Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 61
Kimya 9.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 61 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Bu sayfa için bilgi notlu çalışma kağıdı (yazdırılabilir, yapay zekâ ile hazırlandı) ve Kendini Dene modunda kademeli ipuçları var.
3 (devam)Mn ve Fe örneklerinde Hund kuralına uyan ve uymayan dizilimlerden örüntüyü belirleyip gerekçeyle yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Uyan dizilimlerde (Mn 3d5 hepsi aynı yönde; Fe 3d6 bir çift, kalan dört orbital tek) boş orbital bırakılıp eşleşme yapılmaz. Uymayanlarda elektronlar zıt yönlü ya da erken eşleşmiş.
- Yalnız 3d orbitallerine bak; diğer orbitaller tüm dizilimlerde aynıdır.
- Mn'de uyan dizilimlerde beş elektronun beş orbitale aynı yönde yerleştiğini gör (hepsi ↑ veya hepsi ↓).
- Mn'nin uymaz örneklerinde zıt yönlü tek elektronları ya da boş orbital varken yapılan eşleşmeyi bul.
- Fe'de altıncı elektronun beş orbital yarı dolduktan sonra herhangi birinde eşleştiğini gör.
- Fe'nin uymaz örneklerinde zıt yönlü tek elektronları ve boş orbital bırakılarak yapılan eşleşmeleri belirle.
- Örüntüyü yaz: Eş enerjili orbitallere önce aynı yönde birer elektron girer, eşleşme hepsi yarı dolunca başlar.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektronlar eş enerjili d orbitallerine paralel spinle tek tek dağılır; tüm orbitaller birer elektron alınca zıt spinle eşleşme olur. (Aynı yönde tek tek yerleşme ve sonradan eşleşme şartını içerdiği için geçerlidir.)
- Mn'de hepsi aşağı yönlü dizilimi yanlış sanmak — önemli olan tek elektronların aynı yönde olmasıdır; yukarı ya da aşağı olabilir.
- Fe'de eşleşmenin mutlaka ilk orbitalde olması gerektiğini düşünmek — orbitaller eş enerjili olduğundan çift herhangi birinde olabilir.
Kendini kontrol et: Mn ve Fe'nin uyan dizilimlerinde, tüm 3d orbitalleri en az bir elektron almadan eşleşme olmadığını doğrulayabiliyor musun?
4 AufbauAufbau ilkesiyle ilgili örüntülerden genelleme yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Önce düşük enerjili orbital dolar, sonra daha yüksek enerjili orbitale geçilir; böylece atom en kararlı hâlde olur.
- Etkinliğin 1. sorusunda bulduğun Aufbau örüntüsünü hatırla.
- Uyan örneklerdeki ortak noktayı tek cümleye indir: düşük enerjili orbital önce dolar.
- Genellemeyi enerji sırasına göre yerleşme olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Elektronlar bir üst enerji düzeyine geçmeden önce daha düşük enerjili orbitalleri doldurur. (Düşükten yükseğe enerji sırasıyla yerleşme fikrini içerdiği için geçerlidir.)
- Genellemeyi tek bir atom için yazmak — kural tüm atomlar için geçerli olacak şekilde ifade edilmelidir.
- Spin yönünü genellemeye eklemek — Aufbau ilkesi yalnız enerji sırasıyla ilgilidir.
Kendini kontrol et: Yazdığın genellemeyle Na'nın 2p⁵ 3s² diziliminin neden yanlış olduğunu açıklayabiliyor musun?
4 PauliPauli dışlama ilkesiyle ilgili genelleme yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aynı yönlü iki elektron aynı orbitale yerleşemez; orbital kapasitesi 2 elektrondur.
- Etkinliğin 2. sorusunda bulduğun Pauli örüntüsünü hatırla.
- Bir orbitaldeki en fazla elektron sayısını (2) belirt.
- Aynı orbitaldeki iki elektronun spinlerinin zıt olması şartını ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Bir orbital en çok iki elektron alabilir ve bu iki elektronun spinleri birbirinin tersidir. (Hem en fazla iki elektron hem de zıt spin şartını içerdiği için geçerlidir.)
- Yalnız "bir orbitalde iki elektron bulunur" yazmak — zıt spin şartı eksik kalır.
- "Her orbitalde iki elektron bulunur" demek — orbitaller boş ya da yarı dolu da olabilir; iki, üst sınırdır.
Kendini kontrol et: Genellemen, He örneğindeki ↑↑ diziliminin neden uymadığını açıklıyor mu?
4 HundHund kuralıyla ilgili genelleme yazma
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aynı yüklü elektronlar birbirini ittiği için mümkün olduğunca ayrı orbitallerde bulunur; bu enerjiyi düşürür.
- Etkinliğin 3. sorusunda ve Mn, Fe örneklerinde bulduğun Hund örüntüsünü hatırla.
- Eş enerjili orbitallere elektronların önce birer birer ve aynı yönde girdiğini belirt.
- Eşleşmenin tüm orbitaller yarı dolduktan sonra, zıt spinle yapıldığını ekle.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Eş enerjili orbitallerin her biri önce paralel spinli birer elektron alır; ardından zıt spinli ikinci elektronlarla eşleşme olur. (Aynı yönde tek tek yerleşme ve sonradan eşleşme fikrini içerdiği için geçerlidir.)
- Kuralı tüm orbitaller için yazmak — Hund kuralı yalnız eş enerjili orbitaller (ör. üç p, beş d) için geçerlidir.
- Tek elektronların aynı yönde olması şartını unutmak — zıt yönlü tek elektronlar kurala uymaz.
Kendini kontrol et: Genellemenle 7N için 2p³'ün neden ↑ ↑ ↑ biçiminde yazıldığını açıklayabiliyor musun?