Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap)›Sayfa 50
Matematik 7. Sınıf Ders Kitabı (2. Kitap) — Sayfa 50 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Katıl-Uygula-Keşfet 2 a30 kalem ve 24 silgiyi eşit dağıtırken her öğrenci en az kaç kalem ve silgi alır
Çözüm Yolu
S:K = 24:30 = 4:5. Her öğrenci en az 5 kalem ve 4 silgi alır (6 öğrenci).
- Verilenler: 30 kalem ve 24 silgi, her öğrenciye eşit olarak dağıtılacak.
- En az sayı için öğrenci sayısı en çok olmalı; 30 ve 24'ün en büyük ortak böleni 6'dır.
- Her öğrenciye 30 : 6 = 5 kalem düşer.
- Her öğrenciye 24 : 6 = 4 silgi düşer.
- Öğrenci sayısını ortak bölen yerine ortak katla aramak — paylaştırmada 30 ve 24'ü tam bölen sayı gerekir.
- Kalem ile silgiyi karıştırıp 4 kalem, 5 silgi yazmak — 30 kalem 6'ya bölününce 5 kalem eder.
Kendini kontrol et: 6 öğrenci x 5 kalem = 30 ve 6 öğrenci x 4 silgi = 24 ediyor mu?
Uygulayalım 6 1a (l=144 karşısı k)l=144 için k
Çözüm Yolu
144 x 5/12 = 60.
- Tablodan k:l = 10:24 = 5:12 bulunur.
- l = 144 verilmiş; 144 : 12 = 12, yani 12'nin 12 katı.
- k de 5'in 12 katı olmalı: 5 x 12 = 60.
- 144'ü 12/5 ile çarpmak — l'den k'ye geçerken l, 12'ye bölünüp 5 ile çarpılır.
Kendini kontrol et: 60 : 144 oranını 12'ye bölünce 5 : 12 elde ediyor musun?
Uygulayalım 6 1b (r, 40 000 karşısı)p=40 000 için r
Çözüm Yolu
50 000:75 = 2000:3 ... r = p x 0,0015 olduğundan 40 000 için 60.
- Tabloda p = 50 000 iken r = 75 verilmiş.
- 40 000, 50 000'in 4/5'idir; r de 75'in 4/5'i olmalı.
- 75 : 5 x 4 = 15 x 4 = 60.
- p 10 000 azaldı diye r'den de 10 çıkarmak — r, p ile aynı oranda (4/5) değişmelidir.
Kendini kontrol et: 40 000 x 0,0015 = 60 ediyor mu?
Uygulayalım 6 1b (r, 140 000 karşısı)p=140 000 için r
Çözüm Yolu
140 000 x 0,0015 = 210.
- Tabloda p = 90 000 iken r = 135; r = p x 135/90 000 = p x 0,0015.
- p = 140 000 için r = 140 000 x 0,0015 hesaplanır.
- 140 000 x 0,0015 = 210.
- Ondalık çarpımda virgülü kaydırırken basamak kaçırıp 21 veya 2 100 bulmak — 140 000 x 15 = 2 100 000, sonra 10 000'e bölünür.
Kendini kontrol et: 140 000, 50 000'in 2,8 katı; 75 x 2,8 = 210 ediyor mu?
Uygulayalım 6 1b (r=285 karşısı p)r=285 için p
Çözüm Yolu
p = 285 / 0,0015 = 190 000.
- Tablodan r = p x 0,0015 ilişkisi bulunur (135 = 90 000 x 0,0015).
- r = 285 verilmiş; p = 285 : 0,0015 hesaplanır.
- 285 : 0,0015 = 190 000.
- 285'i 0,0015 ile çarpmak — r'den p'ye geçerken çarpma değil, bölme yapılır.
Kendini kontrol et: 190 000 x 0,0015 = 285 ediyor mu?
Uygulayalım 6 2a:b tablosundaki oranların neden denk olduğunu gerekçelendir ve en küçük tam sayılı oranı bul
Çözüm Yolu
20:25, 24:30, 16:20, 8:10, 28:35 sadeleşince 4:5 olur; 4/5:1 ile (64/5):16 de 4:5'tir. Aynı çarpımsal ilişki vardır.
