Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 108
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 108 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
31Üç deneyde A ve B kaplarında amonyak oluşum hızını karşılaştırıp çarpışma teorisiyle açıklama
Çözüm Yolu
I: B'de tanecik sayısı fazla, derişim yüksek. II: B'de hacim yarıya inmiş, derişim artmış. III: B'nin sıcaklığı 2T, kinetik enerji yüksek. Böylece etkin çarpışma sayısı artar.
- I. deneyde eşit hacimde B kabındaki tanecik sayısının daha fazla olduğunu belirle.
- II. deneyde hacmi yarıya inen B kabında derişimin arttığını belirle.
- III. deneyde B kabının sıcaklığının 2T olduğunu ve enerjik tanecik oranının arttığını belirle.
- Üç deneyde de B kabında birim zamandaki etkin çarpışma sayısının daha fazla olduğu sonucuna ulaş.
- Sıcaklık iki katına çıkınca hızın kesin iki kat olacağını söylemek — hızın sayısal değişimi bu bilgilerle bulunamaz.
Kendini kontrol et: Her deneyde B kabındaki etkin çarpışma sayısını artıran farklı etkeni söyleyebilir misin?
32aAynı koşullarda tepkimelerin hızlarını karşılaştırma
Çözüm Yolu
Çarpışma olasılığı arttıkça etkin çarpışma sayısı artar, tepkime hızı büyür.
- I, II, III ve IV için verilen çarpışma olasılıklarını sırasıyla 1x, 2x, 4x ve 9x olarak oku.
- Aynı koşullarda çarpışma olasılığı arttıkça etkin çarpışma sayısının arttığını kullan.
- Olasılıkları büyükten küçüğe sıralayarak IV > III > II > I sonucunu bul.
- Yalnız NO moleküllerini saymak — NO ile O₃ arasındaki tüm karşılaşma olasılıkları değerlendirilmelidir.
Kendini kontrol et: En çok olası NO–O₃ karşılaşması hangi modelde gösterilmiş?
32bAtmosferde NO derişiminin artmasının hıza etkisini çarpışma olasılığıyla açıklama
Çözüm Yolu
NO derişimi artınca NO-O3 çarpışma olasılığı ve etkin çarpışma sayısı artar; ozon daha hızlı parçalanır.
- NO derişiminin artmasının aynı hacimde daha fazla NO molekülü bulunması anlamına geldiğini belirle.
- NO ile O₃ arasındaki karşılaşmaların ve etkin çarpışmaların sıklaşacağını düşün.
- Diğer koşullar sabitken tepkime hızının artacağı sonucuna ulaş.
- Derişim artışının aktivasyon enerjisini düşürdüğünü söylemek — derişim, taneciklerin karşılaşma sıklığını değiştirir.
Kendini kontrol et: O₃ derişimi ve sıcaklık sabitken daha fazla NO molekülü çarpışmaları nasıl etkiler?
32cAtmosfer sıcaklığının çarpışma olasılığına ve tepkime hızına etkisini açıklama
Çözüm Yolu
Yüksek sıcaklıkta moleküllerin kinetik enerjisi artar; daha çok molekül aktivasyon enerjisini aşar, çarpışmalar sıklaşır ve etkin çarpışma sayısı yükselir.
- Sıcaklık yükseldiğinde moleküllerin ortalama kinetik enerjisinin arttığını belirt.
- Daha hızlı hareketin çarpışma sıklığını artıracağını düşün.
- Aktivasyon enerjisini aşabilen tanecik oranı arttığı için etkin çarpışma sayısının ve hızın artacağını açıkla.
- Sıcaklık artışının aktivasyon enerjisini düşürdüğünü söylemek — sıcaklık, enerji eşiğini aşabilen taneciklerin oranını artırır.
Kendini kontrol et: Hız artışını yalnız çarpışma sayısıyla mı, etkin çarpışma oranıyla da mı açıkladın?
32çNO ve O₃ tepkimesinin hızının zamanla nasıl değiştiğini açıklama
Çözüm Yolu
Girenlerin (NO, O₃) derişimleri zamanla azalır; çarpışma ve etkin çarpışma sayısı düşer, dolayısıyla ortalama hız yavaşlar.
- Tepkime sürdükçe NO ve O₃ moleküllerinin tüketildiğini belirle.
- Girenlerin derişimleri azaldıkça karşılaşma ve etkin çarpışma sayısının azalacağını düşün.
- Diğer koşullar sabitken tepkimenin ortalama hızının zamanla azalacağını belirt.
- Ürün miktarı arttığı için ileri tepkimenin hızlanacağını düşünmek — ileri hız için girenlerin azalan derişimleri değerlendirilir.
Kendini kontrol et: Zamanla giren tanecik sayısı azalırken etkin çarpışmaların artmasını bekler misin?