Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 108
Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 108 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Okunan metinlerle ilgili duygu ve düşünceleri sözlü anlatma
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Metinlerde Nedim'in gezip eğlenme, çeşme başında dinlenme, şiir okuma ve sevgiliyle vakit geçirme isteğini gördüm; bu bana neşeli ve rahat bir hayat tablosu çizdi. Bu şarkı, dönemin hoş vakit geçirmeyi seven toplum hayatını yansıtıyor gibi geldi bana.Çözüm Yolu
Bu madde kişisel görüşe bağlıdır; tek bir doğru cevabı yoktur. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir. Sözlü anlatımda metinden bir ayrıntı ve kendi duyguyu birlikte söylemek yeterlidir.
- Şarkıda dikkatini çeken ifadeleri (gezme, eğlenme, çeşme, gazelhan olma) hatırla.
- Bunların sende uyandırdığı duyguyu söyle.
- Düşüncelerini bir örnekle destekleyerek 2-3 cümlede anlat.
2Kasr-ı Hümâyûn, havuz, ejder ağızlı fıskiye, kütüphane, mektepten çıkarımlar
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Dönemde imar, sanat ve eğitime önem verilmiş; eğlence ve gezinti kültürü yaygınlaşmıştır.Çözüm Yolu
Köşk, havuz ve fıskiyeler zevk ve sefa ile bahçe kültürünü, kütüphane ve mektepler ilme ve eğitime verilen değeri, süslemeler sanat inceliğini gösterir.
- Metinlerde geçen yapıları belirle: Kasr-ı Hümâyûn, havuz, ejder ağızlı fıskiye, kütüphane, mektep.
- Köşk, havuz ve fıskiyelerin bahçe, gezinti ve eğlence kültürünü gösterdiğini çıkar.
- Kütüphane ve mekteplerin ilme ve eğitime verilen önemi gösterdiğini belirt.
- Kitap ciltlerindeki süslemelerden sanata ve inceliğe değer verildiğini ekle.
- Bulgularını birleştirerek dönemde imar, sanat, eğitim ve eğlenceye önem verildiğini yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Devlet yöneticileri imar ve kültür çalışmalarını desteklemiştir. (İbrahim Paşa ve Üçüncü Ahmed'in çabalarına dayandırılırsa)
- Yalnız eğlence yönünü yazmak — kütüphane ve mektepler eğitime de önem verildiğini gösterir.
- Metinde olmayan olaylardan söz etmek — çıkarım verilen ifadelere dayanmalıdır.
Kendini kontrol et: Her çıkarımımı metindeki bir yapı ya da ifadeyle destekleyebiliyor muyum?
3Sosyal yaşamı en çok yansıtan metin ve gerekçe
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
1. ve 3. metin (Nedim şarkısı); eğlence, gezinti ve sevgililerin buluşması gibi gündelik yaşamı yansıtırlar.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
3. metinde kayıkla Sadabat'a gitme, havuz başında eğlenme, gazel okuma; 1. metinde köşk ve bahçe gezintisi sosyal hayatı gösterir. 2. metin ise yönetim ve imar odaklıdır.
- Üç metnin konusunu belirle: 1. Sadabat ve eğlence, 2. imar ve devlet idaresi, 3. Nedim'in şarkısı.
- Gündelik yaşama dair ayrıntıları ara: gezinti, kayık, havuz başı, gazel okuma, eğlence meclisleri.
- Bu ayrıntıların en çok 1. ve 3. metinde yer aldığını tespit et.
- 2. metnin daha çok yönetim ve imar çalışmalarını anlattığını belirt.
- Seçimini metinlerden örneklerle gerekçelendirerek yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yalnız 3. metin (Nedim'in şarkısı) (Kayıkla Sadabat'a gitme, havuz başında eğlenme gibi ayrıntılarla gerekçelendirilirse) · 2. metin (Yalı, köşk, bahçe ve kütüphanelerin şehir yaşamını değiştirdiği gerekçesiyle savunulursa)
- Gerekçe yazmadan yalnız metin numarası vermek — soru görüşün gerekçelendirilmesini istiyor.
Kendini kontrol et: Seçtiğim metinden gündelik yaşamı gösteren en az iki örnek gösterebiliyor muyum?
4Şairin sosyal hayatı ile şiirinin tema ve üslubu arasındaki ilişki
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Evet; Nedim eğlence ve zevk dolu yaşamı şiirlerinde coşkulu bir dille, canlı temalarla işlemiştir.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Nedim zevk ve eğlence adamıdır; şiirlerinde sevgili, Sadabat gibi mesire yerleri, havuz başı ve şarkı havası görülür. Üslup da neşeli, hareketli ve sadedir.
- 1. metinden Nedim'in zevk ve eğlence adamı olduğunu, Sadabat'ın şiirinde önemli yer tuttuğunu belirle.
- 3. metindeki şarkıda gezinti, havuz başı, Kasr-ı Cinân ve eğlence temalarını bul.
- Şarkının 'Gidelim', 'Gülelim oynayalım' gibi neşeli ve hareketli üslubunu fark et.
- Şairin yaşamıyla şiirindeki tema ve üslup arasında ilişki olduğunu gerekçeleriyle yaz.
- 'Evet' deyip gerekçe göstermemek — soru 'Niçin?' diyerek gerekçe istiyor.
- Yalnız temayı anlatıp üslubu atlamak — soru tema ve üslubun ikisini de soruyor.
Kendini kontrol et: Hem temaya hem üsluba şiirden birer örnek verdim mi?
5Sosyal ve kültürel değişimlerin dile ve edebiyata yansıması, edebiyat-toplum ilişkisi
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Edebiyat toplumun aynasıdır; toplumdaki değişimler tema, dil ve nazım şekillerine yansır.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Lale Devri'ndeki eğlence kültürü şiire şarkı, mesire ve sade dil olarak girmiştir. Bu da edebiyatın toplumu yansıttığını, toplumun da edebiyattan etkilendiğini gösterir.
- Lâle Devri'ndeki eğlence, mesire ve imar gibi değişimleri metinlerden belirle.
- Bu değişimlerin Nedim'in şiirine Sadabat, eğlence teması ve şarkı türü olarak girdiğini göster.
- Şarkıda dilin canlı ve sade kullanıldığını örnekle.
- Edebiyatın toplumu yansıttığı, toplumsal değişimlerin dil ve edebiyata yön verdiği sonucunu yaz.
- Genel bir yargı yazıp örnek vermemek — çıkarım metinlerdeki değişimlere dayandırılmalıdır.
Kendini kontrol et: Çıkarımımı Lâle Devri'nden ve Nedim'in şiirinden en az birer örnekle destekledim mi?