Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 118
Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 118 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5-çm ve n'nin sıfırı, y eksenini kestiği nokta, maksimum ve minimum değerleri
Çözüm Yolu
-x/2+1/3=0 ise x=2/3; 6x=0 ise x=0. Tanım kümesi R olan doğrusal fonksiyonlar sınırsızdır.
- m(x)=-x/2+1/3 ve n(x)=6x, tanım kümeleri R.
- m'nin sıfırı: -x/2+1/3=0 ise x/2=1/3, x=2/3; m(0)=1/3 olduğundan y kesimi (0,1/3).
- n'nin sıfırı: 6x=0 ise x=0; n(0)=0 olduğundan y kesimi (0,0).
- Tanım kümesi R olan, eğimi sıfırdan farklı doğrusal fonksiyonlar sınırsızdır; ikisinin de maksimum ve minimum değeri yoktur.
- Çizilen kısma bakıp maksimum değer yazmak — tanım kümesi R olduğundan değerler sınırsız artar ve azalır.
- m'nin sıfırını 1/3 almak — bu y kesimidir; sıfır m(x)=0 denkleminin çözümü olan 2/3'tür.
Kendini kontrol et: m(2/3)=-1/3+1/3=0 ve n(0)=0 sağlanıyor mu?
5-dFonksiyonların artanlık ve azalanlık durumlarını inceleme
Çözüm Yolu
Eğimi negatif olan m(x) tüm R'de azalan, eğimi pozitif olan n(x) tüm R'de artandır.
- Doğrusal fonksiyonun artan ya da azalan olduğu eğimin işaretinden anlaşılır.
- m'nin eğimi -1/2<0; x arttıkça m(x) azalır, m azalandır.
- n'nin eğimi 6>0; x arttıkça n(x) artar, n artandır.
- m'yi sabit terimi pozitif diye artan saymak — artanlığı sabit terim değil eğimin işareti belirler.
Kendini kontrol et: m(0)=1/3 > m(2)=-2/3 ve n(0)=0 < n(1)=6 sağlanıyor mu?
5-eFonksiyonların bire bir olup olmadığını belirleme
Çözüm Yolu
Eğimi sıfırdan farklı doğrusal fonksiyonlarda yatay doğru grafiği en fazla bir noktada keser.
- Grafiklere yatay doğrular çizerek bak (yatay doğru testi).
- Eğimi sıfırdan farklı bir doğru, her yatay doğruyu tam bir noktada keser.
- m ve n'nin eğimleri -1/2 ve 6, sıfırdan farklıdır; ikisi de bire birdir.
- Dikey doğru testini kullanmak — dikey test fonksiyon olmayı, yatay test bire birliği sınar.
Kendini kontrol et: Farklı iki x için, örneğin n(1)=6 ve n(2)=12, farklı değerler elde ediliyor mu?
5-fArtan/azalan ve bire bir sonuçlarını tanımlardan yararlanarak cebirsel doğrulama
Çözüm Yolu
m(x1)-m(x2)=(x2-x1)/2>0; n(x1)-n(x2)=6(x1-x2)<0. İkisinde de farklı x'ler farklı değer verdiğinden bire birdir.
- x1<x2 olan iki gerçek sayı alalım.
- m(x1)-m(x2)=(-x1/2+1/3)-(-x2/2+1/3)=(x2-x1)/2>0; yani m(x1)>m(x2), m azalandır.
- n(x1)-n(x2)=6(x1-x2)<0; yani n(x1)<n(x2), n artandır.
- x1≠x2 iken farklar sıfırdan farklı olduğundan m(x1)≠m(x2) ve n(x1)≠n(x2); ikisi de bire birdir.
- Birkaç sayı deneyip doğrulandı demek — cebirsel doğrulama tüm x1<x2 için genel yapılmalı.
- Farkta 1/3'leri yanlış işlemek — sabit terimler birbirini götürür, yalnız x'li terimler kalır.
Kendini kontrol et: x1=0, x2=2 için m(0)>m(2) ve n(0)<n(2) genel sonucunuzla uyuşuyor mu?
6-af(x)=-0,2x+8, [0,40] fonksiyonunun grafiğini çizme
Çözüm Yolu
f(0)=8 ve f(40)=0 olduğundan iki uç nokta birleştirilir.
- Tanım aralığının başında değeri hesapla: f(0)=8.
- Aralığın sonunda değeri hesapla: f(40)=-0,2·40+8=-8+8=0.
- Yatay eksene zaman (dk.), dikey eksene derişim (mol/kg) yazıp (0,8) ve (40,0) noktalarını işaretle.
- İki noktayı doğru parçasıyla birleştir; aralığın dışına uzatma.
- Grafiği tüm doğru olarak çizmek — tanım kümesi [0,40] olduğundan yalnız doğru parçası çizilir.
Kendini kontrol et: f(20)=4; (20,4) noktası çizdiğiniz parçanın tam ortasında mı?
6-bİlacın derişim miktarının zamanla değişimini grafikle açıklama
Çözüm Yolu
Grafik azalan bir doğru parçasıdır; eğim -0,2 olduğundan azalma hızı sabittir.
- Verilen: f(x) = -0,2x + 8, x zaman (dk.), f(x) derişim (mol/kg), tanım aralığı [0, 40].
- Grafiğin başlangıcı: f(0) = 8, yani ilk anda derişim 8 mol/kg'dır.
- Bitiş noktası: f(40) = -0,2·40 + 8 = 0, yani 40. dakikada derişim 0 olur.
- Grafik (0, 8) ile (40, 0) noktalarını birleştiren azalan bir doğru parçasıdır.
- Eğim -0,2 olduğu için derişim her dakika sabit olarak 0,2 mol/kg azalır.
- Derişimin giderek yavaşlayarak azaldığını söylemek — grafik bir doğru parçası olduğundan azalma hızı sabittir.
Kendini kontrol et: 10 dakikada derişim 0,2·10=2 mol/kg azalıp f(10)=6 oluyor mu?
6-cDerişim sıfır olduğunda ilacın etkisinin kaybolması için gereken süre
Çözüm Yolu
-0,2x+8=0 ise 0,2x=8 ve x=40.
- Etkinin kaybolması için derişim sıfır olmalı: f(x)=-0,2x+8=0.
- 0,2x=8 olur, buradan x=8/0,2=40.
- Kontrol: 40, tanım aralığı [0,40] içindedir ve f(40)=0'dır.
- 8/0,2 işlemini 4 ya da 1,6 bulmak — 0,2'ye bölmek 5 ile çarpmaktır, 8·5=40.
Kendini kontrol et: f(40)=-0,2·40+8=0 sağlanıyor mu?