Ana sayfa›Kitaplar›Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 229
Biyoloji 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 229 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
44Tiroid cerrahi alınınca kalsitonin azalmasının kalsiyum homeostazisine etkisi
Çözüm Yolu
Kalsitonin kan kalsiyumunu düşürür, kemiğe depolanmasını artırır. Eksikliğinde bu fren azalır; paratiroid hormonu telafi ettiği için etki genellikle sınırlı kalır.
- Kalsitoninin tiroitten salgılandığını ve kan kalsiyumunu düşürüp kemiğe depolanmasını sağladığını hatırla.
- Tiroit alınınca kalsitonin azalır; kalsiyumu düşüren etki zayıflar ve kan kalsiyumu yükselmeye eğilim gösterir.
- Paratiroit bezleri ve diğer düzenleyiciler çalışmaya devam ettiğinden denge büyük ölçüde korunur; etki genellikle sınırlı kalır.
- Kalsitonin azalınca kan kalsiyumunun düşeceğini söylemek — kalsitonin kalsiyumu düşüren hormondur, eksikliği düşürme etkisini azaltır.
- Paratiroidin de tamamen ortadan kalktığını düşünmek — soru yalnız tiroidin alınmasından ve kalsitoninin azalmasından söz eder.
Kendini kontrol et: Kalsitoninin kalsiyumu düşürdüğünü hatırlayarak, eksikliğinde kalsiyumun hangi yöne kaydığını doğru yazdın mı?
45Kan kalsiyumu düzenlenmesi ile kan şekeri düzenlenmesinin karşılaştırılması
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
İkisi de zıt etkili iki hormonla negatif geri bildirimle düzenlenir: kalsiyumda kalsitonin ve paratiroid hormonu, şekerde insülin ve glukagon.Çözüm Yolu
Benzerlik: antagonist hormon çiftleri ve negatif geri bildirim. Fark: kalsiyumu tiroid ve paratiroid, şekeri pankreas düzenler; kalsiyum kemikte, şeker karaciğer ve kasta depolanır.
- İki düzenlemenin hormon çiftlerini belirle: kalsiyumda kalsitonin ve parathormon, kan şekerinde insülin ve glukagon.
- Benzerliği yaz: her ikisinde de zıt etkili antagonist hormonlar negatif geri beslemeyle değeri normal aralıkta tutar.
- Farkı yaz: kalsiyumu tiroit ve paratiroit, şekeri pankreas düzenler; kalsiyum kemikte, glikoz glikojen olarak karaciğer ve kasta depolanır.
- Yalnız benzerlik ya da yalnız fark yazmak — karşılaştırma ikisini birlikte içermelidir.
- Hormon eşleştirmesini karıştırmak — kalsitonin ve insülin düşürücü, parathormon ve glukagon yükseltici etkilidir.
Kendini kontrol et: Cevabında en az bir benzerlik ve en az bir farklılık (bez veya depo organı) açıkça yer alıyor mu?
46Kalsiyum hormonlarının suda ve karada yaşayan omurgalılara etkisine dair çıkarım
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Karasal omurgalılar kalsiyumu esas olarak kemik, böbrek ve bağırsakla düzenler; sucul omurgalılar ise ayrıca solungaç ve deri yoluyla sudan kalsiyum alabilir.Çözüm Yolu
Karada kalsiyum kaynağı besindir ve hormonlar kemik-böbrek dengesini kurar. Suda çevreden doğrudan iyon alımı olduğundan hormonların etkisi solungaçlarda da görülür.
- Görseldeki hedef organları belirle: kemik, böbrek ve bağırsak kalsiyum dengesine katılır.
- Karada yaşayan omurgalılarda kalsiyum yalnız besinle alındığından hormonlar kemik, böbrek ve bağırsak arasındaki dengeyi kurar.
- Suda yaşayanlar çevredeki sudan solungaç ve deri yoluyla kalsiyum alabildiğinden hormonların etkisi bu yüzeylerde de görülebilir.
