Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 124 Cevapları

Su yatay 2 m/s ile atılır, 5 m düşme süresi t=√(2·5/10)=1 s. Yatay menzil 2·1 = 2 m.

1. Verilenler: su yatay 2 m/s hızla, 5 m yükseklikten çıkıyor; g = 10 m/s².
2. Düşme süresi: 5 = 10·t²/2 ⇒ t² = 1 ⇒ t = 1 s.
3. Yatayda alınan yol: x = 2·1 = 2 m.
4. Su duvardan en fazla 2 m uzağa düşer; yol genişliği en fazla 2 m olmalıdır.

Kendini kontrol et: t=1 s için h=5·1²=5 m ve x=2·1=2 m değerleri sorudaki verileri sağlıyor mu?

Model yüksekliği 0,5 m, t=√(2·0,5/10)=√0,1 s. Yatay mesafe 0,2 m olmalı; ϑ = 0,2/√0,1 = 2/√10 ≈ 0,63 m/s.

1. 1/10 ölçekte yükseklik 0,5 m, suyun düşeceği yatay uzaklık 0,2 m olmalıdır.
2. Düşme süresi: 0,5 = 10·t²/2 ⇒ t² = 0,1 ⇒ t = √0,1 s.
3. Gerekli yatay hız: ϑ = 0,2/√0,1 = 2/√10 = √10/5 m/s.
4. Sonuç yaklaşık 0,63 m/s olur.

Kendini kontrol et: ϑ=√10/5 m/s hızı ve t=1/√10 s süresi çarpıldığında yatay menzil x=0,2 m çıkıyor mu?

K ilk hızsızdır, P yatay atılır; ikisinin ilk düşey hızı sıfırdır ve aynı yükseklikten düştüklerinden aynı anda yere ulaşırlar.

1. K cismi ilk hızsız bırakılır, P cismi yatay doğrultuda ϑ hızıyla atılır; ikisinin de düşey ilk hızı sıfırdır.
2. Hava direnci olmadığından düşme süresi yalnız yüksekliğe ve düşey ilk hıza bağlıdır: h=½·g·t².
3. İki cisim aynı yükseklikten aynı anda başladığı için eşit sürede yere ulaşır; ifade doğrudur (D).

Kendini kontrol et: K ve P cisimlerinin başlangıçtaki düşey hız bileşenleri (vy0=0) ve düşme yükseklikleri eşit mi?

M yukarı ϑ ile atılıp başlangıç noktasına ϑ hızla geri döner; sonrası L ile aynıdır. Çarpma hızları eşittir.

1. L cismi düşey aşağı ϑ hızıyla, M cismi düşey yukarı ϑ hızıyla aynı yükseklikten atılmaktadır.
2. Hava sürtünmesi olmadığından M cismi yükselip atıldığı seviyeye döndüğünde aşağı yönlü hızı yine ϑ olur.
3. Bundan sonraki hareketleri özdeş olduğundan L ve M yere eşit hızla çarpar; büyüktür ifadesi yanlıştır (Y).

Kendini kontrol et: Enerji korunumundan ½mϑ²+mgh=½mvson² yazılırsa L ve M için vson=√(ϑ²+2gh) eşit çıkıyor mu?

Hareket süresi kütleye bağlı değildir; ilk hızların yönü ve büyüklüğü belirler.

1. Hava sürtünmesiz ortamda tüm cisimlere etkiyen yer çekimi ivmesi g aynıdır ve kütleden bağımsızdır.
2. Yere ulaşma süresi kütleye değil, başlangıç yüksekliğine ve ilk hızın düşey bileşenine bağlıdır.
3. Dolayısıyla kütlesi en büyük cismin yere en önce ulaşacağı yorumu yanlıştır (Y).

Kendini kontrol et: Kinematik hareket denklemlerinde (y=v0y·t+½gt²) cismin kütlesi yer alıyor mu?

Aynı yükseklikten aynı büyüklükte ilk hızla atılırlar; enerji korunumundan yere çarpma hızlarının büyüklüğü yön fark etmeksizin eşit olur.

1. N ve R cisimleri aynı h yüksekliğinden eşit ϑ ilk hız büyüklüğüyle, farklı açılarla atılmaktadır.
2. Sürtünmesiz ortamda mekanik enerji korunur: ½·m·ϑ²+m·g·h=½·m·vson² bağıntısında kütle sadeleşir.
3. Yere çarpma sürati vson=√(ϑ²+2gh) atış açısına bağlı olmadığından ikisi için eşittir; ifade doğrudur (D).

Kendini kontrol et: vson²=vx²+vy²=v0x²+(v0y²+2gh)=ϑ²+2gh eşitliği atış açısından bağımsız çıkıyor mu?

M yukarı doğru en büyük düşey ilk hızla (ϑ) atıldığı için yükselip geri düştüğünden süresi en uzundur.

1. Aynı yükseklikten atılan cisimlerde yukarı yönlü düşey ilk hız bileşeni büyüdükçe havada kalma süresi uzar.
2. M cismi düşey yukarı tam ϑ hızıyla atıldığından yukarı yönlü düşey hızı en büyük olan cisimdir (N'ninki ϑ·sinα<ϑ).
3. M en yükseğe çıkıp geri düştüğünden yere en geç ulaşır; ifade doğrudur (D).

Kendini kontrol et: Cisimlerin yukarı yönlü düşey ilk hızlarını sıraladığında en büyük değer (+ϑ) M cismine mi ait?

L aşağı doğru ϑ ile atılır; aşağı yönlü düşey hızı diğerlerinden büyüktür, bu yüzden yere en önce ulaşır.

1. Aynı yükseklikten harekete geçen cisimlerden aşağı yönlü düşey ilk hızı en büyük olan yere en kısa sürede ulaşır.
2. L cismi doğrudan düşey aşağı ϑ hızıyla atılmıştır; R'nin düşey hız bileşeni ise ϑ'den küçüktür.
3. Bu nedenle h yüksekliğini en kısa sürede alan cisim L'dir; ifade doğrudur (D).

Kendini kontrol et: Aşağı yönlü düşey ilk hız bileşenleri karşılaştırıldığında en büyük değer (ϑ) L cisminde mi?

Hava direnci yok; hepsinin ivmesi g'dir, yani birim zamandaki hız değişimi eşittir.

1. Birim zamandaki hız değişimi (Δv/Δt), hareketin ivmesini tanımlar.
2. Hava sürtünmesinin olmadığı ortamda atış hareketi yapan tüm cisimlerin ivmesi yer çekimi ivmesi g'ye eşittir.
3. Kütle ve ilk hız yönü ne olursa olsun hepsinin ivmesi aynı olduğundan ifade doğrudur (D).

Kendini kontrol et: Hava direnci ihmal edildiğinde havadaki her cismin ivmesi a=Fnet/m=mg/m=g çıkıyor mu?