Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 157
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 157 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3aVan de Graaff küresine dokunan kişinin saçlarının dikleşmesini elektriksel kuvvetle açıklama
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aynı cins yükler arasında itme kuvveti vardır; saç telleri aynı işaretli yük aldığı için birbirinden uzaklaşır.
- Küreye dokunan kişinin vücuduna ve saç tellerine küreden aynı cins (pozitif) elektrik yükü geçtiğini belirle.
- Aynı cins elektrik yüküyle yüklenen cisimlerin birbirine elektriksel itme kuvveti uyguladığını hatırla.
- Her saç telinin diğerlerini iterek birbirinden uzaklaşması sonucunda saçların dikleştiğini açıkla.
- Saç tellerinin zıt yüklenip havaya çekildiğini düşünmek — tellerin tümü aynı küreden aynı cins yük aldığı için birbirini iter.
Kendini kontrol et: Cevabında saç tellerinin aynı cins yükle yüklendiğini ve elektriksel itme kuvvetini açıkça belirttin mi?
9Beş farklı durum için yük, uzaklık ve kuvvet değerlerini simülasyondan tabloya yazma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.
3bDikleşen saç miktarını etkileyen faktörleri açıklamak için gereken bilgiler
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Elektriksel kuvvet yük miktarına, yükler arası uzaklığa ve ortama bağlıdır; bu bilgiler saçın ne kadar dikleşeceğini belirler.
- Saçların dikleşmesini sağlayan etkinin saç telleri arasındaki elektriksel itme kuvveti olduğunu düşün.
- Elektriksel kuvvetin büyüklüğünü etkileyen temel değişkenleri (yük miktarı, teller arası uzaklık ve ortamın nem/hava özellikleri) sırala.
- Bu bilgilere ulaşıldığında dikleşen saç miktarını etkileyen faktörlerin açıklanabileceğini ifade et.
- Yalnızca yük miktarını yazıp uzaklık ve ortamı atlamak — elektriksel kuvvet ortamın neminden ve teller arası mesafeden de etkilenir.
Kendini kontrol et: Yazdığın bilgiler yük miktarı, uzaklık ve ortam özellikleri olmak üzere üç temel etmeni de kapsıyor mu?
3cDNA'nın sarmal yapısının korunmasını elektriksel kuvvetle ilişkilendirip canlı yaşamı açısından önemi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Aynı cins yükler birbirini iter. İyonik ortamdaki pozitif iyonlar negatif iplikler arasındaki itmeyi azaltır; böylece DNA bozulmadan kalır ve kalıtsal bilgi nesilden nesile doğru aktarılır.
- Metindeki ipucunu bul: DNA'nın iki ipliği de negatif yüklüdür.
- Aynı cins yüklerin birbirini ittiğini hatırla; iplikler arasında itme kuvveti oluşur.
- Hücre içindeki pozitif iyonların negatif ipliklere çekilerek bu itmeyi azalttığını açıkla.
- Dengelenen kuvvetler sayesinde sarmal yapının bozulmadan korunduğunu belirt.
- Canlı yaşamı açısından önemi yaz: kalıtsal bilgi kararlı saklanır ve doğru aktarılır.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Pozitif iyonlar negatif yükleri perdeler; sarmal bozulmaz ve hücre bölünmesinde genetik bilgi eksiksiz kopyalanır. (İtmenin iyonlarla dengelenmesi ve genetik bilginin korunması birlikte anlatılıyorsa geçerlidir.)
- İplikler zıt yüklü olduğu için birbirini çeker demek — metinde iki ipliğin de negatif yüklü olduğu belirtilmiştir.
- Yalnız elektriksel kuvveti açıklayıp canlı yaşamı açısından önemi yazmamak — soru iki bölümü birlikte istiyor.
Kendini kontrol et: Cevabımda hem itmenin nasıl dengelendiğini hem de sarmalın korunmasının kalıtım için önemini yazdım mı?
5aYük miktarının elektriksel kuvvetin büyüklüğüne etkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Coulomb yasasına göre F, q1 ve q2'nin çarpımıyla doğru orantılıdır.