- İstenen: Tablodaki a:b oranlarının neden denk olduğunu göstermek ve en sade oranı bulmak.
- Her oranı ortak bölenle sadeleştiririz: 20:25, 24:30, 16:20, 8:10, 28:35 sırasıyla 5, 6, 4, 2, 7'ye bölününce 4:5 olur.
- Kesirli oranlar: (4/5):1 ile (64/5):16, her iki terimi 5 ile çarpınca 4:5 ve 64:80 = 4:5 olur.
- Hepsi aynı orana eşit, yani her sütunda b, a'nın 5/4 katıdır; bu yüzden oranlar denktir.
- 4 ile 5 aralarında asal olduğundan en küçük tam sayılı oran a:b = 4:5'tir.
- Kesirli sütunları denk saymamak — 4/5 : 1 oranının terimleri 5 ile çarpılınca 4 : 5 olur.
- En sade oranı 8 : 10 bırakmak — 8 ve 10 hâlâ 2'ye bölünebilir, en küçük tam sayılı oran değildir.
Kendini kontrol et: 4 ile 5'in 1'den başka ortak böleni var mı?
Katıl-Uygula-Keşfet 2 bK:S oranını yaz; niceliklerin en küçük tam sayılardan oluştuğu söylenebilir mi
Çözüm Yolu
5 ve 4 aralarında asal olduğundan oran sadeleşmez; nicelikler en küçük tam sayılardır.
- Bir öğrencinin aldıklarını yaz: 5 kalem ve 4 silgi.
- K : S oranında önce kalem yazılır: 5 : 4.
- 5 ile 4'ün 1'den başka ortak böleni yoktur; aralarında asaldırlar.
- Oran daha fazla sadeleşmediği için nicelikler mümkün olan en küçük tam sayılardır: evet.
- Oranı 4 : 5 yazmak — istenen K : S olduğu için kalem sayısı önce yazılır.
- 30 : 24 oranını sonuç olarak bırakmak — bu oran 6'ya bölünerek sadeleşebilir, en küçük tam sayılı değildir.
Kendini kontrol et: 5 ile 4'ü aynı anda tam bölen 1'den büyük bir sayı var mı?
Katıl-Uygula-Keşfet 3 (4. satır B)Elif'in stratejisiyle 4. satırda B değeri
Çözüm Yolu
4. satır 2. ve 3. satırların toplamıdır: B = 8 + 12 = 20 (A = 14 + 21 = 35).
- Elif 4. satırı 2. ve 3. satırları toplayarak buluyor: A'da 14 + 21 = 35.
- Aynı işlemi B sütununa uygularız: 2. satırdaki 8 ile 3. satırdaki 12 toplanır.
- 8 + 12 = 20.
- B sütununda farklı satırları toplamak — A sütununda hangi satırlar toplandıysa B'de de aynı satırlar toplanır.
Kendini kontrol et: 35 : 20 oranını 5'e bölünce 7 : 4 elde ediyor musun?
Katıl-Uygula-Keşfet 3 (5. satır B)Elif'in stratejisiyle 5. satırda B değeri
Çözüm Yolu
5. satır 4. satırdan 1. satır çıkarılarak bulunur: 28 = 35 - 7, B = 20 - 4 = 16.
- Elif 5. satırı 1. ve 4. satırla buluyor: A sütununda 35 - 7 = 28.
- Aynı işlemi B sütununa uygularız: 4. satırdaki B'den 1. satırdaki B çıkarılır.
- 4. satırda B = 20, 1. satırda B = 4: 20 - 4 = 16.
- 1. ve 4. satırı toplayıp 24 yazmak — A'da 28 = 35 - 7 olduğundan B'de de çıkarma yapılır.
Kendini kontrol et: 28 : 16 oranını 4'e bölünce 7 : 4 elde ediyor musun?
Katıl-Uygula-Keşfet 3 aDenk oranlar oluşturmayla hangi sonuca ulaştığını açıkla
Çözüm Yolu
Örneğin 7:4 ile 14:8 için (7+14):(4+8) = 21:12, 7:4'e denktir.
