Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap)›Sayfa 15
Matematik 9. Sınıf Ders Kitabı (1. Kitap) — Sayfa 15 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
Sıra Sizde2⁻² + (-1/3)⁻¹ + 4⁰ - (-2)³ işleminin sonucu
Çözüm Yolu
Her terim ayrı hesaplanır ve toplanır.
- 2⁻² = 1/2² = 1/4 bulunur.
- (−1/3)⁻¹ = −3/1 = −3 bulunur (kesrin tersi alınır).
- 4⁰ = 1 ve (−2)³ = −8 bulunur.
- İşlem: 1/4 + (−3) + 1 − (−8) = 1/4 − 3 + 1 + 8 = 1/4 + 6.
- 1/4 + 6 = 1/4 + 24/4 = 25/4 olur.
- (−1/3)⁻¹ değerini 3 almak — negatif üs yalnız kesri ters çevirir, işaret değişmez; sonuç −3'tür.
- 2⁻² değerini −4 sanmak — negatif üs sonucu negatif yapmaz, tabanın tersini alır: 1/4.
- 4⁰ değerini 0 almak — sıfırdan farklı her sayının sıfırıncı kuvveti 1'dir.
Kendini kontrol et: Ondalıkla kontrol et: 0,25 − 3 + 1 + 8 = 6,25 ediyor mu? 25/4 = 6,25 mi?
2.U-1a·x^n+b·x^n ve a·x^n-b·x^n işlemlerinin nasıl bulunacağına dair varsayım
Bu madde kişisel görüşe, yoruma ya da yaratıcılığa bağlı olabilir; tek bir doğru cevabı olmayabilir. Aşağıdaki yalnızca bir örnektir, kendi cevabını da yazabilirsin.
Ortak çarpan x^n parantez dışına alınarak (a+b)·x^n ve (a-b)·x^n bulunur.Çözüm Yolu
Terimlerin üslü kısmı aynı olduğundan katsayılar toplanır ya da çıkarılır.
- İki terimde de aynı x^n çarpanının bulunduğuna dikkat et.
- Sayılarla dene: 3·5² + 2·5² = 75 + 50 = 125 ve (3 + 2)·5² = 5·25 = 125; sonuçlar eşit.
- Buna göre x^n ortak çarpan olarak paranteze alınır, katsayılar toplanır: (a + b)·x^n.
- Çıkarmada da aynı yol izlenir: a·x^n − b·x^n = (a − b)·x^n.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Her terim ayrı ayrı hesaplanıp sonuçlar toplanır ya da çıkarılır. (a, b, x ve n sayı olarak verildiğinde geçerlidir; harfli ifadede sonuç (a ± b)·x^n biçiminde kalır.)
- Üsleri toplayıp (a + b)·x^(2n) yazmak — toplama işleminde üsler toplanmaz, x^n ortak çarpan olarak aynen kalır.
- Katsayıları çarpıp ab·x^n yazmak — ortak çarpan parantezinde katsayılar toplanır ya da çıkarılır.
Kendini kontrol et: Kendi seçtiğin a, b, x, n değerleriyle iki tarafı ayrı ayrı hesapla; sonuçlar eşit çıkıyor mu?
2.U-2-cTabloda -7·11⁵ + 4·11⁵ işlemi
Çözüm Yolu
11⁵ ortak çarpan; katsayılar toplanır.
- Tablodaki satır: −7·11⁵ + 4·11⁵ işlemi.
- Ortak çarpan 11⁵'i dışarı alırız: (−7 + 4)·11⁵.
- Katsayıları toplarız: −7 + 4 = −3.
- Sonuç −3·11⁵ olur.
- −7 + 4 işlemini −11 ya da 3 bulmak — farklı işaretli sayılar toplanırken büyük mutlak değerden küçük çıkarılır, büyüğün işareti alınır.
- Sonucu −3·11¹⁰ yazmak — toplamada üsler toplanmaz, 11⁵ aynen kalır.
Kendini kontrol et: −7 tane 11⁵ ile 4 tane 11⁵ toplanınca 3 tane eksi 11⁵ kalıyor mu?
2.U-2-dTabloda 0,4·5⁷ + 2,1·5⁷ işlemi
Çözüm Yolu
Ortak çarpan 5⁷; katsayılar toplamı 2,5.
