Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 9.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap)›Sayfa 17
Matematik 9.Sınıf Ders Kitabı (1.Kitap) — Sayfa 17 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1aAynı tabanlı iki üslü ifadenin çarpımının sonucu nasıl bulunur, varsayım kur
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Çarpmada her iki ifadenin açık hâli yazılınca x çarpanları a+b tane olur; bu yüzden üsler toplanır.
- x^a'yı a tane, x^b'yi b tane x çarpanı olarak düşün.
- İki ifade çarpılınca tüm x çarpanları yan yana yazılır.
- Toplam çarpan sayısı a + b olur; varsayım: x^a·x^b = x^(a+b).
- Sayıyla dene: 2³·2⁴ = 8·16 = 128 = 2⁷.
- Üsleri çarpıp x^(a·b) yazmak — çarpanlar yan yana eklendiği için üsler toplanır, çarpılmaz.
- Tabanları da çarpıp x²^(a+b) gibi yazmak — taban aynı kalır.
Kendini kontrol et: Tablodaki 2³·2⁴ = 2⁷ örneği varsayımına uyuyor mu?
2-6^3/6^-2Tablo satırı: 6³ bölü 6^(-2)
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
6⁻² = 1/36 olduğundan 6³ · 6² = 6⁵; üsler çıkarılınca 3-(-2)=5.
- Tablodaki satır: 6³ / 6^(−2).
- 6^(−2) = 1/6² olduğundan ona bölmek 6² ile çarpmaktır: 6³·6².
- 3 + 2 = 5 tane 6 çarpılır; sonuç 6⁵.
- Kontrol: üsler farkı 3 − (−2) = 5.
- Üsleri 3 − 2 = 1 diye çıkarıp 6¹ bulmak — paydadaki üs −2 olduğundan 3 − (−2) = 5 olur.
- 6^(−2) ile bölmeyi 6² ile bölmek sanmak — bir kesre bölmek, tersiyle çarpmaktır.
Kendini kontrol et: 6⁵·6^(−2) çarpımı 6³ ediyor mu?
2-x^a/x^bTablo satırı: x^a bölü x^b
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Ortak çarpanlar sadeleşir; tabanlar aynı olduğundan üsler çıkarılır.
- Tablonun son satırı: x^a / x^b; payda a, paydada b tane x çarpanı var.
- Ortak b tane x çarpanı sadeleşir (önceki satırlardaki gibi).
- Geriye a − b tane x kalır; sonuç x^(a−b).
- Sonucu x^(b−a) yazmak — paydaki üsten paydadaki üs çıkarılır.
- Sonucu x^(a/b) yazmak — bölmede üsler bölünmez, çıkarılır.
Kendini kontrol et: a = 5, b = 3 alınca sonuç tablodaki 2⁵ / 2³ = 2² örneğiyle uyuşuyor mu?
3Tablo sonuçlarından, tabanları aynı üslü çarpma ve bölme için genelleme yaz
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Tabanı aynı üslü ifadeler çarpılırken üsler toplanır, bölünürken üsler çıkarılır; taban aynen korunur.
- Tablodaki çarpma satırlarında sonucun üssünü işlemdeki üslerle karşılaştır: her seferinde üslerin toplamı.
- Bölme satırlarında sonucun üssünün paydaki üsten paydadaki üs çıkarılarak bulunduğunu gör.
- Tüm satırlarda tabanın değişmediğine dikkat et.
- Genellemeyi harflerle yaz: x^a·x^b = x^(a+b) ve x^a / x^b = x^(a−b), x ≠ 0.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Tabanları aynı üslü ifadeler çarpılırken üsler toplanır, bölünürken üsler çıkarılır; taban aynen yazılır. (Aynı kuralı sözel olarak ifade ettiği için geçerlidir.)
- Kuralı tabanları farklı ifadelere uygulamak — 2³·3⁴ gibi çarpımlarda üsler toplanamaz.
- x ≠ 0 koşulunu yazmamak — bölmede ve negatif üslerde payda sıfır olamaz.
Kendini kontrol et: Genellemen negatif üslü satırlara (5^(−4)·5⁷, 6³ / 6^(−2)) da uyuyor mu?
