Ana sayfa›Kitaplar›Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 223
Fizik 9. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 223 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3Eşit kütleli, eşit ısı alan A ve B maddelerinden hangisinin sıcaklığı daha çok değişir
Çözüm Yolu
ΔT = Q/(m·c); Q ve m eşit olduğundan ΔT öz ısıyla ters orantılıdır. B'nin öz ısısı küçük olduğundan sıcaklık değişimi 2 kat büyüktür.
- Verilenler: kütleler eşit (1 kg), verilen ısılar eşit; cA = 900, cB = 450 J/kg·°C.
- Q = m·c·ΔT bağıntısından ΔT = Q / (m·c) yazılır.
- Q ve m eşit olduğundan sıcaklık değişimi öz ısıyla ters orantılıdır.
- cB, cA'nın yarısı (450/900 = 1/2) olduğundan B'nin sıcaklık değişimi A'nınkinin 2 katıdır; daha büyük değişim B'dedir.
- Öz ısısı büyük olan maddenin daha çok ısınacağını sanmak — öz ısı büyükse aynı ısıyla sıcaklık daha az değişir.
- Birimlerdeki J ve kg'ı cal ve g ile karıştırmak — karşılaştırmada her iki değer aynı birimde olduğundan doğrudan oranlanır.
Kendini kontrol et: Q ve m'yi 1 kabul edip ΔT = 1/c hesapla: 1/450, 1/900'den büyük mü?
4-aAynı kütleli demir, bakır ve sudan eşit sürede ısıtılınca hangisinin sıcaklığı en çok artar
Çözüm Yolu
Eşit kütle ve eşit ısıda ΔT öz ısıyla ters orantılıdır. Öz ısısı en küçük olan bakırdır (0,1 cal/g·°C), bu yüzden sıcaklığı en çok artar.
- Tablodan öz ısılar: demir 0,115, bakır 0,1, su 1 cal/g·°C; kütleler ve verilen ısı eşittir.
- Q = m · c · ΔT ilişkisinden ΔT = Q / (m · c) bulunur.
- Q ve m eşitken sıcaklık değişimi öz ısıyla ters orantılıdır.
- En küçük öz ısı bakırınkidir (0,1); bu yüzden en çok bakırın sıcaklığı artar.
- Öz ısısı en büyük olan suyu seçmek — öz ısı büyükse sıcaklık daha yavaş artar.
- Demir ile bakırı karıştırmak — 0,1 değeri 0,115'ten küçüktür, en küçük öz ısı bakırındır.
Kendini kontrol et: Öz ısıları küçükten büyüğe sırala; en küçük öz ısıya sahip madde en çok ısınan madde mi?
4-bEşit süre ısıtılınca 1 kg bakırın mı 2 kg bakırın mı sıcaklığı daha çok artar
Çözüm Yolu
Isı ve öz ısı aynıyken ΔT = Q/(m·c) olduğundan kütle küçük olan daha çok ısınır.
- Isıtıcılar özdeş ve süre eşit olduğundan iki bakıra verilen ısı (Q) eşittir.
- Madde aynı (bakır) olduğundan öz ısılar da eşittir.
- ΔT = Q / (m·c) bağıntısında Q ve c sabitken ΔT kütleyle ters orantılıdır.
- 1 kg bakırın kütlesi daha küçük olduğundan sıcaklığı daha çok (2 kg'ın 2 katı) artar.
- Kütlesi büyük olanın daha çok ısınacağını sanmak — aynı ısı daha fazla maddeye paylaştırılınca sıcaklık daha az artar.
- Aynı madde olduğu için sıcaklık artışlarının eşit olacağını düşünmek — öz ısı eşittir ama kütleler farklıdır.
Kendini kontrol et: Kütle 2 katına çıkınca aynı ısıyla sıcaklık artışı yarıya iniyor mu?
5Maddelerin öz ısılarının farklı olmasının günlük hayattaki etkileri
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Öz ısısı büyük maddeler geç ısınıp geç soğur, küçük olanlar çabuk ısınıp çabuk soğur.Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Örneğin deniz kıyıları gece ve gündüz arasında az sıcaklık farkı yaşar; metal tencere çabuk ısınır, su ise ısıyı depolar ve ısıtma sistemlerinde kullanılır.
- Öz ısının ne anlattığını hatırla: 1 g maddenin sıcaklığını 1 °C artırmak için gereken ısı.
- Öz ısısı büyük maddelerin aynı ısıyla daha az ısındığını, ısıyı da yavaş verdiğini, yani geç ısınıp geç soğuduğunu yaz.
- Öz ısısı küçük maddelerin çabuk ısınıp çabuk soğuduğunu belirt.
- Bu farkı günlük hayattan örneklerle destekle: deniz kıyısında ılıman iklim, çabuk ısınan metal tencere, ısıtma sistemlerinde su kullanımı.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kıyı bölgelerinde gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkı, iç bölgelere göre azdır. (Suyun öz ısısının karaya göre büyük olmasıyla ilişkilendirildiğinde geçerlidir.) · Kalorifer ve sıcak su torbalarında su kullanılır, çünkü ısıyı uzun süre depolar. (Suyun öz ısısının büyük olmasıyla açıklandığında geçerlidir.) · Tencere ve tavalar metalden yapılır, çünkü çabuk ısınır. (Metallerin öz ısısının küçük olmasıyla açıklandığında geçerlidir.)
- Öz ısısı büyük maddenin çabuk ısındığını yazmak — öz ısı büyükse aynı ısıyla sıcaklık daha az artar.
- Yalnız tanım yazıp örnek vermemek — soru günlük hayattaki etkileri, yani somut durumları istiyor.
Kendini kontrol et: Verdiğin her örnekte hangi maddenin öz ısısının büyük, hangisinin küçük olduğunu söyleyebiliyor musun?