- Tablodaki satır: 0,4·5⁷ + 2,1·5⁷ işlemi.
- Ortak çarpan 5⁷'yi dışarı alırız: (0,4 + 2,1)·5⁷.
- Katsayıları toplarız: 0,4 + 2,1 = 2,5.
- Sonuç 2,5·5⁷ olur.
- Sonucu 2,5·5¹⁴ yazmak — toplamada üsler toplanmaz, ortak çarpan 5⁷ olduğu gibi kalır.
- 0,4 + 2,1 toplamını virgülleri hizalamadan 0,25 gibi bulmak — ondalık sayılar virgül alt alta gelecek biçimde toplanır.
Kendini kontrol et: 2,5·5⁷ ifadesini açınca 0,4·5⁷ + 2,1·5⁷ ifadesine geri dönebiliyor musun?
2.U-2-eTabloda 3·10⁵ - 10⁵ + 2,5·10⁵ işlemi
Çözüm Yolu
10⁵ ortak çarpan; 3-1+2,5=4,5.
- Tablodaki satır: 3·10⁵ − 10⁵ + 2,5·10⁵; ortadaki terimin katsayısı 1'dir.
- Ortak çarpan 10⁵'i dışarı alırız: (3 − 1 + 2,5)·10⁵.
- Katsayıları hesaplarız: 3 − 1 = 2, 2 + 2,5 = 4,5.
- Sonuç 4,5·10⁵ olur.
- Katsayısı yazılmayan 10⁵ terimini 0 sayıp (3 + 2,5)·10⁵ yazmak — yazılmayan katsayı 1'dir.
- İşlem sırasını karıştırıp 3 − (1 + 2,5) hesaplamak — toplama ve çıkarma soldan sağa yapılır.
Kendini kontrol et: Sayılarla dene: 300 000 − 100 000 + 250 000 = 450 000 = 4,5·10⁵ mi?
2.U-2-fTabloda a·5⁴ + b·5⁴ işlemi
Çözüm Yolu
5⁴ ortak çarpan olarak dışarı alınır.
- Tablodaki satır: a·5⁴ + b·5⁴ işlemi.
- Her iki terimde ortak çarpan 5⁴'tür; katsayılar parantezde toplanır: (a + b)·5⁴.
- a ve b harf olduğundan toplam a + b olarak kalır; sonuç (a + b)·5⁴.
- Sonucu ab·5⁴ yazmak — ortak çarpan parantezinde katsayılar çarpılmaz, toplanır.
- Sonucu (a + b)·5⁸ yazmak — toplamada üsler toplanmaz.
Kendini kontrol et: a = 1, b = 2 için 1·5⁴ + 2·5⁴ ile 3·5⁴ aynı sayıyı veriyor mu?
2.U-2-gTabloda a·x^n + b·x^n işlemi
Çözüm Yolu
x^n ortak çarpandır.
- Tablodaki satır: a·x^n + b·x^n işlemi.
- İki terimde ortak çarpan x^n'dir; katsayılar parantezde toplanır: (a + b)·x^n.
- a ve b bilinmediğinden toplam a + b olarak kalır; sonuç (a + b)·x^n.
- Sonucu (a + b)·x^(2n) yazmak — toplamada üsler toplanmaz, x^n aynen kalır.
Kendini kontrol et: Bu sonuç, önceki satırlardaki sayısal örneklerle aynı yapıda mı?
2.U-2-hTabloda a·x^n - b·x^n işlemi
Çözüm Yolu
x^n ortak çarpandır.
- Tablonun son satırı: a·x^n − b·x^n işlemini sadeleştireceğiz.
- İki terimde de x^n çarpanı ortak; bunu paranteze alırız: (a − b)·x^n.
- a ve b bilinmediği için katsayı farkı a − b olarak kalır; sonuç (a − b)·x^n.
- Parantezi (b − a)·x^n yazmak — çıkarmada sıra korunur; ilk terimin katsayısından ikincininki çıkarılır.
- Sonucu (a − b)·x⁰ yazmak — çıkarmada üsler çıkarılmaz, x^n aynen kalır.
Kendini kontrol et: (a − b)·x^n ifadesini dağıtınca a·x^n − b·x^n elde ediliyor mu?