlangıç yılını 1538 olarak yazdım mı?
Tarih şeridi 9Dokuzuncu boş daire: Tunus'un Osmanlı topraklarına katılması
Çözüm Yolu
Kuzey Afrika'daki Osmanlı varlığı pekişti; İspanya'ya karşı Akdeniz'de üstünlük sağlandı.