Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 219 Cevapları

Kişisel görüş sorusu; dinlenen fabla göre gerekçelendirilmeli.

1. Fablın temasını belirle: aklın kaba güce üstün gelmesi ve dayanışma.
2. Olayların ve kahramanların davranışlarının bu temayı gösterip göstermediğini düşün.
3. 'Evet' ya da 'Hayır' diye görüşünü belirt ve fabldan bir olayla gerekçelendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kısmen; öğüt açık verilse de av hayvanlarının dayanışması daha ayrıntılı işlenebilirdi. (Görüş fabldaki bir eksiklikle gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında fabldan temayı yansıtan ya da yansıtmayan somut bir olay var mı?

Fabllarda öyküleme ve diyalog yaygındır; metindeki kesin biçimler dinlenen fabla göre kontrol edilmeli.

1. Fablda kullanılan anlatım biçimlerini belirle: öyküleme, betimleme, diyalog.
2. Her birinin metne ne kattığını düşün: olay akışı, canlılık, kahramanları tanıtma.
3. Her anlatım biçimini katkısıyla birlikte yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Betimleme, aslanın öfkesini gözümüzde canlandırarak gerilimi artırır. (Fabldaki bir betimlemeyle desteklenirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın her anlatım biçiminin yanında metne kattığı bir etki var mı?

Çizgi romanda görsel ve diyalog öne çıkar.

1. Çizgi romanın özelliklerini hatırla: resimler, konuşma balonları, kısa metinler.
2. Fablın hangi bölümlerinin resimle, hangilerinin balonla verileceğini düşün.
3. Dil ve anlatımdaki değişiklikleri sırala: kısa diyaloglar, azalan anlatıcı, görsel betimleme.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Betimlemeler resimlere bırakılır; ünlemler ve yansıma sözcükler artar. (Çizgi romanın dil özellikleriyle ilişkilendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabın hem görsel hem de dil ve anlatımla ilgili bir değişiklik içeriyor mu?

Fabllar genellikle geçmiş zamanla anlatılır; gelecek zaman olayı varsayım gibi gösterir.

1. Fabldaki olayların hangi zamanla anlatıldığını belirle: geçmiş zaman.
2. Bir cümleyi gelecek zamana çevir: 'aslan öfkeliydi' yerine 'aslan öfkelenecek'.
3. Bu değişikliğin anlama etkisini yaz: olaylar yaşanmış değil, tahmin gibi görünür.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Anlatım bir kehanet ya da plan havasına bürünür, okurda merak artar. (Zaman değişikliğinin okur üzerindeki etkisi açıklanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Fabldan bir cümleyi gelecek zamanla yeniden yazınca olay yaşanmış gibi mi, olacak gibi mi duruyor?

Dört grubun tema, olay ve kahramanlar bölümlerine ait örnek sonuçlar; sayfa 212'deki olay cümlelerine dayanır.

Yaratıcı, kişisel yorum sorusudur.

1. Fablın temasını ve bu temanın en zayıf kaldığı bölümü belirle.
2. Temayı güçlendirecek bir değişiklik düşün: son, diyalog, yeni bir olay ya da kahraman.
3. Önerini ve temaya katkısını bir iki cümleyle yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Fablın sonuna öğüdü açıkça söyleyen kısa bir bölüm eklenebilir. (Değişikliğin temayı nasıl güçlendirdiği açıklanırsa geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Önerdiğin değişiklik, fablın temasını daha anlaşılır hâle getiriyor mu?

Fabllar öğüt verdiğinden toplumsal değerlere katkı sağlar.

1. Fablın verdiği öğüdü belirle.
2. Bu öğüdün toplumda hangi değerleri güçlendireceğini düşün: akıl, dayanışma, adalet.
3. Bu değerlerin insan ilişkilerine olumlu etkisini bir örnekle yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Güçsüz görülen insanların da akıllarıyla sorun çözebileceği düşüncesini yayar. (Fablın temasıyla ilişkilendirilen toplumsal bir yarar belirtilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığın etki, insanların birbirine davranışında gerçekten görülebilecek bir değişiklik mi?

Fablın öğüdüne göre olumlu ve olumsuz davranışlar ayrılır.

1. Kahramanların davranışlarını sırala: aslanın zorbalığı, hayvanların birleşmesi, tavşanın aklını kullanması.
2. Her davranışı olumlu ya da olumsuz olarak değerlendir.
3. Örnek alınabilecekleri ve alınmaması gerekenleri gerekçeleriyle yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Tavşanın aklı örnek alınabilir, ancak aslanı kandırması her durumda doğru sayılmaz. (Davranışın olumlu ve olumsuz yönleri gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Cevabında hem örnek alınacak hem de alınmayacak birer davranış var mı?