Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 131
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 131 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
13.c37° ile 50 m/s fırlatılan kayanın M'ye ulaşma süresi, hız büyüklüğü, yatay yol
Çözüm Yolu
vx=40, vy=30 m/s. -35=30t-5t² ile t=7 s. Çarpmada vy=30-70=-40; v=√(40²+40²). Yatay yol 40·7.
- Verilenler: v=50 m/s, yatayla yukarı 37°, M noktası K'nin 35 m altında, g=10 m/s². İstenen: süre, çarpma hızı, yatay yol.
- Hızı bileşenlere ayır: vx=50·cos37=50·0,8=40 m/s, vy=50·sin37=50·0,6=30 m/s (yukarı).
- Düşey konum denklemi: -35=30t-5t² → t²-6t-7=0 → (t-7)(t+1)=0, t=7 s.
- M'deki düşey hız: vy=30-10·7=-40 m/s; yatay hız 40 m/s sabit kalır.
- Hız büyüklüğü: v=√(40²+40²)=40√2≈56,6 m/s.
- Yatay yol: x=vx·t=40·7=280 m. Sonuç: 7 s; ≈56,6 m/s; 280 m.
- cos37° ile sin37° değerlerini karıştırmak — 37° açının komşusu yatay bileşen olduğundan vx = 50·0,8 = 40 m/s olmalıdır.
- Konum denkleminde M'nin konumunu +35 m almak — M noktası K'nin altında olduğundan y = −35 m yazılmalıdır.
- M'deki hız büyüklüğüne yalnızca düşey hız olan 40 m/s demek — çarpma hızı vx ve vy bileşenlerinin Pisagor bileşkesidir.
Kendini kontrol et: Enerji korunumuyla v² = 50² + 2·10·35 = 3200 m²/s² hesaplandığında v = 40√2 m/s sonucu doğrulanıyor mu?
13.çx ve y eksenlerinde hız-zaman, konum-zaman, ivme-zaman grafikleri
Çözüm Yolu
Yatayda sabit hız, düşeyde sabit ivme -g vardır; grafikler bunlara göre çizilir.
- Hız bileşenleri: vx = 50·cos37° = 40 m/s, vy = 50·sin37° = 30 m/s (yukarı); M, K'nın 35 m altında.
- Düşeyde −35 = 30t − 5t² denkleminden t² − 6t − 7 = 0, yani t = 7 s bulunur.
- x ekseni: hız 40 m/s sabit (yatay doğru), x = 40t doğrusu 7 s'de 280 m'ye ulaşır, ivme sıfırdır.
- y ekseni: vy = 30 − 10t, 30 m/s'den 7 s'de −40 m/s'ye azalan doğru; ivme −10 m/s² sabit yatay doğru.
- y = 30t − 5t² parabolü 3 s'de en yüksek 45 m'ye çıkar, 7 s'de −35 m'ye iner.
- x ekseni konum-zaman grafiğini parabolik çizmek — yatayda ivme sıfır olduğundan konum zamanla doğrusal artar.
- y ekseni konum-zaman grafiğini t = 6 s'de bitirmek — kaya K hizasını 6. s'de geçip 7. s'de −35 m'ye ulaşır.
Kendini kontrol et: vy-t grafiğinin zaman ekseniyle sınırladığı net alan 45 − 80 = −35 m düşey yer değiştirmeyi veriyor mu?
13.dKayanın x ve y eksenindeki hareketini sabit hızlı ve sabit ivmeli harekete ilişkilendirme
Çözüm Yolu
Hava direnci yok; yatayda kuvvet olmadığından hız sabit (40 m/s), düşeyde yalnızca yer çekimi etkir, ivme -10 m/s² sabittir.
- Hava direnci ihmal edildiğinden kayaya uçuş süresince yalnızca düşey aşağı yönlü yer çekimi kuvveti etkir.
- Yatay (x) eksende net kuvvet ve ivme sıfır olduğundan kaya vx = 40 m/s ile sabit hızlı hareket yapar.
- Düşey (y) eksende yer çekimi ivmesi (a = −10 m/s²) sabit olduğundan kaya sabit ivmeli hareket yapar.
- Sonuç olarak eğik atış hareketi, yatayda sabit hızlı ve düşeyde sabit ivmeli birbirinden bağımsız iki hareketin birleşimidir.
- Fırlatma hızının etkisiyle yatayda da ivme olduğunu düşünmek — kaya volkandan ayrıldıktan sonra yatayda kuvvet etkimediğinden ivme sıfırdır.
- Yukarı çıkarken ve aşağı inerken ivmenin yön değiştirdiğini sanmak — düşey ivme hareket boyunca hep −y yönünde sabittir.
Kendini kontrol et: Çizdiğin grafiklerde ax = 0 iken vx sabit, ay = −10 m/s² sabit iken vy doğrusal değişiyor mu?