- Ortama göre kalsiyum kaynağı farklı olduğu için hormonların hedef organları ve önemi canlılar arasında değişebilir diye çıkarım yap.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Kemiği güçlü olması gereken karasal omurgalılarda kalsiyumun kemikte depolanması ve hormonal denge daha kritik olabilir. (Çıkarım yer çekimine karşı iskeletin taşıyıcılığı ile ilişkilendirilirse geçerlidir.)
- Su ve kara canlılarında düzenlemenin tamamen aynı olduğunu söylemek — kalsiyum kaynağı farklı olduğundan hedef yapılar da farklılaşır.
Kendini kontrol et: Çıkarımın, suda ve karada kalsiyumun nereden alındığı farkına dayanıyor mu?
47Koşu tablosuna göre ulaşılamayacak yargıların seçilmesi
Çözüm Yolu
I doğru: nabız 72'den 150'ye çıkarken tansiyon 120/80'den 110/70'e düştü. II doğru: 38,2'den 37,0'a indi. III'te sıcaklık ile tansiyon arasında neden-sonuç kurulamaz, ulaşılamaz.
- Soru ulaşılamayan yargıyı istiyor; her öncülü tablodaki sayılarla karşılaştır.
- I: Nabız 72'den 150'ye çıkınca basınç 120/80'den 110/70'e düşmüş; sonra nabız 90'a inince basınç 115/75'e çıkmış. Ulaşılır.
- II: Koşu sonrası 10 dakikada sıcaklık 38,2'den 37,0'a inmiş. Ulaşılır.
- III: Tablo yalnız değişimleri gösterir; sıcaklığın basıncı düşürdüğü gibi neden-sonuç ilişkisi kurulamaz. Ulaşılamaz.
- Ulaşılamayan yalnız III olduğundan cevap B seçeneğidir.
- Birlikte değişen iki veriyi neden-sonuç sanmak — tablo yalnız eşzamanlı değişimi gösterir, nedeni kanıtlamaz.
- Soru kökündeki "ulaşılamaz" ifadesini gözden kaçırıp doğru yargıları işaretlemek — olumsuz soru köküne dikkat edilmeli.
Kendini kontrol et: Her öncülde tablodan somut sayı gösterebildin mi? Gösteremediğin öncül ulaşılamayandır.
48Koşu sırasında dolaşım verilerindeki değişimlerin homeostaziye önemi
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Kalp atım hızının artması kaslara daha fazla oksijen ve besin taşır, atıkları uzaklaştırır; kan basıncındaki hafif düşüş damar genişlemesini gösterir ve ısı atımını kolaylaştırır.Çözüm Yolu
Artan metabolizmaya karşılık dolaşım hızlanır, kaslara kan akışı artar. Isı derideki damarlardan yayılır, böylece vücut sıcaklığı kontrol altında tutulur.
- Tablodan koşu sırasındaki dolaşım değişimlerini oku: nabız 72'den 150'ye çıkmış, basınç 120/80'den 110/70'e inmiş.
- Koşuda kasların oksijen ve besin ihtiyacı artar; kalp hızlanarak kaslara daha fazla kan gönderir ve atıkları uzaklaştırır.
- Basınçtaki hafif düşüş damarların genişlediğini gösterir; deriye giden kan artar ve ısı atımı kolaylaşır.
- Bu değişimler artan ihtiyaca rağmen iç ortamın dengede kalmasını sağlar.
- Nabız artışını yalnız yorgunluk belirtisi saymak — artış, kaslara oksijen sağlayan bir uyum tepkisidir.
- Sıcaklık değişimini dolaşım verisi gibi yorumlamak — soru kalp atım hızı ve kan basıncı değişimlerini sormaktadır.
Kendini kontrol et: Cevabın hem nabız artışının hem kan basıncı değişiminin homeostaziye katkısını açıklıyor mu?