- 3. satırı incele: 7 : 4 ile 14 : 8'in öncülleri ve ardılları ayrı ayrı toplanmış, 21 : 12 bulunmuş.
- 21 : 12'yi 3'e böl: 7 : 4 olur; yeni oran da denktir.
- 5. satırı incele: 35 : 20'den 7 : 4 çıkarılmış, 28 : 16 bulunmuş; bu da 7 : 4'e denktir.
- Sonucu genelle: denk oranların öncülleri ve ardılları kendi aralarında toplanır ya da çıkarılırsa yine denk oran elde edilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Denk oranların karşılıklı terimleri toplanarak veya çıkarılarak sonsuz sayıda yeni denk oran üretilebilir. (Toplama ve çıkarmanın öncüllerle ve ardıllarla ayrı ayrı yapıldığı belirtilirse geçerli.)
- Bir oranın kendi öncülünü ve ardılını toplamak (7 + 4) — öncüller kendi aralarında, ardıllar kendi aralarında toplanır.
Kendini kontrol et: Bulduğun yeni oranı sadeleştirince 7 : 4 elde ediyor musun?
Katıl-Uygula-Keşfet 3 b (1. ve 2. boşluk)Toplamlı ifadedeki ilk parantez için harfler
Çözüm Yolu
Toplamda öncüller a ile c, ardıllar b ile d toplanır.
- a : b ve c : d oranlarında öncüller a ile c, ardıllar b ile d'dir.
- Elif'in toplama stratejisinde öncüller kendi aralarında toplanır: ilk parantez (a + c).
- Ardıllar da kendi aralarında toplanır: ikinci parantez (b + d).
- (a + b) : (c + d) yazmak — bir oranın kendi terimleri değil, iki oranın öncülleri ve ardılları toplanır.
Kendini kontrol et: 2 : 3 ve 4 : 6 için (2+4) : (3+6) = 6 : 9 yine 2 : 3 oluyor mu?
Katıl-Uygula-Keşfet 3 b (çıkarmalı)Çıkarmalı ifadedeki parantezler için harfler
Çözüm Yolu
a>c ve b>d verildiği için fark alınabilir.
- Elif'in 5. satırında büyük öncülden küçük öncül çıkarılmıştı: 35 - 7.
- a > c verildiği için öncüllerin farkı (a - c) yazılır.
- b > d verildiği için ardılların farkı (b - d) yazılır.
- (c - a) : (d - b) yazmak — a > c ve b > d olduğu için büyükten küçük çıkarılır.
Kendini kontrol et: 4 : 6 ve 2 : 3 için (4-2) : (6-3) = 2 : 3 oluyor mu?
Uygulayalım 6 1a (k, 25 karşısı l)k:l tablosunda k=25 için l
Çözüm Yolu
10:24 = 5:12 olduğundan 25 için l = 25 x 12/5 = 60.
- Tabloda k = 10 iken l = 24; k:l = 10:24 = 5:12.
- k = 25 verilmiş; 25 : 5 = 5, yani k, 5'in 5 katı.
- l de 12'nin 5 katı olmalı: 12 x 5 = 60.
- k ile l arasındaki farkı (14) ekleyip 39 yazmak — oran farkla değil, çarpımsal ilişkiyle korunur.
Kendini kontrol et: 25 : 60 oranını 5'e bölünce 5 : 12 elde ediyor musun?
Uygulayalım 6 1a (k, 35 karşısı l)k=35 için l
Çözüm Yolu
35 x 12/5 = 84.
- Tablodan k:l = 10:24 = 5:12 bulunur.
- k = 35 verilmiş; 35 : 5 = 7, yani 5'in 7 katı.
- l de 12'nin 7 katı olmalı: 12 x 7 = 84.
- 10 : 24'ü yanlış sadeleştirip 5 : 14 almak — 10 ve 24 yalnız 2'ye bölünür: 5 : 12.
Kendini kontrol et: 35 x 12 : 5 işlemi 84 sonucunu veriyor mu?