4Varsayım ile genellemeyi karşılaştırıp aynı tabanlı çarpma ve bölme önermeleri oluştur
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Varsayımlar tablodaki sonuçlarla uyuşursa önerme olarak yazılır; uyuşmazsa varsayım düzeltilir.
- 1. sorudaki varsayımlarını 3. sorudaki genellemelerle karşılaştır.
- Uyuşan varsayımları koru; uyuşmayanları tablodaki sonuçlara göre düzelt.
- Koşulları ekle: x sıfırdan farklı gerçek sayı, a ve b tam sayı.
- Önermeleri yaz: x^a·x^b = x^(a+b) ve x^a / x^b = x^(a−b).
- Varsayım tabloyla uyuşmadığı hâlde düzeltmeden önerme yapmak — önerme, tablodaki sonuçlarla doğrulanmış olmalıdır.
- Önermeyi koşulsuz yazmak — x ≠ 0 ve a, b'nin tam sayı olması belirtilmelidir.
Kendini kontrol et: Önermelerin tablodaki her satırın sonucunu doğru veriyor mu?
1bAynı tabanlı iki üslü ifadenin bölümünün sonucu nasıl bulunur, varsayım kur
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Pay ve paydadaki ortak x çarpanları sadeleşir; geriye a-b tane çarpan kalır (a<b ise sonuç 1/x^(b-a), yine x^(a-b)).
- Payı a tane, paydayı b tane x çarpanı olarak yaz.
- Pay ve paydadaki ortak x çarpanlarını sadeleştir.
- Geriye a − b tane x kalır; varsayım: x^a / x^b = x^(a−b).
- Sayıyla dene: 2⁵ / 2³ = 32 / 8 = 4 = 2².
- Üsleri bölüp x^(a/b) yazmak — sadeleşen çarpanlar sayıldığı için üsler çıkarılır.
- Çıkarmayı ters yapıp x^(b−a) yazmak — paydaki üsten paydadaki üs çıkarılır.
Kendini kontrol et: Tablodaki 2⁵ / 2³ = 2² örneği varsayımına uyuyor mu?
2-(-6)^2·(-6)^3Tablo satırı: (-6)² ile (-6)³ çarpımının açık hâli ve üslü gösterimi
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Satır (-6)²·(-6)³·(-6); çarpan sayısı 2+3+1=6.
- Tablodaki satır: (−6)²·(−6)³·(−6); son çarpanın üssü 1'dir.
- Açık hâl: 2 tane, 3 tane ve 1 tane (−6) yan yana çarpılır.
- Toplam çarpan sayısı 2 + 3 + 1 = 6; açık hâli (−6)·(−6)·(−6)·(−6)·(−6)·(−6).
- Üslü gösterim: (−6)⁶.
- Üssü yazılmayan (−6) çarpanını saymayıp (−6)⁵ bulmak — üssü yazılmayan sayının üssü 1'dir.
- Sonucu −6⁶ yazmak — parantez olmadan yalnız 6 üslü olur ve sonuç negatif çıkar; taban (−6)'dır.
Kendini kontrol et: Açık hâlde tam 6 tane (−6) yazdın mı? Üsler toplamı 2 + 3 + 1 ile karşılaştır.
2-(1/5)^2·(1/5)^5Tablo satırı: (1/5)² ile (1/5)⁵ çarpımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Tabanlar aynı olduğundan üsler toplanır: 2+5=7. Açık hâlde 1/5 yedi kez çarpılır.
- Tablodaki satır: (1/5)²·(1/5)⁵.
- Açık hâlde 2 tane ve 5 tane 1/5 çarpanı yan yana yazılır.
- Toplam 2 + 5 = 7 tane 1/5 çarpılır; sonuç (1/5)⁷.
- Üsleri çarpıp (1/5)¹⁰ yazmak — çarpmada aynı tabanlı ifadelerin üsleri toplanır.
- Üssü yalnız paya ya da paydaya uygulamak — parantez içindeki kesrin tamamı üslüdür.
Kendini kontrol et: Açık hâlde kaç tane 1/5 yazdın; bu sayı 2 + 5 = 7 ile aynı mı?
2-5^-4·5^7Tablo satırı: 5^(-4) ile 5⁷ çarpımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
5⁻⁴ = 1/(5·5·5·5); yedi 5 ile çarpınca dört tanesi sadeleşir, 3 tane 5 kalır: 5³.
