Felsefe Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 89 Cevapları

İnanç anlam arayışına eşlik eder; akıl bu inancı açıklamaya ve eleştirmeye yarar. İkisinin ilişkisini düşünmek dengeli bir bakış kazandırır.

1. Çağdaş Felsefe metninde inancın anlam arayışına eşlik eden bir unsur olarak sunulduğunu belirle.
2. İnsanın anlam arayışı için makul bir zemin aradığını, aklın bu zemini sağladığını not et.
3. Görüşünü açıkça belirt: "Evet, tutabilir" ya da gerekçeli başka bir tutum.
4. Gerekçeni yaz: akıl ve inancın birlikte sorgulanması bilgi, değer ve anlam sorularına dengeli bakış kazandırır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Kısmen tutabilir; çünkü anlam arayışında kültürel ve duygusal unsurlar da etkilidir, yalnız akıl-inanç tartışması yetmez. (Metindeki kültürel ve duygusal unsurlara dayanılarak gerekçelendirilirse geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Görüşümü metindeki anlam arayışı ve makul zemin fikriyle destekleyen en az bir gerekçe yazdım mı?

Her dönemin dinî ve bilimsel gelişmeleri, aklın ve inancın birbirine göre konumunu değiştirmiştir.

1. Uygulamadaki dönem başlıklarını sırala: İlk Çağ, Orta Çağ (Hristiyan ve İslam), Rönesans-Aydınlanma, Çağdaş Felsefe.
2. Her dönemde akıl-inanç ilişkisinin nasıl ele alındığını bir ifadeyle özetle.
3. Dönemler arası değişimden genel bir çıkarım yaz: ilişki her çağın koşullarına göre farklı biçim almıştır.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Akıl-inanç ilişkisinde aklın rolü, dinin egemen olduğu Orta Çağ'dan bilimin geliştiği Aydınlanma'ya doğru giderek artmıştır. (Dönemlerdeki değişimi doğru yansıttığı için tarihî bağlam çıkarımı olarak geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Çıkarımım en az iki dönemi karşılaştırıp aradaki değişimi gösteriyor mu?

Toplumların geleneği, dili ve dinî anlayışı akıl-inanç tartışmasının yönünü belirler.

1. Uygulamada geçen kültür çevrelerini belirle: Antik Yunan, Hristiyan dünyası, İslam coğrafyası, Batı.
2. Her kültürde aklın inanç karşısındaki yerinin nasıl farklılaştığını karşılaştır.
3. Çağdaş felsefe metnindeki kültürel ve duygusal unsurların inanca temel olduğu bilgisini ekle.
4. Bunlardan, kültürün akıl-inanç tartışmasının yönünü etkilediği çıkarımını yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: İslam felsefesinin Antik Yunan ve Hristiyan felsefesiyle etkileşimi, kültürler arası çeviri ve yakınlaşmanın akıl-inanç tartışmasını beslediğini gösterir. (Orta Çağ İslam Felsefesi metnindeki çeviri ve etkileşim bilgisine dayandığı için geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Çıkarımım en az iki kültür çevresini karşılaştırıyor ve kültürün etkisini açıkça belirtiyor mu?

Düşünsel açıdan temel soru, aklın dinî konularda ne kadar güvenilir olduğudur.

1. Uygulamadaki düşünürlerin akla bakışlarını ayır: aklı inancın hizmetine verenler, aklın sınırlı olduğunu savunanlar, inancı eleştirenler.
2. Tertullianus gibi Tanrı'nın varlığının aklı aştığını savunanları ve Aquinas gibi akılla açıklayanları karşılaştır.
3. Teist düşünürlerin kozmolojik, ontolojik gibi akılsal argümanlar kullandığını not et.
4. Temel soruyu çıkarım olarak yaz: akıl dinî konularda ne ölçüde güvenilirdir?

Kabul edilebilir başka cevaplar: Bazı düşünürler aklı inancı temellendiren bir araç, bazıları ise inancın sınırına ulaşamayan bir yeti olarak görmüştür. (Metindeki farklı düşünür tutumlarına dayandığı için düşünsel bağlam çıkarımı olarak geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Çıkarımım aklın inançla ilişkisine dair en az iki farklı düşünsel tutumu karşılaştırıyor mu?