Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 290 Cevapları

Bu iki dörtlük vatan sevgisi ve vatan uğruna fedakârlığı işler; diğerleri aşk ve gönül temalıdır.

1. Kaç Yerinden metninin temasını belirle: vatan sevgisi ve vatan için fedakârlık.
2. Orhan Şaik Gökyay'ın dörtlüğünde vatan uğruna kendini tarihe verenlerin anlatıldığını gör.
3. Halit Fahri Ozansoy'un dörtlüğünde vatan toprağının şanının işlendiğini gör.
4. Pîr Sultan Abdal ve Orhan Seyfi Orhon dörtlüklerinin aşk ve gönül temalı olduğunu ayırt et.
5. Vatan temalı iki dörtlüğün dairesini işaretle.

Kendini kontrol et: İşaretlediğim her dörtlükte 'vatan' kavramı açıkça geçiyor ya da sezdiriliyor mu?

Beğenilmemek insanı kırar; gücüne gitme duygusu bunu gösterir.

1. Tablodaki 'Doktorun o kadar sevdiğim kahramanımı beğenmeyişi âdeta benim gücüme gitti.' cümlesinin 'Ne hissettim?' sütununu dolduracağız.
2. 'Gücüme gitti' ifadesi, söylenen sözden incinmeyi anlatır.
3. Sevdiğimiz bir şeyin küçümsenmesi insanda kırılma duygusu yaratır.
4. Örnek cevap: Kırgınlık, alınganlık hissettim.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Üzüntü, incinme (Anlatıcının sözden kırılmasını yansıtan bir duygu adı olduğu için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Yazdığım kelime bir duygu adı mı, yoksa bir düşünce mi?

Eseri takdir edilmeyen sanatçı emeğinin karşılıksız kaldığını düşünür.

1. Tablodaki 'Eseri takdir edilmeyen bir sanatkâr elemi duydum.' cümlesine ve 'Ne düşündüm?' sütununa bakıyoruz.
2. Anlatıcı, emek verip yazdığı destanın doktor tarafından beğenilmediğini görüyor.
3. Kendimizi anlatıcının yerine koyunca, emeğin karşılık bulmamasının insanı değersiz hissettirdiğini fark ediyoruz.
4. Örnek cevap: Emeğimin ve yeteneğimin değerinin anlaşılmadığını düşündüm.

Kendini kontrol et: Yazdığım ifade '...düşündüm' diye tamamlanınca anlamlı bir cümle oluyor mu?

Narin görünüşle kuvvetli ruhun bir arada olması hayranlık ve şaşkınlık uyandırır.

1. 'Kulaklarıma inanamıyordum; bu kadar narin... vücutta böyle kuvvetli bir ruh' cümlesinin 'Ne hissettim?' sütununa bakıyoruz.
2. 'Kulaklarıma inanamıyordum' ifadesi beklenmedik bir şey karşısındaki şaşkınlığı anlatır.
3. Narin bir bedende büyük cesaret görmek ayrıca hayranlık uyandırır.
4. Örnek cevap: Şaşkınlık ve hayranlık hissettim.

Kendini kontrol et: Seçtiğim duygu, beklenmedik bir şeyle karşılaşan birinin tepkisine uyuyor mu?

Dış görünüşe bakarak karar verilemez; güç ruhtadır.

1. Aynı cümlenin 'Ne düşündüm?' sütununu dolduracağız.
2. Cümlede zayıf görünüş ile güçlü ruh karşılaştırılıyor.
3. Bu karşıtlıktan, insanın gücünün dış görünüşüne bağlı olmadığı sonucunu çıkarıyoruz.
4. Örnek cevap: Görünüşün insanın gücünü belirlemediğini düşündüm.

Kendini kontrol et: Yazdığım düşünce, narin beden ile kuvvetli ruh arasındaki karşıtlığa dayanıyor mu?

Eserini saklaması utanç ve çekingenliği gösterir.

1. Aynı cümlenin bu kez 'Ne hissettim?' sütununu dolduracağız.
2. 'Utanacak bir şeymiş gibi' ifadesi duyguyu doğrudan işaret ediyor.
3. Defteri farkında olmadan saklamak çekingenlik ve mahcubiyet belirtisidir.
4. Örnek cevap: Utanma, mahcubiyet hissettim.

Kendini kontrol et: Seçtiğim duygu, defteri saklama davranışını açıklıyor mu?

Karşısındaki kişinin büyüklüğü karşısında kendi eserini küçük görmüştür.

1. 'Utanacak bir şeymiş gibi... defteri bükerek cebime soktum.' cümlesinin 'Ne düşündüm?' sütununa bakıyoruz.
2. Anlatıcı, karşısındaki gerçek kahramanı görünce kendi yazdığı destanı saklıyor.
3. Defteri 'hakir' bulması, yazdıklarını bu kahramanın yanında önemsiz gördüğünü gösterir.
4. Örnek cevap: Yazdıklarımın yetersiz kaldığını, bu kişinin karşısında değersiz olduğunu düşündüm.

Kendini kontrol et: Yazdığım düşünce, anlatıcının defterini neden sakladığını açıklıyor mu?