Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 287
Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 287 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Söz Varlığı 1'mümtaz' kelimesinin anlamını bağlamdan tahmin etme
Çözüm Yolu
Cümlede kırık kalkanlı ihtiyar sipahinin bugünkü hayata göre nasıl bir kahraman olduğu soruluyor; mümtaz, ayrıcalıklı ve seçkin anlamına gelir.
- Cümlede "mümtaz" kelimesinin "kahraman" sözünü nitelediğini fark et.
- Sorunun, ihtiyar sipahinin bugün de öne çıkan bir kahraman olup olmadığını sorguladığını anla.
- Bu bağlama uyan anlamı tahmin et: seçkin, üstün, değerli.
- "Mümtaz"ı "yaşlı" veya "eski" sanmak — cümlede bu özellik zaten "ihtiyar" kelimesiyle verilmiştir.
Kendini kontrol et: Cümlede "mümtaz" yerine "seçkin" koyunca anlam bozulmadan okunuyor mu?
Söz Varlığı 2'mavna' kelimesinin anlamını tahmin etme
Çözüm Yolu
Denizde yanımızdan geçen yelkenli bir araç olduğu için mavna, yük taşımaya yarayan düz tabanlı yelkenli teknedir.
- Cümlede mavnanın denizde, yanımızdan geçen "yelkenli" bir şey olduğunu belirle.
- Bu ipuçlarından mavnanın bir deniz taşıtı olduğunu çıkar.
- Anlamı tahmin et: yük taşıyan, yelkenli, geniş tekne.
- Mavnayı bir deniz kuşu sanmak — cümlede martılar ayrıca anılır, mavna "yelkenli" diye nitelenir.
Kendini kontrol et: Tahminim cümledeki "yelkenli" ve "denizin üstünde" ipuçlarıyla uyumlu mu?
Söz Varlığı 3'zabit' kelimesinin anlamını tahmin etme
Çözüm Yolu
Büyük kalpaklı, şık, genç, uzun boylu, kumral biri tanıtılıyor; ordudaki subay anlamı bağlama uyuyor.
- Cümlede zabitin büyük kalpaklı, genç ve uzun boylu biri olarak tanıtıldığını belirle.
- Metnin harp ve kahramanlık konusunu işlediğini hatırla.
- Bu ipuçlarından zabitin askerî bir görevli olduğunu çıkar ve anlamı "subay" olarak yaz.
- "Zabıta" ile karıştırmak — zabit askerî rütbeli kişi, yani subay anlamına gelir.
Kendini kontrol et: "Zabit" yerine "subay" yazınca cümle ve metnin harp konusu uyumlu kalıyor mu?
Söz Varlığı 4'tekaüt olmak' ifadesinin anlamını tahmin etme
Çözüm Yolu
Anlatıcı harp zamanında emekli olup köşeye çekileceğini, lüzumsuz kalacağını söylüyor; tekaüt olmak emekli olmaktır.
- Cümlede anlatıcının "bir köşeye atılmaktan" korktuğunu belirle.
- Görevden ayrılıp işe yaramaz duruma düşme düşüncesinin ipucu olduğunu fark et.
- Anlamı tahmin et: emekli olmak.
- "Tekaüt olmak"ı yaralanmak veya hastalanmak sanmak — cümle görevden ayrılmayı anlatıyor.
Kendini kontrol et: Cümlede "tekaüt olup" yerine "emekli olup" deyince anlam korunuyor mu?
Sıra Sizde 1Kaç Yerinden metnindeki hikâye türü özellikleriyle ilgili tahminleri açıklama
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Hikâye türünün özellikleri gibi, metinde yaşanmış veya yaşanabilecek bir olayın kişi, zaman ve mekâna bağlı olarak kısaca anlatılacağını tahmin ediyorum. Tek bir olay üzerine kurulduğunu da düşünüyorum.Çözüm Yolu
Bu madde kişisel görüşe bağlıdır; tek bir doğru cevabı yoktur. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir. Sayfadaki hikâye tanımı tahmin için kullanılabilir.
- Hikâye tanımını oku.
- Metnin başlığıyla ilişkilendir.
- Tahminlerini yaz.
Sıra Sizde 2Olay örgüsü kutucuklarını numaralayarak sıralama
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
Sıra Sizde 3Metne Kaç Yerinden adının uygunluğunu gerekçelendirme
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Ad, kırk dokuz yerinden yaralanan genç zabit Ferhat Ali Bey'e gönderme yapar. Gerçek kahramanlığı ve fedakârlığı vurguladığı için içeriğe uygundur.Çözüm Yolu
Sayfadaki IV numaralı kutucuk zabitin kırk dokuz yerinden yaralandığını söyler; başlık bu özelliğe dikkat çeker.
- Başlıktaki "Kaç Yerinden" sorusunun metindeki hangi kişiyle ilgili olduğunu bul.
- IV numaralı kutucuktan genç zabit Ferhat Ali Bey'in kırk dokuz yerinden yaralandığını belirle.
- Başlığın bu yaraların sayısına ve kahramanlığa dikkat çektiğini fark et.
- Başlığın gerçek kahramanlık ve fedakârlık temasıyla uyumlu olduğunu gerekçesiyle yaz.
- Yalnız "uygundur" demek — soru adlandırmanın nedenini ve uygunluğunu gerekçeleriyle açıklamayı istiyor.
- Başlığı vapur yolculuğuyla ilişkilendirmek — ad, zabitin aldığı yaraların çokluğuna gönderme yapar.
Kendini kontrol et: Cevabımda başlığın metindeki hangi olaya gönderme yaptığını ve neden uygun olduğunu yazdım mı?