Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 289
Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 289 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
b-IIIIII numaralı görselin (tahıl tutan eller) çerçeveye yerleştirilip olay unsuruyla ilişkilendirilmesi
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
4-bBu duyguyu yaşadığınız bir anıyı kısaca yazma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
b-IVIV numaralı görselin (rehabilitasyon salonundaki asker) çerçeveye yerleştirilip açıklanması
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
1-aTabloda dil ve anlatım özellikleri hakkındaki düşünceler
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Dil sade ve akıcıdır, diyaloglarla canlı bir anlatım kurulmuştur; dönemin duygusal, vatanseverlik vurgulu üslubu yansır.Çözüm Yolu
Metne dayalı kişisel yorum; öğrenci kendi okuduğuna göre uyarlayabilir.
- Dinlediğin metindeki kelime seçimlerini ve cümle yapılarını hatırla.
- Dilin sade mi ağır mı olduğunu, eski kelime kullanımını değerlendir.
- Anlatımda diyalog, betimleme veya öyküleme yollarından hangisinin öne çıktığını belirle.
- Dönemin vatan ve kahramanlık vurgusunun üsluba nasıl yansıdığını düşün.
- Tespitlerini tablodaki ilgili satıra kısa cümlelerle yaz.
- Konuyu anlatmak — bu satırda olay değil, dil ve anlatımın özellikleri değerlendirilmeli.
- 'Mümtaz, mavna, zabit' gibi eski kelimeler var diye dili tümüyle ağır saymak — genel anlatım sade ve akıcıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığım her özelliği metinden bir cümle ya da kelimeyle örnekleyebiliyor muyum?
1-bTabloda olay kişilerinin gerçeklikle ilişkisi
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Kişiler dönemin gerçek insan tiplerini (asker, doktor, sanatçı) yansıtır; gerçeğe uygun ama kurgusal karakterlerdir.Çözüm Yolu
Dönem edebiyatında kişiler toplumdan seçilmiş gerçekçi tiplerdir. Metin ayrıntısı sınırlı.
- Metindeki kişileri sırala: destan yazarı anlatıcı, hekim binbaşı ve genç zabit Ferhat Ali Bey.
- Bu kişilerin mesleklerinin ve davranışlarının dönemin toplumunda karşılığı olup olmadığını düşün.
- Kişilerin kurgusal olsa da gerçek hayattan alınmış tipler olduğunu belirle.
- Düşünceni tablodaki 'Olay kişilerinin gerçekliği' satırına yaz.
- Kişileri tarihî gerçek insanlar sanmak — hikâye kişileri gerçeğe uygundur ama yazarın kurgusudur.
- Kişilerin yalnız adlarını yazmak — istenen, gerçeklikle ilişkileri hakkındaki düşüncedir.
Kendini kontrol et: Bu kişilere benzeyen insanların o dönemde gerçekten yaşamış olabileceğini gerekçelendirdim mi?
1-cTabloda mekânların gerçeklikle ilişkisi
Çözüm Yolu
Olaylar vapurda, Selimiye açıklarında geçer ve iskelede biter; hastane ya da cephe olayın geçtiği yer değildir.
1-dTabloda konunun gerçek yaşamla ilişkisi
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Konu, Millî Mücadele dönemi ve savaşın insanlar üzerindeki etkisi gibi gerçek yaşamda yaşanmış durumlardan beslenir.Çözüm Yolu
Vatan savunması ve savaş yılları gerçek tarihsel olaylardır.
- Metnin konusunu bir cümleyle belirle: savaşta defalarca yaralanan genç bir zabitin kahramanlığı.
- Bu konunun dönemin tarihsel olaylarıyla, savaş yıllarıyla bağını kur.
- Benzer kahramanlıkların gerçek hayatta yaşanmış olabileceğini gerekçelendir.
- Düşünceni tablodaki 'Konunun gerçek yaşamla ilişkisi' satırına yaz.
- Konuyu tamamen hayal ürünü saymak — savaş ve vatan savunması dönemin gerçek yaşantısından alınmıştır.
- Konu yerine temayı yazmak — önce metnin ne anlattığı belirlenmeli.
Kendini kontrol et: Yazdığım ilişkiyi metindeki olayla ve gerçek tarihsel bir dönemle destekleyebiliyor muyum?
2Metinde dönemin sosyal yaşantısına yönelik ayrıntılar
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
3Metnin çoğunlukla diyaloglardan oluşmasının metne katkısı
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Diyaloglar anlatımı canlı ve akıcı kılar, kişilerin duygu ve düşüncelerini doğrudan yansıtır, okuyucuyu olayın içine çeker.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Diyalog, karakterleri tanıtır ve metni sürükleyici yapar.
- Metnin büyük bölümünün kişilerin karşılıklı konuşmalarıyla ilerlediğini fark et.
- Diyalogların kişilerin duygu ve düşüncelerini doğrudan nasıl gösterdiğini düşün.
- Konuşmaların anlatıma canlılık ve akıcılık kattığını belirle.
- Diyalogların okuyucuyu olayın içine çektiğini ekleyerek düşüncelerini yaz.
- Diyaloğun ne olduğunu tanımlamakla yetinmek — soru, diyaloğun bu metne katkısını soruyor.
- Yalnız 'metni güzelleştirir' demek — katkı somut olarak canlılık, gerçeklik, karakter tanıtımı gibi yönlerle açıklanmalı.
Kendini kontrol et: Metinden bir konuşmayı örnek verip bu katkıyı gösterebiliyor muyum?
4-aYargıda söz edilen duygu
Çözüm Yolu
'Gücüme gitmek' dokunmak, incinmek anlamındadır; kahramanının beğenilmemesi kişiyi kırar ve alındırır.
- Yargıdaki 'gücüme gitti' deyimine odaklan.
- 'Gücüne gitmek' deyiminin bir söz ya da davranıştan incinmek, kırılmak anlamına geldiğini hatırla.
- Sevilen kahramanın beğenilmemesinin anlatıcıyı kırdığını belirle.
- Duyguyu adlandır: kırgınlık, gücenme.
- 'Güç' kelimesinden yola çıkıp öfke ya da kuvvet sanmak — deyim bütün olarak incinmeyi anlatır.
- Duyguyu yazıp hatıra bölümünü atlamak — sorunun ikinci kısmında kişisel hatıra da isteniyor.
Kendini kontrol et: 'Sözün gücüme gitti' cümlesini 'Sözünden kırıldım' diye söyleyince anlam korunuyor mu?