Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 141
Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 141 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
3aGrafiklerde denge anını bulup işaretleme ve kullanılan ölçütü yazma
Çözüm Yolu
Her üç grafikte de t anından sonra tüm maddelerin derişimi sabit kalır. Tepkime durmaz ama net derişim değişimi sıfırdır; denge anı bu noktadır.
- Üç grafikte de [NO], [O₂] ve [NO₂] eğrilerinin zamanla değişimi incelenir.
- Başta eğriler eğiktir; derişimler değişmektedir.
- t anından sonra tüm eğriler yatay olur; derişimler artık değişmez, bu an denge anıdır.
- Ölçüt: Derişimlerin sabit kalması; tepkime durmaz, ileri ve geri hızlar eşittir.
- Derişimlerin eşitlenmesini beklemek — dengede derişimler sabit kalır, birbirine eşit olmak zorunda değildir.
Kendini kontrol et: t anından sonra her maddenin derişimi değişmeden kalıyor mu?
3b-ITablo I. satırı: grafik I için denge derişimleri ve iki oranın hesabı
Çözüm Yolu
Denge derişimleri grafikte t sonrası düz çizgilerden okunur ve oranlarda yerine konur. 2. oran Kc ile aynı çıkar.
- I. grafikte t sonrası değerler okunur: [NO]=1, [O₂]=6, [NO₂]=6 mol/L.
- 1. oran: [NO₂]/([NO][O₂]) = 6/(1·6) = 1.
- 2. oran: [NO₂]²/([NO]²[O₂]) = 36/(1·6) = 6.
- Kontrol: 2. oran tablodaki Kc = 6 ile aynıdır.
- O₂ derişiminin de karesini almak — denklemde O₂ katsayısı 1 olduğu için üssü 1'dir.
Kendini kontrol et: İkinci oranda 36'yı 6'ya böldüğünde tablodaki Kc değerini buluyor musun?
3b-IITablo II. satırı: grafik II için denge derişimleri ve iki oranın hesabı
Çözüm Yolu
Grafikten denge değerleri okunur. 1. oran her grafikte farklı çıkabilir, 2. oran ise Kc'ye eşittir.
- II. grafikte t sonrası değerler okunur: [NO]=3, [O₂]=1,5, [NO₂]=9 mol/L.
- 1. oran: 9/(3·1,5) = 9/4,5 = 2.
- 2. oran: 9² = 81; 3²·1,5 = 13,5; 81/13,5 = 6.
- Kontrol: 2. oran Kc = 6 değerine eşittir.
- Paydanın tamamının karesini almak — yalnız NO derişiminin üssü 2, O₂ derişiminin üssü 1'dir.
Kendini kontrol et: 3²·1,5 çarpımını 13,5 bulup 81'i bu değere böldün mü?
3b-IIITablo III. satırı: grafik III için denge derişimleri ve iki oranın hesabı
Çözüm Yolu
Denge değerleri grafikten okunur ve oranlara yazılır. 2. oran yine 6 çıkar.
- III. grafikte t sonrası değerler okunur: [NO]=0,2, [O₂]=6, [NO₂]=1,2 mol/L.
- 1. oran: 1,2/(0,2·6) = 1,2/1,2 = 1.
- 2. oran: (1,2)² = 1,44; (0,2)²·6 = 0,24; 1,44/0,24 = 6.
- Kontrol: 2. oran Kc = 6 değerine eşittir.
- 0,2'nin karesini 0,4 almak — 0,2·0,2 işlemi 0,04 eder.
Kendini kontrol et: 0,24 ile 6'yı çarptığında paydaki 1,44 değerine ulaşıyor musun?
3cHangi denge derişimleri oranının denge sabitine eşit olduğunu belirleme
Çözüm Yolu
1. oran grafiklere göre 1, 2, 1 gibi değişirken 2. oran her grafikte 6 çıkar ve Kc'ye eşittir.
- Tablodaki 1. oranlar karşılaştırılır: I, II, III için sırasıyla 1, 2, 1; değer değişir.
- 2. oranlar karşılaştırılır: üç grafikte de 6 çıkar.
- Kc her grafik için 6 olduğundan sabit kalan oran Kc'ye eşittir.
- Yalnız iki grafikte aynı olan oranı seçmek — seçilen ifade üç denge durumunda da Kc değerini vermelidir.
Kendini kontrol et: Seçtiğin oran üç grafik için de 6 sonucunu veriyor mu?
3çDenge derişimleri ile denge sabiti arasındaki örüntüyü belirleme ve açıklama
Çözüm Yolu
Farklı başlangıçlarda derişimler değişse de [NO₂]²/([NO]²[O₂]) aynı kalır; üsler denklemdeki katsayılardır (2, 2, 1).
- Denklemde NO₂ ve NO katsayılarının 2, O₂ katsayısının 1 olduğunu belirle.
- Ürün derişimini paya, giren derişimlerini paydaya katsayıları üs yaparak yaz.
- [NO₂]²/([NO]²[O₂]) oranının üç grafikte de 6 olduğunu göster.
- Derişimlerin tek tek sabit bir değere sahip olduğunu düşünmek — başlangıç koşulları değişse de aynı sıcaklıkta sabit kalan uygun orandır.
Kendini kontrol et: Modelindeki 2, 2 ve 1 üsleri tepkime katsayılarıyla eşleşiyor mu?
3dÖrüntüyü matematiksel model olarak yazma
Çözüm Yolu
Ürünler paya, girenler paydaya yazılır; her derişimin üssü denklemdeki katsayısıdır.
- Ürün NO₂'nin derişimini katsayısı 2 olacak şekilde paya yaz.
- Girenler NO ve O₂'nin derişimlerini sırasıyla 2 ve 1 üsleriyle paydaya yerleştir.
- Oranı Kc = [NO₂]²/([NO]²·[O₂]) biçiminde tamamla.
- Ürünleri paydaya yazmak — verilen yöndeki tepkimenin Kc ifadesinde ürünler payda değil paydağın üstündeki payda bulunur.
Kendini kontrol et: I. grafiğin değerlerini modeline yazınca 6 buluyor musun?