Kitavuz

Hızlı Sayfa Bul

Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 123

Sayfa 123 11 Çözümlü Madde

Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 123 Cevapları

Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

Tüm cevaplar ve mevcut çözüm rehberleri ücretsiz. Önce dene; sonra ilk adımı, cevabı ve çözüm yolunu aç.

3eh(x)=-|x| fonksiyonunun grafiğini Grafik 3 üzerinde çizme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
Orijinde tepe noktası olan, kolları aşağı bakan ters V grafiği
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

g'nin grafiği x eksenine göre yansıtılır. (0,0), (1,-1), (-1,-1), (2,-2), (-2,-2) noktaları birleştirilir.

  1. Birkaç x değeri için h(x) = −|x| hesapla: h(0) = 0, h(±1) = −1, h(±2) = −2.
  2. Bu noktaları Grafik 3'te işaretle: (0,0), (1,−1), (−1,−1), (2,−2), (−2,−2).
  3. Noktaları orijinden sağa ve sola giden iki doğru parçasıyla birleştir.
  4. Tepe noktası orijinde olan, kolları aşağı bakan ters V grafiği elde ettiğini kontrol et.
Sık yapılan hatalar
  • Grafiği y eksenine göre yansıtıp yine V çizmek — eksi işareti grafiği x eksenine göre ters çevirir.
  • Kolları yalnız orijinden bir yöne çizmek — h her gerçek sayıda tanımlı olduğundan iki kol da çizilmelidir.

Kendini kontrol et: Grafiğinde x ekseninin üstünde kalan bir nokta var mı? Varsa çizimini düzelt.

3g-Tablo3 Artan/AzalanTablo 3'te artan veya azalan olduğu aralıklar satırı

Birden Fazla Geçerli Cevap (Ücretsiz)
f: R'de artan; h: (-∞,0]'da artan, [0,∞)'da azalan
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

h'nin grafiği orijinde yön değiştirir.

  1. f(x) = x grafiği sürekli yükselir; f, R'de artandır.
  2. h(x) = -|x| için x < 0 bölgesinde h(x) = x olup değerler artar.
  3. x > 0 bölgesinde h(x) = -x olup değerler azalır; grafik orijinde yön değiştirir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: h: (−∞,0)'da artan, (0,∞)'da azalan (Aralıklar açık yazılırsa da artma-azalma davranışı doğru ifade edilmiş olur.)

Sık yapılan hatalar
  • h'nin aralıklarını g'ninkiyle aynı yazmak — eksi işareti nedeniyle artma ve azalma bölgeleri yer değiştirir.

Kendini kontrol et: h(−2), h(−1), h(0), h(1), h(2) değerlerini sırala; önce artıp sonra azalıyor mu?

3ğNitel özelliklerden h'nin parçalı gösterimine dair çıkarımları açıklama

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
h(x) = x, x<0 ve h(x) = -x, x≥0
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

h x<0'da artan, x≥0'da azalandır; iki farklı doğru parçası iki kuralla gösterilir. x<0'da -|x|=-(-x)=x, x≥0'da -|x|=-x'tir.

  1. Tablo 3'ten h'nin x < 0'da artan, x ≥ 0'da azalan olduğunu hatırla.
  2. Davranış orijinde değiştiği için h'yi iki kuralla yazman gerektiğini belirle.
  3. x < 0 için −|x| = −(−x) = x olduğundan bu bölgede h(x) = x yaz.
  4. x ≥ 0 için −|x| = −x olduğundan bu bölgede h(x) = −x yaz.
Sık yapılan hatalar
  • x < 0 için h(x) = −x yazmak — bu kural negatif x'te pozitif değer verir, oysa h hiç pozitif olmaz.

Kendini kontrol et: x = −3 ve x = 3 için parçalı kuralın verdiği değerler −|−3| ve −|3| ile aynı mı?

QRMatematik yazılımı ile ilgili videoya karekodla ulaşma yönergesi

Bu madde dinleme, deney veya kişisel yorum etkinliğidir. Tek bir doğru cevabı yoktur; cevabı kitaptaki yönergeye göre kendiniz oluşturursunuz. Etkinliğin dijital içeriğini (ses, video, çalışma yaprağı) resmî EBA bağlantısından açabilirsiniz:

3ff ve h fonksiyonlarının cebirsel ve grafiksel benzerlik ve farklarını gözlemleme

Örnek Cevap (Ücretsiz)

Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.

Benzerlik: ikisi de R'de tanımlı ve orijinden geçer; x≤0 için h(x)=x=f(x). Fark: h(x)=-x, x>0; h ters V biçimli, hiç pozitif olmaz.
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

x<0'da h(x)=-(-x)=x olur, f ile aynıdır; x>0'da h(x)=-x olur ve f'den ayrılır.

  1. Grafik 1'deki f(x) = x doğrusu ile Grafik 3'teki h(x) = −|x| grafiğini karşılaştır.
  2. İkisinin de her gerçek sayıda tanımlı olduğunu ve orijinden geçtiğini not et.
  3. x ≤ 0 için −|x| = −(−x) = x olduğundan iki grafiğin sol yarıda çakıştığını gözle.
  4. x > 0 için h(x) = −x olduğundan h'nin bu kısımda f'den ayrılıp aşağı indiğini belirle.
  5. Sonuçta f'nin düz doğru, h'nin ters V biçiminde olduğunu ve h'nin pozitif değer almadığını yaz.

Kabul edilebilir başka cevaplar: Fark olarak f'nin bire bir, h'nin bire bir olmadığını belirtmek (Gözlem h(1) = h(−1) gibi bir örnekle desteklenirse geçerlidir.)

