Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 32
Biyoloji Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 32 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5Raporu karekodla verilen etik rapor formatına uygun hazırlama
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
6Başkasının bulgu veya verilerinin kullanılmaması gerektiği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Yasak olan kaynak göstermeden kullanmaktır.
- İfadenin başkasının bulgularını kullanmayı tamamen yasakladığını fark et.
- Bilimin önceki bulgular üzerine kurulduğunu, yasak olanın kaynak göstermeden kullanmak olduğunu hatırla.
- 'Y' yaz ve doğrusunu belirt: başkasının bulguları kaynak gösterilerek ve izinle kullanılabilir.
- İfadeyi 'intihal yapılmamalı' anlamında okuyup 'D' demek — ifade kullanmayı tümden yasaklıyor, bu yanlış.
Kendini kontrol et: Başkasının verisini kullanırken etik olmayan şey kullanmak mı, kaynak göstermemek mi?
6Rapor sürecinde planlı olma ve sorumluluk alma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
7Raporu diğer gruplarla paylaşma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
QREtik araştırma raporu ve puanlama anahtarı karekodları
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
1Anket verilerinin doğruluğu ve güvenilirliği önemlidir ifadesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Anket verileri doğru ve güvenilir olmalıdır; aksi halde sonuçlar geçersiz olur.
- İfadenin anket verilerinin doğruluğu ve güvenilirliğiyle ilgili olduğunu belirle.
- Güvenilir olmayan verilerden elde edilen sonuçların da geçersiz olacağını düşün.
- İfade bilimsel etik ilkelerle uyumlu olduğu için 'D' yaz.
- 'Oldukça önemlidir' ifadesini abartılı bulup 'Y' demek — veri güvenilirliği bilimsel araştırmanın temelidir.
Kendini kontrol et: Yanlış verilerle yapılan bir araştırmanın sonucuna güvenebilir miydin?
2Sonuçları desteklemeyen verilerin yayımlanmayabileceği ifadesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Verileri seçip gizlemek etik dışıdır.
- İfadenin, sonuçları desteklemeyen verilerin gizlenebileceğini söylediğini fark et.
- Verileri seçerek yayımlamanın sonucu çarpıttığını ve etik dışı olduğunu hatırla.
- 'Y' yaz ve doğrusunu belirt: sonuçları desteklemeyen veriler de yayımlanmalıdır.
- Beklenmeyen verileri 'hatalı' sayıp atmanın normal olduğunu düşünmek — veri ayıklamak sonucu çarpıtır.
- 'Y' yazıp boşluğa doğru ifadeyi yazmamak — yönerge yanlış ifadenin düzeltilmesini istiyor.
Kendini kontrol et: Uymayan veriler gizlenirse okuyucu araştırmanın gerçek sonucunu öğrenebilir mi?
3Anket sonuçlarının istenildiği gibi değiştirilebileceği ifadesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Veri değiştirmek sahtecilik sayılır.
- İfadenin anket sonuçlarının değiştirilebileceğini öne sürdüğünü belirle.
- Verileri değiştirmenin sahtecilik olduğunu ve bilimsel etiğe aykırı olduğunu hatırla.
- 'Y' yaz ve doğrusunu belirt: anket sonuçları değiştirilemez, olduğu gibi raporlanmalıdır.
- Küçük düzeltmelerin sorun olmadığını düşünmek — istenen sonuca göre yapılan her değişiklik veri sahteciliğidir.
Kendini kontrol et: Sonuç değiştirilirse araştırma gerçeği mi, araştırmacının isteğini mi gösterir?
4Bilimsel kaynaklardan derlenen bilgiler için kaynak gösterilmesi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kaynak gösterme, intihali önleyen temel etik kuralıdır.
- İfadenin, başka kaynaklardan alınan bilgilere kaynak gösterilmesiyle ilgili olduğunu belirle.
- Kaynak göstermenin intihali önlediğini ve emeğe saygı olduğunu hatırla.
- İfade doğru olduğu için 'D' yaz.
- Bilgiyi kendi cümlelerinle yazınca kaynak gerekmediğini sanmak — başkasından alınan bilgi her durumda kaynak gerektirir.
Kendini kontrol et: Bu bilgiyi bir okuyucu nereden doğrulayabilir; kaynağını belirttin mi?
5Çalışmaya katkısı olmayanların isminin yayında yer alabileceği
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Katkısı olmayanın ismini yazmak etik ihlaldir.
- İfadenin, katkısı olmayan kişilerin yayında isminin olabileceğini söylediğini fark et.
- Yazarlığın yalnız çalışmaya gerçekten katkı verenlere ait olduğunu hatırla.
- 'Y' yaz ve doğrusunu belirt: yalnızca çalışmaya katkı sağlayanların adı yer almalıdır.
- Grup üyesi olmanın isim yazdırmaya yeteceğini düşünmek — örnek olaydaki görev almayan üyeler bu ihlale örnektir.
Kendini kontrol et: Adı geçen her kişinin çalışmada yaptığı somut bir işi söyleyebiliyor musun?