- Uzaklık ve ortam sabit tutulduğunda noktasal yüklerin miktarındaki değişimi düşün.
- Yük miktarı arttığında yüklerin birbirine uyguladığı itme veya çekme etkisinin güçlendiğini belirle.
- Elektriksel kuvvetin büyüklüğünün yük miktarlarının çarpımı ile doğru orantılı olarak arttığını yaz.
- Yalnızca büyük olan yükün kuvveti belirlediğini sanmak — kuvvet her iki yükün miktarlarının çarpımıyla doğru orantılıdır.
Kendini kontrol et: Yüklerden biri iki katına çıktığında kuvvetin de iki katına çıkacağını doğrulayabiliyor musun?
5bYükler arasındaki uzaklığın elektriksel kuvvetin büyüklüğüne etkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
F, d² ile ters orantılıdır; uzaklık iki katına çıkarsa kuvvet dörtte birine düşer.
- Yük miktarları ve ortam sabit tutulduğunda yükler arasındaki uzaklığın değişimini incele.
- Yükler birbirinden uzaklaştıkça aralarındaki elektriksel etkileşimin zayıfladığını belirle.
- Kuvvetin büyüklüğünün uzaklığın karesi ile ters orantılı olduğunu, yani uzaklık arttıkça kuvvetin azaldığını yaz.
- Kuvveti uzaklığın kendisiyle ters orantılı sanmak — kuvvet d ile değil, uzaklığın karesi (d²) ile ters orantılıdır.
Kendini kontrol et: Uzaklık iki katına çıktığında kuvvetin yarıya değil dörtte birine düştüğünü kontrol ettin mi?
5cYükler arasındaki ortamın özelliklerinin elektriksel kuvvetin büyüklüğüne etkisi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kuvvet Coulomb sabiti ile doğru orantılıdır; k ortamın elektriksel geçirgenliğine bağlıdır.
- Yüklerin bulunduğu ortamın elektriksel geçirgenliğinin Coulomb sabiti (k) ile temsil edildiğini hatırla.
- Ortam değiştiğinde Coulomb sabitinin değerinin de değiştiğini belirle.
- Elektriksel kuvvetin büyüklüğünün Coulomb sabiti ile doğru orantılı olarak değiştiğini ifade et.
- Elektriksel kuvvetin ortamdan bağımsız olduğunu düşünmek — ortamın elektriksel özelliği değişirse k sabiti ve kuvvet değişir.
Kendini kontrol et: Ortamın etkisini Coulomb sabiti (k) ile doğru orantı kurarak açıkladın mı?
6Grupla elektriksel kuvvetin bağlı olduğu değişkenlere yönelik hipotez oluşturma
Çözüm Yolu ve ek çalışmalar
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Hipotezler kendi tahminlerinizdir; örnek olarak yük, uzaklık ve ortamın etkisine ilişkin tahminler yazılabilir.
- Bağımsız değişkenleri (yük miktarı, yükler arası uzaklık, ortam) ve bağımlı değişkeni (elektriksel kuvvetin büyüklüğü) belirle.
- Her değişken tek başına değiştirildiğinde kuvvetin nasıl değişeceğine dair sınanabilir bir tahmin cümlesi kur.
- Hipotezlerini artış-azalış ilişkisi kuracak biçimde açık ve ölçülebilir ifadelerle yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Yüklerden birinin miktarı iki katına çıkarılırsa kuvvet iki katına çıkar; yükler arası uzaklık artırılırsa kuvvet azalır. (Yük miktarı, uzaklık ve ortam değişkenlerinin kuvvete etkisine yönelik sınanabilir tüm tahmin cümleleri geçerlidir.)
- Hipotezi soru cümlesi biçiminde bırakmak — hipotez değişkenler arasındaki beklenen ilişkiyi bildiren sınanabilir bir önerme olmalıdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın hipotezler simülasyon verileriyle doğrulanabilir ya da çürütülebilir nitelikte mi?
7QR kodla elektriksel kuvvet simülasyonuna ulaşma
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:
8Simülasyonda ana sayfadaki Makro Ölçek kısmına tıklama
Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz.