Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 107
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 107 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
29aKarbon oranı ile kömürün ısıl değeri arasındaki ilişkiyi açıklama
Çözüm Yolu
Linyit %30 C ile 4000, taş kömürü %70 C ile 6500, antrasit %85 C ile 7800 kcal/kg değerine sahiptir.
- Tablodaki karbon (kütlece %) ve ısıl değer sütunları karşılaştırılır.
- Linyit %30 C ile 4000, taş kömürü %70 C ile 6500, antrasit %85 C ile 7800 kcal/kg ısıl değere sahiptir.
- Karbon oranı arttıkça ısıl değer de artmaktadır.
- Artışı kesin doğru orantı saymak — ısıl değerin karbon yüzdesine oranı üç kömürde aynı değildir.
Kendini kontrol et: Karbon oranı en yüksek kömürün ısıl değeri de en yüksek mi?
29bHangi kömür türünün daha çok çevre kirliliği oluşturduğunu nedenle açıklama
Çözüm Yolu
Linyitte S ve N %1-5'e kadar çıkar; SO₂ ve azot oksitleri artar. Isıl değeri 4000 kcal/kg ile en düşüktür, daha çok yakılır. En yüksek kül oranı (%28) taş kömüründedir.
- Tablodan her kömür türünün kükürt ve azot oranlarını karşılaştır; linyitte ikisi de %1–5 aralığındadır.
- Kükürt ve azotun yanınca SO₂ ve azot oksitleri gibi kirletici gazlar oluşturduğunu hatırla.
- Isıl değerleri karşılaştır: linyit 4000 kcal/kg ile en düşüktür.
- Aynı enerjiyi elde etmek için linyitten daha fazla yakılması gerektiğini, bunun kirleticileri artırdığını yaz.
Kabul edilebilir başka cevaplar: Taş kömürü; kül oranı %28 ile en yüksektir. (Gerekçe yalnız katı atık ve kül kirliliğine dayandırılırsa kabul edilebilir.)
- Yalnız kül oranına bakıp taş kömürünü seçmek — kirliliği kükürt, azot ve yakılan miktar da belirler.
- Nedeni yazmadan yalnız kömür adını vermek — soru seçimin tablo verileriyle gerekçelendirilmesini istiyor.
Kendini kontrol et: Seçtiğin kömür için hem kirletici element oranını hem de ısıl değerini tablodan gösterebiliyor musun?
30aNO ve Br₂ tepkimesinin hız denklemini yazma
Çözüm Yolu
Deney 1-2: [NO] iki katına çıkınca hız 4 kat arttı, NO'ya göre 2. derece. Deney 2-3: [Br₂] 3 katına çıkınca hız 3 kat arttı, Br₂'ye göre 1. derece.
- Hız denklemini Hız = k[NO]^x[Br₂]^y biçiminde yazıp x ve y'yi deney verilerinden bulacağız.
- Deney 1 ve 2: [Br₂] sabitken [NO] 2 katına çıkıyor, hız 0,010'dan 0,040'a yani 4 kat artıyor; 2^x = 4, x = 2.
- Deney 2 ve 3: [NO] sabitken [Br₂] 3 katına çıkıyor, hız 0,040'tan 0,120'ye yani 3 kat artıyor; 3^y = 3, y = 1.
- Hız denklemi: Hız = k[NO]^2[Br₂].
- İki derişimin birlikte değiştiği deneyleri doğrudan karşılaştırmak — her üssü bulurken diğer maddenin derişimi sabit kalmalıdır.
Kendini kontrol et: Bulduğun denklem deney 2’den 3’e geçerken hızın üç katına çıkmasını açıklıyor mu?
30bTepkime derecesini bulma
Çözüm Yolu
Derece, kısmi derecelerin toplamıdır: 2 + 1 = 3.
- Hız denklemi Hız = k[NO]^2[Br₂] olarak bulunmuştu.
- Tepkime derecesi, hız denklemindeki üslerin toplamıdır.
- NO'ya göre 2, Br₂'ye göre 1. derece olduğundan toplam: 2 + 1 = 3.
- Tepkime 3. derecedendir.
- Yalnız görünen 2 üssünü almak — Br₂’nin yazılmayan üssü 1’dir ve toplama katılır.
Kendini kontrol et: Hız denklemindeki 2 ve 1 üslerini topladığında 3 elde ediyor musun?
30cHız sabiti k nın birimi ve değerini bulma
Çözüm Yolu
Deney 1: 0,010 = k(0,10)²(0,10) = k·0,001, buradan k = 10. Birim: M/s ÷ M³ = M⁻² s⁻¹.
- Hız = k[NO]^2[Br₂] denklemine Deney 1 değerlerini yerleştiririz: [NO] = 0,10 M, [Br₂] = 0,10 M, hız = 0,010 M/s.
- 0,010 = k × (0,10)² × 0,10 = k × 0,001 olur.
- k = 0,010 / 0,001 = 10 bulunur.
- Birim: (M/s) ÷ M³ = M⁻²·s⁻¹ yani L²/(mol²·s); k = 10 M⁻²·s⁻¹.
- Hız sabitinin birimini her tepkimede s⁻¹ almak — birim toplam tepkime derecesine bağlıdır.
Kendini kontrol et: k = 10 değerini ikinci deneyde kullanınca 0,040 M/s elde ediyor musun?
30ç[NO]=0,4 M ve [Br₂]=0,2 M için tepkime hızını hesaplama
Çözüm Yolu
Hız = 10 × (0,4)² × 0,2 = 10 × 0,16 × 0,2 = 0,32 M/s.
- Hız denklemi Hız = k[NO]^2[Br₂] ve k = 10 M⁻²·s⁻¹'dir; [NO] = 0,4 M, [Br₂] = 0,2 M verilmiştir.
- [NO]^2 = (0,4)² = 0,16 hesaplanır.
- Hız = 10 × 0,16 × 0,2 = 0,32 M/s bulunur.
- NO derişimini doğrudan çarpmak — NO’ya göre ikinci dereceden olduğundan derişimin karesi alınır.
Kendini kontrol et: Birinci deneye göre NO dört, Br₂ iki katına çıkınca hız 32 kat oluyor mu?