Ana sayfa›Kitaplar›Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 94
Türk Dili Ve Edebiyatı 10.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 94 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Yüzyıllar içinde dildeki değişimin sebepleri hakkında görüş belirtme
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Metinlerde XI. yy.'da sade Türkçe, XIII. yy.'da Arapça-Farsça etkisi, XVI. yy.'da yoğun Arapça-Farsça söz varlığı görülür; Karahanlı, Beylik ve Osmanlı haritaları sınır ve kültür değişimini gösterir.
- XI., XIII. ve XVI. yüzyıl metinlerindeki sözcükleri karşılaştır; yabancı kökenli sözcüklerin arttığını gör.
- Haritalara bak; devletin sınırlarının ve komşu kültürlerin yüzyıllar içinde değiştiğini fark et.
- Din değişimi, yeni coğrafyalara yayılma ve kültürel etkileşimi dil değişiminin sebepleri olarak sırala.
- Görüşünü metinlerden ve haritalardan birer örnekle destekleyerek yaz.
- Sebep yerine sonucu yazmak — "Arapça-Farsça sözcük arttı" bir sonuçtur, sebebi etkileşim ve yayılmadır.
- Haritaları kullanmamak — soru metinlerle birlikte haritalardan da yararlanmanı ister.
Kendini kontrol et: Yazdığın her sebebi metinlerden ya da haritalardan bir kanıtla gösterebiliyor musun?
2Necâtî'nin yaşadığı dönemin dil anlayışı hakkında çıkarım
Çözüm Yolu
Haritalardaki genişleme yabancı etkileşimi artırdı; Necâtî'nin tanıtımı onun sade Türkçesini ve halk söyleyişlerini vurgular.
- Necâtî'nin XV. yüzyılda yaşadığını tanıtım bölümünden belirle.
- XV. yüzyılın, sayfadaki XIII. yüzyıl (Yunus Emre) ile XVI. yüzyıl (Bâkî) metinleri arasında kaldığını fark et.
- Necâtî'nin sade Türkçe, deyim ve atasözü kullandığı bilgisini bu karşılaştırmayla birleştir.
- Dönemin Arapça-Farsça etkisinin arttığı ama sade Türkçenin hâlâ güçlü olduğu çıkarımını yaz.
- Necâtî'yi Bâkî ile aynı dönemde saymak — Necâtî XV., Bâkî XVI. yüzyıl şairidir.
Kendini kontrol et: Çıkarımın hem Necâtî'nin tanıtımına hem de sayfadaki metinlerin karşılaştırmasına dayanıyor mu?