- Tablodaki satır: 5^(−4)·5⁷.
- 5^(−4) = 1/(5·5·5·5) olarak yazılır; 5⁷ ise yedi tane 5'in çarpımıdır.
- Paydaki dört 5, yedi 5'in dördüyle sadeleşir; 3 tane 5 kalır.
- Sonuç 5³; kontrol: üsler toplamı −4 + 7 = 3.
- 5^(−4) değerini −5·5·5·5 sanmak — negatif üs sayının tersini alır: 1/5⁴.
- Üsleri −4 − 7 ya da 4 + 7 diye işleme sokmak — çarpmada üsler işaretleriyle toplanır: −4 + 7 = 3.
Kendini kontrol et: Tablodaki 3⁶·3^(−4) = 3² örneğiyle aynı yolu izledin mi?
2-(2/3)^-1·(2/3)^5Tablo satırı: (2/3)^(-1) ile (2/3)⁵ çarpımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
(2/3)⁻¹ = 3/2; beş tane 2/3 ile çarpılınca biri sadeleşir, dört tane kalır. Üsler toplamı -1+5=4.
- Tablodaki satır: (2/3)^(−1)·(2/3)⁵.
- (2/3)^(−1) = 3/2 olur; bu, beş tane 2/3 çarpanından biriyle sadeleşir.
- Geriye dört tane 2/3 kalır; sonuç (2/3)⁴.
- Kontrol: üsler toplamı −1 + 5 = 4.
- (2/3)^(−1) değerini −2/3 almak — negatif üs işareti değiştirmez, kesri ters çevirir: 3/2.
- Sonucu (3/2)⁴ yazmak — ters çevrilen tek çarpan sadeleşir, kalan çarpanlar 2/3'tür.
Kendini kontrol et: 3/2 ile 2/3 çarpımı 1 ediyor mu? Ediyorsa beş çarpandan biri gerçekten sadeleşmiştir.
2-x^a·x^bTablo satırı: x^a · x^b çarpımı
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
a tane ve b tane x çarpanı birleşince toplam a+b tane x çarpanı olur.
- Tablodaki satır: x^a·x^b; a tane ve b tane x çarpanı var.
- Tabanlar aynı olduğundan tüm çarpanlar yan yana yazılır: toplam a + b tane x.
- Sonucun üslü gösterimi x^(a+b) olur.
- Sonucu x^(a·b) yazmak — çarpanlar yan yana eklendiği için üsler toplanır.
Kendini kontrol et: a = 3, b = 4 alınca sonuç tablodaki 2³·2⁴ = 2⁷ örneğiyle uyuşuyor mu?
2-11^6/11^2Tablo satırı: 11⁶ bölü 11²
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Paydaki iki 11, paydakilerle sadeleşir; 6-2=4 tane 11 kalır.
- Tablodaki satır: 11⁶ / 11²; payda 6, paydada 2 tane 11 var.
- Paydadaki iki 11, paydaki ikisiyle sadeleşir.
- Payda 6 − 2 = 4 tane 11 kalır; sonuç 11⁴.
- Üsleri bölüp 11³ yazmak — sadeleşen çarpanlar çıkarıldığı için üsler çıkarılır: 6 − 2 = 4.
Kendini kontrol et: 11⁴·11² çarpımı 11⁶ ediyor mu?
2-(-3)^7/(-3)^4Tablo satırı: (-3)⁷ bölü (-3)⁴
Çözüm Yolu
Bu ek çözüm içeriği yapay zekâ tarafından hazırlandı ve çoklu okuma ile doğrulandı — insan editör onayı yok.
Dört çarpan sadeleşir, 7-4=3 tane (-3) kalır.
- Tablodaki satır: (−3)⁷ / (−3)⁴; payda 7, paydada 4 tane (−3) çarpanı var.
- Paydaki 4 tane (−3), paydadakilerle sadeleşir.
- Payda 7 − 4 = 3 tane (−3) kalır; sonuç (−3)³.
- Sonucu 3³ yazıp işareti atmak — taban (−3)'tür ve sadeleşmeden sonra da aynen kalır.
- Parantezi kaldırıp −3³ yazmak — taban parantez içinde yazılmalıdır.
Kendini kontrol et: (−3)³·(−3)⁴ çarpımı (−3)⁷ ediyor mu?