Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 292
Türk Dili ve Edebiyatı 10. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 292 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-Dönem özellikleriÜç metni dönem özellikleri ölçütüyle karşılaştırma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2-VIIAçık iletilerin yanı sıra örtük iletiler bilgisini yerleştirme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2-VIIIGerçek ile kurgunun iç içe girmesi bilgisini yerleştirme
Çözüm Yolu
Kurgu ile gerçeğin birleşmesi hikâyede görülür.
- VIII numaralı bilgiyi oku: gerçek ile kurgunun iç içe girebildiği metinler.
- Kaç Yerinden'in tarihî savaş gerçeğinden esinlenip kurgulanmış kişilerle yazıldığını hatırla.
- Biyografi ve eleştirinin belgelere dayandığını, kurgu içermediğini ayırt et.
- VIII numarasını yalnız Kaç Yerinden dairesine yaz.
- Gerçek kişiyi anlattığı için Halide Edip metnine VIII'i koymak — gerçek kişi anlatmak kurgu içermek demek değildir.
Kendini kontrol et: VIII'i koyduğum metinde hem gerçek hem uydurulmuş öğeler bulunuyor mu?
1-GerçeklikÜç metni gerçeklik ölçütüyle karşılaştırma
Çözüm Yolu
Hikâye kurgusaldır; portre ve eleştiri yazıları gerçek bilgilere dayanır.
- Tablonun 'Gerçeklik' satırını dolduracağız; metinlerin gerçek mi kurgu mu olduğuna bakıyoruz.
- Kaç Yerinden, savaş gerçeğinden yola çıkan bir hikâyedir; gerçek ile kurgu iç içedir.
- Halide Edip ve Halikarnas Balıkçısı metinleri gerçek kişileri, gerçek eserleri ve tarihleri anlatır.
- Kaç Yerinden'i tamamen gerçek saymak — tarihî bir olaydan esinlense de kişiler ve olaylar kurgulanmıştır.
Kendini kontrol et: Halide Edip ve Halikarnas Balıkçısı metinlerindeki bilgileri belgeyle doğrulamak mümkün mü?
1-İçerikÜç metni içerik ölçütüyle karşılaştırma
Çözüm Yolu
Metinlerden çıkarım; Kaç Yerinden içeriği genel.
- Karşılaştırma tablosunun 'İçerik' satırını üç metin için dolduracağız.
- Kaç Yerinden: anlatıcı, doktor ve yaralı gazi arasındaki olaylar ile duygular anlatılıyor.
- Halide Edip: yazarın Millî Mücadele'deki çabası ve bu dönemi işleyen eserleri anlatılıyor.
- Halikarnas Balıkçısı: yazarın eserleri ve onlardaki deniz, Ege insanı sevgisi değerlendiriliyor.
- İçerik yerine türü yazmak — bu satırda metnin neyi anlattığı yazılmalı.
Kendini kontrol et: Her metin için yazdığım içeriği o metinden bir cümleyle gösterebiliyor muyum?
1-TürÜç metni tür ölçütüyle karşılaştırma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
1-Dil ve anlatımÜç metni dil ve anlatım ölçütüyle karşılaştırma
Çözüm Yolu
Metinlerin dil özelliklerine göre karşılaştırma.
- Tablonun 'Dil ve anlatım' satırını üç metnin anlatım biçimine bakarak dolduracağız.
- Kaç Yerinden: konuşmalara (diyaloglara) dayanan, canlı bir anlatım var.
- Halide Edip: benzetmelerle dolu, coşkulu ve edebî bir dil kullanılmış.
- Halikarnas Balıkçısı: eserleri tanıtan açıklayıcı, yer yer betimleyici bir dil var.
- Yalnız 'sade' ya da 'ağır' demek — anlatım biçimi (diyalog, açıklama, betimleme) de belirtilmeli.
Kendini kontrol et: Halide Edip metninden 'lav gibi yakan ses' gibi bir benzetme örneği gösterebiliyor muyum?
2-IOlumlu veya olumsuz özellikleri ortaya çıkarma bilgisini Venn'e yerleştirme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2-IIIYaşanmış veya yaşanabilecek olaylar bilgisini Venn'e yerleştirme
Çözüm Yolu
Olay kurgulayan tür hikâyedir.
- III numaralı bilgiyi oku: yaşanmış ya da yaşanabilecek olayların kurgulandığı edebî tür.
- Bu tanımın hikâyeye ait olduğunu belirle.
- Üç metinden hikâye olanın Kaç Yerinden olduğunu hatırla.
- III numarasını yalnız Kaç Yerinden dairesinin kesişmeyen bölümüne yaz.
- 'Yaşanmış olaylar' ifadesinden dolayı biyografiyi de eklemek — biyografi olay kurgulamaz, gerçek yaşamı anlatır.
Kendini kontrol et: III numarasını koyduğum metinde olaylar yazar tarafından kurgulanmış mı?
2-IVSanatçı ve eserlerine yönelik değerlendirme bilgisini Venn'e yerleştirme
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
2-VIOlay, kişi, zaman, mekân unsurlarına bağlı yazılma bilgisini yerleştirme
Çözüm Yolu
Yapı unsurları hikâyenin özelliğidir.
- VI numaralı bilgiyi oku: olay, kişiler, zaman ve mekân unsurlarına bağlı yazılır.
- Bu unsurların hikâyenin yapı unsurları olduğunu hatırla.
- Üç metinden yapı unsurlarıyla kurulan tek metnin Kaç Yerinden olduğunu belirle.
- VI numarasını yalnız Kaç Yerinden dairesine yaz.
- Biyografide kişi ve zaman bulunduğu için VI'yı oraya da koymak — biyografi kurgusal yapı unsurlarına göre yazılmaz.
Kendini kontrol et: Kaç Yerinden'de olay, kişi, zaman ve mekânı tek tek gösterebiliyor muyum?