Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 156
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 156 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1-Araba-aAraba boyanırken boya ile araba yüzeyinin yük cinsi tahmini
Çözüm Yolu
Boyanın gövdeye düzgün yapışması için zıt yük çekimi kullanılır.
- Görselde püskürtülen boya taneciklerinin araba gövdesine düzgünce yönelip yapışması gerektiğini dikkate al.
- Boya ile yüzey arasında çekme kuvveti oluşması için yük cinslerinin nasıl olması gerektiğini sorgula.
- Boya damlacıkları ile araba yüzeyinin zıt cins elektrik yüküyle yüklendiğini tahmin olarak yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Boya tanecikleri pozitif, araba gövdesi negatif (veya tam tersi) olacak biçimde zıt cins yüklüdür. (Boya ile araba yüzeyinin zıt işaretli yüklere sahip olduğunu belirten her iki kombinasyon da geçerlidir.)
- Boya ile araba gövdesinin aynı cins yüklü olduğunu tahmin etmek — aynı yükler birbirini iter, boya yüzeye tutunamaz.
Kendini kontrol et: Tahmininde boya ve araba yüzeyinin birbirini çekebilmesi için zıt yüklü olduğunu belirttin mi?
1-Araba-bAraba boyama tahminlerini gerekçelendirme
Çözüm Yolu
Aynı yüklü damlacıklar birbirini iterek dağılır, zıt yüklü gövdeye çekilir.
- Aynı cins yükle yüklenen boya damlacıklarının birbirini iterek topaklanmadan ince bir bulut hâlinde dağıldığını düşün.
- Zıt yüklü araba gövdesinin bu boya damlacıklarını elektriksel kuvvetle kendine doğru çektiğini belirt.
- Böylece boyanın etrafa savrulmadan yüzeye homojen ve kayıpsız biçimde yapıştığını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Aynı yüklü boya damlacıkları birbirini itip topaklanmazken zıt yüklü kaportaya elektriksel kuvvetle çekilerek yüzeyi düzgün kaplar. (Zıt yük çekimini (veya ek olarak damlacıkların birbirini itmesini) doğru ilişkilendiren açıklamalar geçerlidir.)
- Yalnızca yer çekimiyle boyanın yapıştığını düşünmek — homojen dağılım ve savrulmama zıt yük çekimiyle sağlanır.
Kendini kontrol et: Gerekçende zıt yük çekiminin hem tutunmayı hem de homojen kaplamayı sağladığını vurguladın mı?
1-Fotokopi-aKağıdın metin kısımlarıyla mürekkep boyanın yük cinsi tahmini
Çözüm Yolu
Toner yalnızca zıt yüklü bölgelere yapışabilir.
- Fotokopi makinesinde mürekkep boyanın (tonerin) metin bulunan bölgelere tutunması gerektiğini göz önünde bulundur.
- Elektrostatikte iki maddenin birbirini çekmesi için sahip olmaları gereken yük ilişkisini hatırla.
- Metin bulunan kısımlar ile mürekkep boyanın zıt cins elektrik yüküne sahip olduğunu yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Biri pozitif, diğeri negatif olacak şekilde zıt cins elektrik yüküyle yüklüdür. (İki bölgenin zıt işaretli yüklü olduğunu ifade eden cevaplar geçerlidir.)
- Metin bölgeleriyle tonerin aynı cins yüklü olduğunu yazmak — aynı cins yükler birbirini iteceğinden harfler kâğıda aktarılamaz.
Kendini kontrol et: Metin bölgeleri ile tonerin birbirini çekmesi için zıt yüklü olmaları gerektiğini kontrol ettin mi?
1-Fotokopi-bFotokopi tahminlerini gerekçelendirme
Çözüm Yolu
Elektriksel çekim kuvveti toneri seçici olarak tutar.
- Fotokopi işleminde yalnızca metin ve görsel bulunan bölgelerin mürekkep (toner) tutması gerektiğini düşün.
- Zıt cins elektrik yüklerinin birbirini çektiği bilgisini bu seçici yapışma olayıyla ilişkilendir.
- Zıt yüklü tonerin yalnızca yüklü metin bölgelerine elektriksel kuvvetle çekilip yapıştığını, boş kısımlara tutunmadığını açıkla.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Zıt yükler birbirini çektiği için toner tanecikleri elektriksel çekim kuvvetiyle yalnızca yüklü yazı bölgelerine tutunarak net baskı oluşturur. (Zıt yükler arasındaki elektriksel çekim kuvvetini gerekçe gösteren açıklamalar geçerlidir.)
- Aynı cins yüklerin birbirine yapışacağını yazmak — aynı cins yükler toneri iter ve kopyalama gerçekleşmez.
Kendini kontrol et: Tonerin neden boş yerlere değil de yalnızca metin kısımlarına tutunduğunu zıt yük çekimiyle açıkladın mı?
2Günlük hayatta elektriksel kuvvetin başka karşılaşıldığı durumlar
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Sürtünmeyle yüklenen cisimler elektriksel kuvvet oluşturur.
- Üstteki metinde verilen kazak, çamaşır kurutma makinesi, ekran tozu, araba boyama ve fotokopi örneklerini incele.
- Günlük yaşamda sürtünme veya etkiyle elektriklenme sonucu itme, çekme ya da kıvılcım gözlenen başka olayları düşün.
- Taranan saçın kabarması, sürtülen balonun duvara yapışması veya yıldırım oluşumu gibi somut örnekleri yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Halıda yürüdükten sonra metal kapı koluna dokununca elektrik çarpması, fabrika bacalarındaki elektrostatik filtreler ve streç filmin kaba yapışması. (Elektrik yüklerinin itme, çekme veya boşalma etkisini içeren günlük hayat örnekleri geçerlidir.)
- Mıknatısın buzdolabına yapışmasını örnek vermek — bu olay durgun elektrik yüklerinden değil manyetik kuvvetten kaynaklanır.
Kendini kontrol et: Verdiğin örneklerin mıknatıslanma veya kütle çekimi değil, elektrik yüklerinin etkileşimi olduğundan emin misin?