Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 132
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 132 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
33Uyarı akson ucuna ulaştıktan sonra sinaps iletimindeki olayların doğru sırası
Çözüm Yolu
Sıra: akson ucuna uyarı, kesecik zarla kaynaşır, nörotransmitter salgılanır, reseptöre bağlanır, sonraki nöronda impuls başlar.
- Görselde uyartının akson ucuna ok yönünde geldiğini bul; iletim buradan başlar.
- Uyartı gelince sinaptik kesecikler akson ucu zarına yaklaşır ve zarla kaynaşır.
- Keseciklerdeki nörotransmitter madde sinaps boşluğuna salınır.
- Madde boşlukta yayılarak karşı hücrenin dendritindeki reseptörlere bağlanır.
- Bağlanma sonucu karşı hücrede yeni bir uyartı (impuls) oluşur.
- Nörotransmitterin dendritten aksona geçtiğini yazmak — sinapsta iletim tek yönlüdür, akson ucundan dendrite doğrudur.
- Reseptöre bağlanmayı salınmadan önce yazmak — madde önce boşluğa salınmalı, sonra reseptöre ulaşır.
Kendini kontrol et: Sıralamanda madde akson ucundan çıkıp boşluğu geçerek dendritteki reseptöre mi ulaşıyor?
34Nörotransmitter salınsa da reseptörler çalışmazsa iletimin durduğu basamak
Çözüm Yolu
Madde salınıp boşluğu geçse de reseptör çalışmazsa bağlanma olmaz, karşı hücrede yeni uyarı başlamaz ve iletim kesilir.
- Sinaps iletiminin basamaklarını sırala: salınma, boşlukta yayılma, reseptöre bağlanma, yeni uyartı.
- Soruda salınmanın gerçekleştiği, reseptörlerin çalışmadığı belirtiliyor.
- Reseptör çalışmazsa nörotransmitter karşı hücreye bağlanıp etki edemez.
- Bu yüzden iletim reseptöre bağlanma basamağında durur ve karşı hücrede yeni uyartı oluşmaz.
- İletimin salınma basamağında durduğunu söylemek — soruda madde salındığı açıkça belirtilmiştir.
- Sinaps boşluğunda durduğunu yazmak — madde boşluğu geçer; sorun karşı hücrenin onu algılayamamasıdır.
Kendini kontrol et: Nörotransmitter boşluğa salındıysa, iletimin ilerlemesi için karşı hücrede hangi yapının çalışması gerekir?
35 aLoş ortamda görme zorluğu olan, gündüz renk ve şekli normal gören öğrencinin sorununun nedenleri ve sonuçları
Çözüm Yolu
Çubuklar loş ışıkta görmeyi sağlar. Gündüz renk ve şekil görme koninin sağlam olduğunu gösterir. Çubuk bozukluğu (A vitamini eksikliği olabilir) loşta görmeyi azaltır, gece hareketi zorlaştırır.
- Gözdeki iki fotoreseptörü hatırla: çubuklar loş ışıkta, koniler parlak ışıkta ve renk görmede çalışır.
- Öğrenci gündüz renk ve şekilleri normal görüyor; demek ki koni hücreleri sağlamdır.
- Sorun yalnız loş ortamda; bu, çubuk hücrelerinin iyi çalışmadığını gösterir.
- Olası neden A vitamini eksikliği gibi çubuklardaki pigmentin yetersizliğidir.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Çubuk hücrelerinde kalıtsal işlev bozukluğu (Neden olarak A vitamini eksikliği yerine doğuştan çubuk hücre sorunu yazıldığında geçerlidir.)
- Sorunu koni hücrelerine bağlamak — koniler bozuk olsaydı gündüz renk görme de etkilenirdi.
- Renk körlüğü ile karıştırmak — renk körlüğünde loş ışıkta görme değil, renk ayırt etme bozulur.
Kendini kontrol et: Seçtiğin hücre tipi bozuk olsaydı öğrenci gündüz renkleri yine normal görebilir miydi?