Ana sayfa›Kitaplar›Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 96
Fizik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 96 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3-aDünya etrafında dolanan yapay uyduların yörüngesi, merkezi, hız büyüklüğü ve yönü hakkında görüş yazma.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Uydu Dünya çevresinde düzgün çembersel harekete yakın hareket eder. Hızın büyüklüğü değişmez, ancak yönü her noktada çembere teğet olduğu için sürekli değişir.
- Sayfa 95'teki Newton'ın topu modelinden yararlanarak yapay uydunun Dünya çevresinde yaklaşık çembersel yörünge izlediğini belirle.
- Bu çembersel yörüngenin merkezinin Dünya'nın merkezi olduğunu yaz.
- Uydu sabit yörüngede düzgün dolandığı için hızının büyüklüğünün (süratinin) sabit kaldığını ifade et.
- Hız yönünün ise her konumda yörüngeye teğet olduğunu ve hareket boyunca sürekli değiştiğini belirt.
- Hız büyüklüğü sabit olduğu için hızın yönünün de değişmediğini sanmak — çembersel yörüngede hareket yönü her an değişir.
- Hızın yönünü Dünya'nın merkezine doğru almak — merkeze doğru olan kütle çekim kuvvetidir, hız yörüngeye teğettir.
Kendini kontrol et: Yanıtında yörünge şekli, yörünge merkezi, hız büyüklüğü ve hız yönü olmak üzere dört özelliğin tamamına yer verdin mi?
6-yönVektör şemasında okun gösterdiği tarafı belirten boşluk: hangi kavram yazılır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ok ucunun gösterdiği taraf vektörün yönüdür.
- Kırmızı vektör okunun başlangıç noktasından ok ucuna doğru hangi tarafı gösterdiğine dikkat et.
- Bir doğru üzerindeki iki zıt taraftan ok ucunun işaret ettiği tarafın vektörün yönü olduğunu hatırla.
- Verilen dört kavram arasından okun gösterdiği tarafı belirten boşluğa 'Yön' yaz.
- Yön ile doğrultuyu aynı kavram sanmak — bir doğrultu üzerinde birbirine zıt iki farklı yön bulunur.
Kendini kontrol et: Ok ucunu ters çevirdiğinde doğrultu aynı kalırken yazdığın kavramın değiştiğini doğrulayabiliyor musun?
6-doğrultuVektör şemasında okun üzerinde bulunduğu kesikli doğruyu belirten boşluk: hangi kavram yazılır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Vektörün üzerinde bulunduğu doğru, vektörün doğrultusudur.
- Şemada kırmızı vektörün her iki ucundan da uzanan yatay kesikli doğruyu incele.
- Vektörün üzerinde bulunduğu sonsuz doğrunun vektörün doğrultusunu (örneğin doğu-batı doğrultusu) belirttiğini hatırla.
- Kesikli doğruyu işaret eden boşluğa soru kökündeki 'Doğrultu' kavramını yerleştir.
- Kesikli doğruya 'Yön' yazmak — kesikli doğru tek bir tarafı değil, vektörün uzandığı eksenin tamamını (doğrultuyu) gösterir.
Kendini kontrol et: Yazdığın kavram okun yalnızca gittiği tarafı değil, üzerinde yer aldığı yatay ekseni ifade ediyor mu?
6-bitişVektör şemasında okun ucundaki noktayı belirten boşluk: hangi kavram yazılır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Okun ucundaki nokta vektörün bitiş noktasıdır; karşısında başlangıç noktası verilmiştir.
- Şemanın sol ucundaki noktanın 'Başlangıç noktası' olarak adlandırıldığına dikkat et.
- Vektör okunun sivri ucunun ulaştığı sağdaki noktanın vektörün sonlandığı yer olduğunu belirle.
- Verilen kavramlar arasından ok ucundaki noktayı gösteren boşluğa 'Bitiş noktası' yaz.
- Ok ucundaki noktaya 'Yön' yazmak — ok ucu yönü belirtir ancak ucun üzerindeki siyah nokta bitiş noktasıdır.
