Ana sayfa›Kitaplar›Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 96
Tarih 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 96 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Kaşgarlı MahmudTabloda Kaşgarlı Mahmud'un insanlığın ortak mirasına katkısını ilgili alanıyla yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sayfa 92'deki metne göre eser hem Türkçenin ilk sözlüğüdür hem Türk toplumunun yaşamına dair geniş bilgi ve bir dünya haritası içerir.
- İstenen: Kaşgarlı Mahmud'un katkısını alanıyla yazmak; ünitedeki tanıtım metni hatırlanır.
- Dil: Divanü Lügati't-Türk ile Türkçenin bilinen ilk sözlüğünü hazırladı, lehçeleri karşılaştırdı.
- Kültür ve edebiyat: Eserde atasözleri, şiirler ve Türk yaşamına dair bilgiler yer aldı.
- Coğrafya: Eserinde bir dünya haritasına yer verdi.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Dil alanı: Eserdeki kelime ve söyleyişlerle Türkçenin Arapça kadar zengin bir dil olduğunu gösterdi. (Türkçenin zenginliğini kanıtlamayı katkı olarak öne çıkaran cevaplarda geçerlidir.)
- Eseri yalnız sözlük saymak — Divanü Lügati't-Türk Türklerin coğrafyası, tarihi, kültürü ve günlük yaşamına dair geniş bilgi de içerir.
- Alan yazmayı unutmak — tablo katkıyı ilgili alanıyla istiyor; dil, edebiyat, kültür veya coğrafya belirtilmeli.
Kendini kontrol et: Cevabımda eserin adı, Türkçenin ilk sözlüğü olduğu ve en az bir ilgili alan açıkça yazılı mı?
Ömer HayyamTabloda Ömer Hayyam'ın katkısını ilgili alanlarıyla yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sayfa 93'teki metin Hayyam'ın denklem çözümü, analitik geometri, takvim ve rubai çalışmalarını belirtir.
- İstenen: Ömer Hayyam'ın katkısını alanıyla yazmak; ünitedeki tanıtım metni hatırlanır.
- Matematik: Üçüncü derece denklemleri koni kesitleriyle geometrik olarak çözdü, analitik geometriye katkı verdi.
- Astronomi: Celali Takvimi'ni ve Zîc-i Melikşahî'yi hazırlayan heyete öncülük etti.
- Edebiyat: Yazdığı rubailerle hem Batı'da hem İslam dünyasında ün kazandı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Matematik: Denklemleri türlerine göre sınıflandırdı ve geometrik yöntemle çözerek Batı'dan yüzyıllar önce analitik geometriye öncülük etti. (Denklem sınıflandırması ve geometrik çözüm yöntemini öne çıkaran cevaplarda geçerlidir.)
- Hayyam'ı yalnız şair olarak tanıtmak — metne göre asıl büyük katkısı matematik ve astronomi alanındadır.
- Celali Takvimi'ni tek başına hazırladığını yazmak — takvim, Melikşah döneminde onun liderliğindeki âlimler heyetince hazırlandı.
Kendini kontrol et: Cevabımda matematik ve astronomi katkıları ayrı ayrı, alan adlarıyla birlikte yazılı mı?
CezeriTabloda Cezeri'nin katkısını ilgili alanıyla yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sayfa 94'e göre Cezeri mekanik biliminin öncüsüdür; hava ve su dengesi ilkesine dayalı birçok araç ve otomat geliştirmiştir.
- İstenen: Cezeri'nin katkısını alanıyla yazmak; ünitedeki tanıtım metni hatırlanır.
- Alan: Mekanik ve mühendislik; Cezeri bu alanın öncülerindendir.
- Kitab-ül Hiyel'de otomatlar, fil su saati gibi su ve mum saatleri, su yükselten makineler ve fıskiyeleri çizimleriyle anlattı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Mekanik: Hava ve su dengesi ilkesine dayanan elliden fazla araç tasarladı; ilk kez mum saatleri yaptı. (Tasarladığı araçların sayısını ve çalışma ilkesini öne çıkaran cevaplarda geçerlidir.)
- Cezeri'yi tıp alanına koymak — kan alma tekneleri tasarlasa da onun alanı mekanik ve mühendisliktir.
- Yalnız fil su saatini yazmak — elliden fazla araç tasarladığı ve bunları ayrıntılı çizimlerle kitaba geçirdiği de belirtilmeli.
Kendini kontrol et: Cevabımda alan adı, Kitab-ül Hiyel ve en az iki tasarım örneği yer alıyor mu?
İbni BibiTabloda İbni Bibi'nin katkısını ilgili alanıyla yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Sayfa 95'e göre eser siyasi gelişmelerin yanında Selçuklu toprak yönetimine dair bilgi verir ve I. Alâeddin Keykubad dönemini kapsamlı işler.
- İstenen: İbni Bibi'nin katkısını alanıyla yazmak; önceki sayfadaki tanıtım metni incelenir.
- Alan: Tarih yazıcılığı; Türkiye Selçuklularının yaklaşık yüz yıllık tarihini el-Evâmirü'l-Alâiyye adlı vakayinamede yazdı.
- Metne göre eser, I. Alâeddin Keykubad dönemini ayrıntılı anlatır ve ikta, mülk, hibe gibi toprak türlerinden bahseder.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tarih: Vakayinamesi, Türkiye Selçuklularının siyasi olaylarını ve devlet düzenini öğrenmemizi sağlayan temel kaynaklardandır. (Eserin kaynak değerini öne çıkaran cevaplarda geçerlidir.)
- İbni Bibi'yi Büyük Selçuklu tarihçisi saymak — eseri Türkiye Selçuklularının tarihini anlatır.
- Eseri yalnız siyasi tarih sanmak — Selçuklu toprak yönetimine dair ikta, mülk, hibe bilgilerini de veren ilk kaynaktır.
Kendini kontrol et: Cevabımda alan olarak tarih, eserin adı ve anlattığı devlet doğru yazılmış mı?