Sık yapılan hatalar
  • Çakışan bölgeyi x ≥ 0 sanmak — g'de öyleydi; h'de f ile çakışan kısım x ≤ 0 bölgesidir.

Kendini kontrol et: f(−2) ve h(−2) değerlerini hesapla; ikisi de −2 çıkıyorsa gözlemin doğrudur.

3g-Tablo3 Tanım KümesiTablo 3'te en geniş tanım kümesi satırı

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
f: R; h: R
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Her gerçek sayı için tanımlıdır.

  1. Hangi x değerlerinde ifadenin hesaplanabildiğine bakılır.
  2. f(x) = x her gerçek sayıda hesaplanır.
  3. -|x| de her gerçek sayıda tanımlıdır; kısıtlayan bir durum yoktur.
Sık yapılan hatalar
  • h'nin tanım kümesini (−∞,0] yazmak — bu görüntü kümesidir; x her gerçek sayı olabilir.

Kendini kontrol et: h(5) ve h(−5) değerlerini hesaplayabiliyor musun? Hesaplayabiliyorsan tanım kümesi R'dir.

3g-Tablo3 Görüntü KümesiTablo 3'te görüntü kümesi satırı

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
f: R; h: (-∞,0]
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

-|x| pozitif olmaz ve her negatif değeri alır.

  1. h(x) = -|x| alabildiği değerler incelenir.
  2. |x| ≥ 0 olduğundan -|x| ≤ 0 olur; h pozitif değer alamaz.
  3. Her b ≤ 0 için h(b) = -|b| = b olduğundan sıfır ve tüm negatif değerleri alır.
  4. f(x) = x her gerçek değeri alır.
Sık yapılan hatalar
  • h'nin görüntü kümesini (−∞,0) yazmak — h(0) = 0 olduğundan 0 da dahildir.

Kendini kontrol et: Grafikte x ekseninin üstünde bir nokta var mı? Yoksa görüntü kümesi (−∞,0] olur.

3g-Tablo3 SıfırTablo 3'te fonksiyonun sıfırı satırı

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
f: 0; h: 0
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Her ikisi de yalnız x=0'da sıfır olur.

  1. Sıfır, fonksiyonu 0 yapan x değeridir.
  2. f(x) = x = 0 ise x = 0.
  3. -|x| = 0 ise |x| = 0, buradan x = 0.

Kendini kontrol et: Grafiklerin x eksenini kestiği noktaları bul; ikisi de orijinde mi?

3g-Tablo3 İşaretTablo 3'te fonksiyonun işareti satırı

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
f: x<0 negatif, x>0 pozitif; h: x≠0 için negatif
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

Kontrol noktasındaki işaret tablosuyla uyumludur.

  1. Kontrol Noktası'ndaki işaret tablosunda x < 0 ve x > 0 bölgelerine bakılır.
  2. f(x) = x: x < 0 için negatif, x > 0 için pozitif, x = 0'da 0.
  3. h(x) = -|x|: |x| sıfır dışında pozitif olduğundan -|x| negatiftir; tabloda iki bölgede de eksi görülür.
Sık yapılan hatalar
  • h'nin işaretini f'ninkiyle aynı sanmak — x > 0 için f pozitif, h ise negatiftir.

Kendini kontrol et: x = −1 ve x = 1 için h değerlerinin işaretini kontrol et; ikisi de eksi mi?

3g-Tablo3 MaksimumTablo 3'te maksimum noktası satırı

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
f: yok; h: x=0'da maksimum, değeri 0, nokta (0,0)
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

h(x)≤0 ve h(0)=0'dır.

  1. En büyük değeri arıyoruz.
  2. f(x) = x sınırsız büyüdüğünden maksimumu yoktur.
  3. h(x) = -|x| ≤ 0 olur ve h(0) = 0'dır; yani en büyük değer 0'dır.
Sık yapılan hatalar
  • g'deki tabloyu aynen kopyalayıp h için maksimum yok yazmak — h'de orijin tepe noktasıdır.

Kendini kontrol et: h'nin grafiğinde orijinden daha yüksekte bir nokta var mı?

3g-Tablo3 MinimumTablo 3'te minimum noktası satırı

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
f: yok; h: yok
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

İki fonksiyon da aşağı doğru sınırsızdır.

  1. En küçük değeri arıyoruz.
  2. f(x) = x için x küçüldükçe f(x) sınırsız küçülür; minimum yoktur.
  3. h(x) = -|x| için x 0'dan uzaklaştıkça değerler sınırsız küçülür (örneğin h(100) = -100).
Sık yapılan hatalar
  • h'nin minimumunu (0,0) yazmak — orijin h'nin en yüksek noktasıdır, en alçak noktası yoktur.

Kendini kontrol et: Önerdiğin en küçük değerden daha küçük bir h(x) bulabiliyor musun?

3g-Tablo3 Bire BirlikTablo 3'te bire birlik satırı

Önerilen Cevap (Ücretsiz)
f: bire bir; h: bire bir değil
Çözüm Yolu

Çözüm Yolu

h(-1)=h(1)=-1 olduğundan h bire bir değildir.

  1. Bire birlik için farklı x değerlerinin farklı görüntü verip vermediğine bakılır.
  2. f(x) = x'te farklı girdiler her zaman farklı çıktı verir; f bire birdir.
  3. h(-1) = -1 ve h(1) = -1; farklı iki x aynı değeri veriyor.

Kendini kontrol et: y = −2 yatay doğrusu h'nin grafiğini kaç noktada kesiyor? İkiyse h bire bir değildir.