Kendini kontrol et: Şemada başlangıç noktasının tam karşısında, vektör uzunluğunun diğer sınırını belirleyen noktayı isimlendirdin mi?
3-bLunapark dönme dolabındaki kabinin yörüngesi, merkezi, hız büyüklüğü ve yönü hakkında görüş yazma.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Dolap sabit hızla döndüğünde kabin çember üzerinde hareket eder. Hızın büyüklüğü sabit, yönü her anda yörüngeye teğettir.
- Dönme dolap kabininin dönme eksenine sabit uzaklıkta dolandığını düşünerek yörüngesinin çember olduğunu belirle.
- Çembersel yörüngenin merkezinin dönme dolabın ortasındaki dönme ekseni olduğunu yaz.
- Dönme dolap sabit devirle çalışırken kabinin hız büyüklüğünün sabit kaldığını belirt.
- Kabinin hız yönünün her noktada çembere teğet olduğunu ve döndükçe sürekli değiştiğini açıkla.
- Sürat sabit olduğu için hız vektörünün de sabit kaldığını düşünmek — kabin döndükçe hareket yönü sürekli değişir.
Kendini kontrol et: Kabinin tepe ve alt noktalardaki anlık hareket yönünü düşündüğünde hız vektörünün çembere teğet olduğunu doğrulayabiliyor musun?
4-1Tablo: santrifüj cihazında dönen tüpün uç noktası için yörünge tipi, merkez, hız büyüklüğü ve yönü.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Tüpün ucu sabit hızla dönen bir eksen etrafında çember çizer.
- Santrifüjde tüpün ucu, cihazın dönme eksenine sabit uzaklıkta döner.
- Sabit uzaklıkta dönen noktanın yörüngesi çemberdir; merkez santrifüjün dönme eksenidir.
- Cihaz sabit hızda çalışırken uç noktanın sürati sabittir.
- Hız yönü çembere teğettir. Sonuç: çembersel; dönme ekseni; sabit; teğet.
- Hız yönünü merkezden dışa savrulma yönünde yazmak — uç noktanın anlık hızı dışa değil, çembere teğettir.
Kendini kontrol et: Tablodaki dört sütunun (yörünge tipi, merkez noktası, hız büyüklüğü, hız yönü) her birini eksiksiz doldurdun mu?
4-2Tablo: pikapta dönen plağın uç noktası için yörünge tipi, merkez, hız büyüklüğü ve yönü.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Plak sabit hızla döner, uç nokta plak merkezi etrafında çember çizer.
- Plağın kenarındaki nokta, plağın ortasına hep aynı uzaklıktadır.
- Bu yüzden yörünge çemberdir ve merkezi plağın merkezidir.
- Pikap plağı sabit devirle döndürdüğü için uç noktanın sürati sabittir.
- Hızın yönü çembere teğettir. Sonuç: çembersel; plağın merkezi; sabit; teğet.
- Hızın yönüne yalnızca 'saat yönü' yazıp teğet olduğunu belirtmemek — anlık hız vektörü her noktada çembere teğettir.
Kendini kontrol et: Plağın kenarındaki bir noktanın merkeze uzaklığının dönüş boyunca sabit kaldığını kontrol ettin mi?
4-3Tablo: çocuk parkında dönen platformun uç noktası için yörünge tipi, merkez, hız büyüklüğü ve yönü.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Platform sabit hızla dönerse uç nokta eksen etrafında çember çizer.
- Dönen platformun uç noktası, platformun eksenine hep aynı uzaklıkta kalır.
- Bu nedenle uç nokta çember çizer; çemberin merkezi platformun dönme eksenidir.
- Platform düzgün dönerse uç noktanın hız büyüklüğü sabittir.
- Hız yönü her noktada çembere teğettir. Sonuç: çembersel; dönme ekseni; sabit; teğet.
- Hızın büyüklüğüne 'değişken' yazmak — düzgün dönen platformda yön değişse de hızın büyüklüğü (sürat) sabit kalır.
Kendini kontrol et: Merkez noktası sütununa platformun kenarı yerine ortasındaki dönme eksenini yazdığından emin misin?
