Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 190 Cevapları

Su molekülünde H, O'ya bağlıdır; moleküller arasında hidrojen bağı oluşur.

1. Tablodaki su yapı formülüne bakılır: H-OH, yani H atomları O'ya bağlı.
2. O'ya bağlı H, komşu molekülün O atomundaki ortaklanmamış elektron çiftiyle çekim kurar; bu hidrojen bağıdır.
3. Tüm moleküllerde olduğu gibi London kuvvetleri de bulunur.

Kendini kontrol et: Yapıda F, O veya N atomuna doğrudan bağlı bir H atomu var mı?

Yapıda -OH grubu vardır; bu grup hidrojen bağı yapar.

1. Tablodaki etanol yapı formülüne bakılır: CH₃-CH2-OH, yani bir -OH grubu içerir.
2. -OH grubundaki H, O'ya bağlı olduğu için moleküller arasında hidrojen bağı kurulur.
3. Karbon zinciri nedeniyle London kuvvetleri de vardır.

Kendini kontrol et: Etanolde O'ya doğrudan bağlı kaç H atomu olduğunu sayabiliyor musun?

Yapıda bir -OH grubu bulunur, hidrojen bağı oluşur.

1. Tablodaki propanol yapı formülüne bakılır: CH₃-CH2-CH2-OH, yani bir -OH grubu içerir.
2. -OH grubundaki H, O'ya bağlı olduğundan moleküller arasında hidrojen bağı oluşur.
3. Üç karbonlu zincir London kuvvetlerine de katkı sağlar.

Kendini kontrol et: Propanolün yapısında -OH grubu var mı; varsa hidrojen bağını yazdın mı?

İki -OH grubu nedeniyle daha çok hidrojen bağı yapabilir.

1. Tablodaki etilen glikol yapı formülüne bakılır: iki karbonun her birinde bir -OH grubu var.
2. -OH grubundaki H, O'ya bağlı olduğundan moleküller arasında hidrojen bağı oluşur.
3. İki -OH grubu sayesinde tek -OH taşıyan alkollere göre daha çok hidrojen bağı kurabilir.

Kendini kontrol et: Etilen glikoldeki -OH sayısını etanolünkiyle karşılaştırdın mı?

Üç -OH grubu ile en çok hidrojen bağı yapan sıvıdır.

1. Tablodaki gliserin yapı formülüne bakılır: üç karbonun her birinde bir -OH grubu var.
2. -OH grubunda H atomu O'ya bağlı olduğundan moleküller arasında hidrojen bağı kurulur.
3. Her molekülde üç -OH bulunduğu için tablodaki sıvılar içinde en çok hidrojen bağı kurabilen odur.

Kendini kontrol et: Tablodaki sıvılar içinde en çok -OH grubu taşıyan molekül gliserin mi?

Aseton polar bir moleküldür ve H-F, O, N'ye doğrudan bağlı H içermez; hidrojen bağı yapamaz.

1. Tablodaki aseton yapı formülüne bakılır: ortadaki C'ye çift bağla O ve iki CH₃ bağlı.
2. C=O bağı polardır ve molekül simetrik olmadığı için aseton polar moleküldür.
3. H atomları yalnız C'ye bağlı, O'ya bağlı H yok; bu yüzden hidrojen bağı yapamaz.
4. Polar moleküller arasında dipol-dipol etkileşimi, ayrıca tüm moleküllerde olduğu gibi London kuvvetleri bulunur.

Kendini kontrol et: Asetonda O atomuna doğrudan bağlı bir H atomu bulabiliyor musun?

Tetrahedral yapı nedeniyle CCl₄ apolardır; yalnız London kuvvetleri vardır.

1. Tablodaki yapı formülüne bakılır: merkezdeki C atomuna dört Cl bağlı.
2. Dört özdeş C-Cl bağı düzgün dörtyüzlü yapıda simetrik dizildiği için bağ dipolleri birbirini yok eder; molekül apolardır.
3. Molekülde O, N veya F'ye bağlı H olmadığından hidrojen bağı da yoktur.
4. Apolar moleküller arasında yalnız London kuvvetleri bulunur.

Kendini kontrol et: Molekülün şekli simetrik mi; simetrikse net bir kutuplanma kalır mı?

Gliserin (üç -OH) en az, aseton ve CCl₄ daha çok akışkandır. Hidrojen bağı sayısı arttıkça akış zorlaşır.

1. Tabloda her sıvının etkileşim kuvveti ile ölçtüğün akış süresi yan yana yazılır.
2. Hidrojen bağı yapan sıvılar, -OH sayısına göre sıralanır: gliserin (3) > etilen glikol (2) > tek -OH'li alkoller ve su.
3. Bu sıralama akış sürelerinin sıralamasıyla karşılaştırılır: en çok -OH taşıyan gliserin en yavaş akar.
4. Hidrojen bağı yapamayan aseton ve CCl₄'ün daha hızlı aktığı görülür.
5. Örüntü yazılır: moleküller arası etkileşim kuvveti arttıkça akışkanlık azalır.

Kendini kontrol et: En yavaş akan sıvı, tabloda en güçlü etkileşime sahip olan sıvı mı?