Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 122
Biyoloji 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 122 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
4Deneyde bağımlı ve bağımsız değişkenleri belirleme
Çözüm Yolu
Bağımsız değişken deneyci tarafından değiştirilir, bağımlı değişken ise buna bağlı olarak ölçülen sonuçtur.
- Deneyci tarafından değiştirilen koşulları bul: ortamın tuz derişimi ve bekletme süresi.
- Bunların bağımsız değişken olduğunu yaz.
- Bu değişikliklere bağlı olarak ölçülen sonuçları bul: patatesin ağırlığı ve doku yapısı.
- Bunların bağımlı değişken olduğunu yaz.
- Değişkenleri ters yazmak — bağımsız değişken deneycinin değiştirdiği, bağımlı değişken ise ölçülen sonuçtur.
- Patatesin boyutunu bağımsız değişken saymak — boyut sabit tutulması gereken kontrol değişkenidir.
Kendini kontrol et: "Ben neyi değiştiriyorum, neyi ölçüyorum?" sorusuna verdiğin cevaplar değişkenlerinle eşleşiyor mu?
5Tabloya tuz derişimi, bekletme süresi ve bağımlı değişkeni yazma
Çözüm Yolu
Derişimler öğrenci tasarımına bağlıdır; bağımlı sütuna ağırlık değişimi ve sertlik derecesi yazılır.
- Bağımsız değişkenler: ortamın tuz derişimi ve bekletme süresi; bağımlı değişkenler 4. adımda verilmiştir.
- Tuz sütununa artan derişimler yazılır, örneğin 0, 5, 10 ve 20 g tuz (100 ml suda).
- Süre sütununa artan süreler yazılır, örneğin 30, 60, 90 ve 120 dakika.
- Bağımlı değişken sütununa patatesin ağırlık değişimi ve doku sertliği yazılır.
- Değerler örnektir; her grup kendi tasarımına göre farklı seçebilir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: 0, 2, 5, 10 g tuz/100 ml su; 15, 30, 45, 60 dk. (Değişimler bu derişim ve sürelerde gözlenebilir düzeydeyse geçerli.) · Yüzde olarak %0, %3, %6, %10 tuzlu su; 1, 2, 3, 4 saat. (Derişim birimi sonuç tablosundaki yüzde birimiyle tutarlı kullanılırsa geçerli.)
- Tuz sütununa saf su (0 g) koymamak — hipotonik ortamla karşılaştırma yapılamaz.
- Bağımlı değişken sütununa derişim ya da süre yazmak — bu sütun ölçülen sonuç içindir.
Kendini kontrol et: Tablonda derişimler düzenli artıyor mu ve bağımlı sütunda yalnız ölçtüğün büyüklükler mi var?
6Tasarlanan deneyin uygulama basamaklarını madde madde yazma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Örnek basamaklar: eşit patates parçaları hazırlama, çözeltileri hazırlama, ilk tartım, bekletme, kurulama, son tartım, sertlik değerlendirme.
- Patatesi soyup eşit boyutta parçalara kes.
- Saf su ve belirlediğin derişimlerde tuzlu su çözeltilerini taze hazırla, kaplara etiket yapıştır.
- Her parçayı tart, ilk ağırlığını ve sertliğini tabloya yaz.
- Parçaları çözeltilere koy ve planlanan süre boyunca beklet.
- Süre sonunda parçaları çıkar, kurula, yeniden tart ve sertliği kaydet.
- Tartmadan önce parçaları kurulamamak — yüzeydeki su ağırlığı yanlış artırır.
- İlk ağırlığı ölçmeyi unutmak — değişim, önceki ve sonraki ağırlık karşılaştırılarak bulunur.
Kendini kontrol et: Basamakların, başka bir grubun deneyi aynı biçimde tekrarlayabileceği kadar açık ve sıralı mı?
7Deneyi grupla gerçekleştirip Form 17'yi doldurma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
8Deney bulgularının doğruluğunu etkileyebilecek durumlar için tedbirler
Çözüm Yolu
Değişkenler dışında her koşul sabit tutulur; tartım hassas yapılır, tekrarlar alınır.
- Sonucu bozabilecek durumları metinden bul: bayat patates, eski çözelti, yanlış süre, sıcaklık değişimi.
- Her duruma karşı bir önlem yaz: taze patates, taze hazırlanmış çözelti, süreyi saatle izleme.
- Patates parçalarını aynı boyutta kes ve tüm kapları aynı sıcaklıkta tut.
- Tartımı hassas terazide yap ve deneyi tekrarlayarak sonuçları karşılaştır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Her derişim için birden fazla patates parçası kullanıp ortalama almak. (Güvenilirliği artıran ek önlem olarak geçerli.) · Tüm patates parçalarını aynı patatesten kesmek. (Patateslerin su içeriği farkını azaltan önlem olarak geçerli.)
- Bağımsız değişkeni de sabitlemeyi önermek — tuz derişimi ve süre bilerek değiştirilmelidir.
- Yalnız "dikkatli olmak" yazmak — her risk için somut bir önlem belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın her önlem, metinde sayılan bir riski (bayatlık, çözelti, süre, sıcaklık) karşılıyor mu?
9Deney sonuç tablosuna ağırlık ve sertlik verilerini yazma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
10Değişim gözlenmezse parametreleri değiştirerek deneyi tekrarlama
Çözüm Yolu
Değişim gözlenmediyse bağımsız değişkenin (tuz derişimi, süre) değerleri değiştirilir; diğer koşullar sabit tutularak deney yinelenir.