4-4Tablo: hareket hâlindeki helikopter pervanelerinin uç noktası için yörünge tipi, merkez, hız büyüklüğü ve yönü.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Pervane ucu sabit dönüşte pervane merkezi etrafında çember çizer.
- Pervane ucunun dönerken izlediği yola bakıyoruz: uç, göbeğe hep aynı uzaklıkta kalır.
- Merkeze sabit uzaklıkta dolanan noktanın yörüngesi çemberdir; merkez, pervanenin dönme ekseni (göbek) olur.
- Pervane düzgün dönerse uç noktanın sürati sabit kalır.
- Hızın yönü her an çembere teğettir. Sonuç: çembersel; göbek; sabit; teğet.
- Merkez noktası olarak pervane ucunu almak — dönme merkezi kanatların bağlandığı orta göbek (dönme ekseni) noktasıdır.
Kendini kontrol et: Pervane ucunun göbeğe uzaklığı sabit kaldığına göre yörünge tipini çembersel ve hız yönünü teğet yazdın mı?
4-5Tablo: hareketli rüzgâr türbini kanatlarının uç noktası için yörünge tipi, merkez, hız büyüklüğü ve yönü.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Kanat ucu sabit dönüşte göbek etrafında çember çizer.
- Türbin kanadının ucu, kanatların bağlı olduğu göbeğe hep aynı uzaklıktadır.
- Bu nedenle uç nokta çember çizer; merkez, göbekteki dönme eksenidir.
- Kanatlar düzgün dönerse uç noktanın sürati sabit kalır.
- Hızın yönü her an çembere teğettir. Sonuç: çembersel; göbek; sabit; teğet.
- Hız yönünü rüzgârın esme yönüyle karıştırmak — kanat ucunun anlık hızı kanadın çizdiği çembere teğettir.
Kendini kontrol et: Türbin kanadı ucunun yörüngesi, merkezi, hız büyüklüğü ve yönü diğer çembersel hareket örnekleriyle tutarlı mı?
5Çembersel hareket yapan farklı cisimlerin hareketlerinin özelliklerini yazma.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Düzgün çembersel harekette hız büyüklüğü değişmez; yön sürekli değiştiği için hız vektörü sabit değildir. Her noktada merkeze olan uzaklık eşittir.
- 4. sorudaki tablonun sütunlarını inceleyerek tüm sistemlerde ortak olan hareket özelliklerini karşılaştır.
- Tüm örneklerde cisimlerin sabit bir merkez (dönme ekseni) etrafında eşit uzaklıkta kalarak çembersel yörünge izlediğini yaz.
- Düzgün dönüşte hızın büyüklüğünün (süratin) hareket boyunca sabit kaldığını belirt.
- Hız vektörünün yönünün ise her noktada çembere teğet olduğunu ve sürekli değiştiğini ekle.
- Hız büyüklüğü sabit olduğu için hız vektörünün de değişmediğini yazmak — yön değiştiğinden hız vektörü değişkendir.
Kendini kontrol et: Yazdığın ortak özellikler tablodaki beş sistemin tamamı için (çember yörünge, sabit merkez, sabit sürat, teğet yön) geçerli mi?
6-büyüklükVektör şemasında ok uzunluğunu gösteren boşluk: hangi kavram yazılır.
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Okun başlangıç ile bitiş arasındaki uzunluğunu gösteren mavi ölçü çizgisi vektörün büyüklüğüdür.
- Şemadaki mavi çift yönlü ölçü okunun başlangıç ile bitiş noktaları arasındaki uzaklığı gösterdiğini incele.
- Vektör okunun uzunluğunun vektörün sayısal değerini yani büyüklüğünü (şiddetini) temsil ettiğini hatırla.
- Soru kökünde verilen kavramlar arasından bu boşluğa 'Büyüklük' kavramını yaz.
- Ok uzunluğunu doğrultu ile karıştırmak — doğrultu okun üzerindeki kesikli doğrudur, uzunluk ise vektörün büyüklüğüdür.
Kendini kontrol et: Seçtiğin kavram vektörün kaç birim şiddetinde olduğunu belirten ok uzunluğunu karşılıyor mu?