Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 47
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 47 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Görüş geliştirme tekniğiyle devlet ve ordu teşkilatlarında değişim ile süreklilik önermesini tartışma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2-AynurVezir, Karahanlı, merkezî yönetim tanımının görev adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Karahanlılarda vezire karşılık gelen merkezî yönetim görevlisi yuğruştur.
- İpuçlarını ayır: vezir, Karahanlı Devleti ve merkezî yönetim.
- Sayfa 38'de Karahanlılardaki Meclis-i Âlî'yi yöneten vezirin Türkçe unvanını bul.
- Bu unvanı yaz: yuğruş.
- Hâce-i büzürg yazmak — bu unvan Gaznelilerdeki başvezire aittir, Karahanlılara değil.
Kendini kontrol et: Yazdığın unvan Karahanlılarda vezirin Türkçe adı mı?
2-FurkanSultan, vekil, Türkiye Selçuklu tanımının görev adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sultanın vekili olarak onun adına işleri yürüten görevlidir.
- İpuçlarını ayır: sultan, vekil ve Türkiye Selçuklu.
- Sayfa 43'te sultan başkentte değilken ya da hastayken ona vekâlet eden görevliyi bul.
- Naib-i saltanat adıyla anılan bu görevliyi yaz: naib.
- Pervane yazmak — pervane de Türkiye Selçuklu görevlisidir ama vekâlet etmez, kayıt ve beratlarla ilgilenir.
Kendini kontrol et: Bu görevli sultanın yokluğunda onun yerine iş görüyor mu?
2-ZeynepOrdu, beylerbeyi, Türkiye Selçuklu tanımının görev adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Beylerbeyi de denilen ordunun başkomutanı unvanıdır.
- İpuçlarını ayır: ordu, beylerbeyi ve Türkiye Selçuklu.
- Sayfa 46'daki Kaynak J'de Türkiye Selçuklu ordusunun başkomutanının unvanlarını oku.
- Beylerbeyi ile aynı anlama gelen unvanı yaz: emîrü'l-ümerâ.
- Subaşı yazmak — subaşı ordu komutanlarının unvanıdır, başkomutanın değil.
Kendini kontrol et: Seçtiğin unvan ordunun en üst komutanını mı gösteriyor?
2-özelliklerBen Kimim etkinliği için temsil edilen görevle ilgili üç özellik belirleme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2-EsraŞehzade, hanedan mensubu, eyalet yöneticisi tanımının görev adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Hanedan üyesi şehzadeler eyalet yönetiminde melik unvanıyla görev yapardı.
- İpuçlarını ayır: şehzade, hanedan mensubu ve eyalet yöneticisi.
- Sayfa 39'daki şemada taşra bölümünde hükümdarın erkek çocuğu için kullanılan unvana bak.
- Sayfa 42'de eyaletleri yöneten hanedan üyelerine verilen adı doğrula: melik.
- Şıhne/şahne yazmak — şıhne hanedan üyesi değil, eyaletteki askerî validir.
- Atabey yazmak — atabey şehzadeyi yetiştiren görevlidir, hanedan mensubu değildir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin görevli hem hanedandan hem de bir eyaletin yöneticisi mi?
2-DenizKayıt defteri, menşur ve beratlar, Türkiye Selçuklu tanımının görev adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Pervane, Türkiye Selçuklu'da devlet yazışmalarını, menşur ve beratları yöneten görevliydi.
- İpuçlarını ayır: kayıt defteri, menşur ve beratlar, Türkiye Selçuklu.
- Sayfa 43'teki Türkiye Selçuklu yönetimiyle ilgili metni oku.
- İkta kayıtlarını tutan, menşur ve beratları hazırlayan görevlinin adını bul: pervane.
- Naib yazmak — naib sultana vekâlet eder; yazışma ve kayıt işleriyle tanımlanmaz.
Kendini kontrol et: Bu görevli ikta kayıtlarını ve beratların dağıtımını yürütüyor mu?
2-MeteSaray, devlet, kut tanımının görev adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Devleti temsil eden, kut sahibi sayılan hükümdar sultandır.
- İpuçlarını ayır: saray, devlet ve kut.
- Kutun hükümdara Tanrı tarafından verildiği inancını hatırla.
- Sarayda yaşayan ve devletin başında bulunan kişinin unvanını yaz: sultan.
- Hâcibü'l-hüccâb yazmak — sarayda çalışır ama kut sahibi değildir; kut yalnız hükümdara aittir.
Kendini kontrol et: Kut inancıyla doğrudan ilişkili tek görevli hangisidir?
2-NurayMelik, eyalet, eğitim tanımının görev adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Atabey, şehzadenin eğitimiyle ilgilenen ve eyalette ona danışmanlık yapan görevlidir.
- İpuçlarını ayır: melik, eyalet ve eğitim.
- Sayfa 42'de genç meliklerle birlikte eyaletlere gönderilen görevlileri oku.
- Meliklere rehberlik edip onları yönetime hazırlayan görevlinin adını yaz: atabey.
- Melik yazmak — melik eğitilen şehzadedir; onu eğiten kişi atabeydir.
Kendini kontrol et: Sayfa 39'daki şemada "melik öğretmeni" olarak geçen görevli kim?
2-FatihAdalet, şer'i yargı, mahkeme tanımının görev adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Şer'i yargının başı olan baş kadıdır.
- İpuçlarını ayır: adalet, şer'i yargı ve mahkeme.
- Sayfa 39'daki şemada adalet bölümüne bak; şer'i ve örfi yargıyı ayır.
- Şer'i yargının başındaki baş kadının unvanını yaz: kâdılkudât.
- Emîr-i dâd yazmak — emîr-i dâd örfi hukuka bakar; şer'i yargı kâdılkudâta aittir.
Kendini kontrol et: Bu görevli dinî hükümlere dayanan davalara mı bakıyor?
2-ÖzlemSaray, hâcib, halk tanımının görev adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Saray teşrifatını yürüten ve halkla hükümdar arasındaki ilişkiyi düzenleyen görevlidir.
- İpuçlarını ayır: saray, hâcib ve halk.
- Sayfa 39'daki şemada saray görevlilerini oku; hâcibin halkla ilişkiyi sağladığını gör.
- Saraydaki bütün hâciblerin başı olan görevlinin unvanını yaz: hâcibü'l-hüccâb.
- Yalnız "hâcib" yazmak — tablodaki görev hâciblerin başı olan hâcibü'l-hüccâbtır.
Kendini kontrol et: Yazdığın unvan tablodaki listede aynen yer alıyor mu?
2-MehmedOrdu, donanma, deniz tanımının görev adı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sahiller komutanı; donanma ve kıyı savunmasından sorumludur.
- İpuçlarını ayır: ordu, donanma ve deniz.
- Sayfa 46'daki Kaynak J'de donanma komutanlarına verilen unvanları oku.
- Tablodaki listeyle eşleşen "sahiller komutanı" unvanını yaz: melikü's-sevahil.
- Emîrü'l-ümerâ yazmak — o kara ordusunun başkomutanıdır, donanmayla ilgili değildir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin unvanın anlamı "sahiller komutanı" mı?