Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı Sayfa 142 — Soru 4a: Grafiklerde denge anını gösterme ve ölçütü yazma

Denge anı, [H2] ve [H2S] eğrilerinin yatay olduğu t anıdır; ölçüt gaz derişimlerinin zamanla değişmemesidir. — Her üç grafikte de t anından sonra derişimler sabit kalır; bu an denge anıdır. — Her grafikte [H2] ve [H2S] eğrilerinin zamanla nasıl değiştiğine bakılır. Başlangıçta derişimler artar ya da azalır; t anından sonra eğriler yataylaşır. Yatay çizgi, ileri ve geri tepkime hızlarının eşitlendiğini, derişimlerin artık değişmediğini gösterir.

Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı Sayfa 142 — Soru 4b-I: Tablo I. satırı: derişimler ve iki oran

[H2]=3,0, [H2S]=0,9 mol/L; 1. oran=0,9/3,0=0,3; 2. oran=0,9³/3,0³=2,7·10⁻²; Kc=2,7·10⁻² — Grafikten okunan değerler oranlara yazılır; katı madde hesaba katılmaz. 2. oran Kc'ye eşittir. — I. grafikte t anından sonra sabit kalan derişimler okunur. [H2] 3,0 mol/L'ye inip, [H2S] 0,9 mol/L'ye çıkıp sabitlenir. 1. oran: 0,9/3,0 = 0,3 bulunur. 2. oran: 0,9³/3,0³ = 0,729/27 = 0,027 = 2,7·10⁻² bulunur. Katılar hesaba katılmaz; 2. oran Kc = 2,7·10⁻² değerine eşittir.

Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı Sayfa 142 — Soru 4b-II: Tablo II. satırı: derişimler ve iki oran

[H2]=2,0, [H2S]=0,6 mol/L; 1. oran=0,6/2,0=0,3; 2. oran=0,6³/2,0³=2,7·10⁻²; Kc=2,7·10⁻² — Denge değerleri grafikten okunur ve oranlara yazılır. — II. grafikte t anından sonra yatay kalan eğrilerin değerlerine bakılır. [H2] eğrisi 0'dan yükselip 2,0 mol/L'de, [H2S] eğrisi azalıp 0,6 mol/L'de sabitlenir. 1. oran: [H2S]/[H2] = 0,6/2,0 = 0,3 bulunur. 2. oran: 0,6³/2,0³ = 0,216/8 = 0,027 = 2,7·10⁻² bulunur. Katı Sb2S3 ve Sb oranlara yazılmaz; 2. oran tablodaki Kc = 2,7·10⁻² ile aynıdır.

Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı Sayfa 142 — Soru 4b-III: Tablo III. satırı: derişimler ve iki oran

[H2]=4,0, [H2S]=1,2 mol/L; 1. oran=1,2/4,0=0,3; 2. oran=1,2³/4,0³=2,7·10⁻²; Kc=2,7·10⁻² — Denge değerleri oranlara yazılır; üçüncü grafikte de sonuç aynıdır. — III. grafikte t anından sonraki yatay değerler okunur. [H2] yükselip 4,0 mol/L'de, [H2S] azalıp 1,2 mol/L'de sabitlenir. 1. oran: 1,2/4,0 = 0,3 bulunur. 2. oran: 1,2³/4,0³ = 1,728/64 = 0,027 = 2,7·10⁻² bulunur. Başlangıç durumu farklı olsa da 2. oran yine Kc = 2,7·10⁻²'ye eşittir.

Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı Sayfa 142 — Soru 4c: Hangi oranın denge sabitine eşit olduğunu belirleme

2. oran: [H2S]³/[H2]³ = 2,7·10⁻² = Kc — 1. oran 0,3 çıkar ve Kc'ye eşit değildir; 2. oran her grafikte 2,7·10⁻² olup Kc'ye eşittir. — Tablodaki üç satırda 1. oran hep 0,3, 2. oran hep 2,7·10⁻² çıkmıştı. Denge sabiti sütunundaki değer her grafik için 2,7·10⁻²'dir. 0,3 bu değere eşit değildir; 2,7·10⁻² ise birebir eşittir.

Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı Sayfa 142 — Soru 4d: Örüntüyü matematiksel modelle yazma

Kc = [H2S]³ / [H2]³ — Yalnızca gazlar yazılır; Sb2S3(k) ve Sb(k) ifadede yer almaz. — Gaz ürün H2S'nin derişiminin küpünü paya yaz. Gaz giren H2'nin derişiminin küpünü paydaya yaz. Saf katıları dışarıda bırakarak Kc = [H2S]³/[H2]³ modelini oluştur.

Ana sayfa›Kitaplar›Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 142

Sayfa 142 7 Çözümlü Madde

Kimya 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 142 Cevapları

← Sayfa 141 Tüm Sayfalar Sayfa 143 →

Yapay zekâ destekli · insan onayı yok

Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?

4aGrafiklerde denge anını gösterme ve ölçütü yazma

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

Denge anı, [H₂] ve [H₂S] eğrilerinin yatay olduğu t anıdır; ölçüt gaz derişimlerinin zamanla değişmemesidir.

Çözüm Yolu

Her üç grafikte de t anından sonra derişimler sabit kalır; bu an denge anıdır.

Her grafikte [H₂] ve [H₂S] eğrilerinin zamanla nasıl değiştiğine bakılır.
Başlangıçta derişimler artar ya da azalır; t anından sonra eğriler yataylaşır.
Yatay çizgi, ileri ve geri tepkime hızlarının eşitlendiğini, derişimlerin artık değişmediğini gösterir.

Sık yapılan hatalar

Denge anında tepkimenin durduğunu söylemek — ileri ve geri tepkimeler eşit hızla sürer.

Kendini kontrol et: t anından sonra H₂ ve H₂S eğrilerinin ikisi de yatay mı?

Bu cevap faydalı mı?

4b-ITablo I. satırı: derişimler ve iki oran

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

[H₂]=3,0, [H₂S]=0,9 mol/L; 1. oran=0,9/3,0=0,3; 2. oran=0,9³/3,0³=2,7·10⁻²; Kc=2,7·10⁻²

Çözüm Yolu

Grafikten okunan değerler oranlara yazılır; katı madde hesaba katılmaz. 2. oran Kc'ye eşittir.

I. grafikte t anından sonra sabit kalan derişimler okunur.
[H₂] 3,0 mol/L'ye inip, [H₂S] 0,9 mol/L'ye çıkıp sabitlenir.
1. oran: 0,9/3,0 = 0,3 bulunur.
2. oran: 0,9³/3,0³ = 0,729/27 = 0,027 = 2,7·10⁻² bulunur.
Katılar hesaba katılmaz; 2. oran Kc = 2,7·10⁻² değerine eşittir.

Sık yapılan hatalar

0,3 oranını doğrudan Kc kabul etmek — gazların katsayıları 3 olduğundan oranın küpü alınır.

Kendini kontrol et: 0,3³ işlemi tablodaki 0,027 değerini veriyor mu?

Bu cevap faydalı mı?

4b-IITablo II. satırı: derişimler ve iki oran

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

[H₂]=2,0, [H₂S]=0,6 mol/L; 1. oran=0,6/2,0=0,3; 2. oran=0,6³/2,0³=2,7·10⁻²; Kc=2,7·10⁻²

Çözüm Yolu

Denge değerleri grafikten okunur ve oranlara yazılır.

II. grafikte t anından sonra yatay kalan eğrilerin değerlerine bakılır.
[H₂] eğrisi 0'dan yükselip 2,0 mol/L'de, [H₂S] eğrisi azalıp 0,6 mol/L'de sabitlenir.
1. oran: [H₂S]/[H₂] = 0,6/2,0 = 0,3 bulunur.
2. oran: 0,6³/2,0³ = 0,216/8 = 0,027 = 2,7·10⁻² bulunur.
Katı Sb₂S₃ ve Sb oranlara yazılmaz; 2. oran tablodaki Kc = 2,7·10⁻² ile aynıdır.

Sık yapılan hatalar

H₂ ve H₂S etiketlerini yer değiştirmek — oran kurulmadan önce yatay değerleri doğru maddeyle eşleştirmek gerekir.

Kendini kontrol et: 0,216'yı 8'e böldüğünde 0,027 buluyor musun?

Bu cevap faydalı mı?

4b-IIITablo III. satırı: derişimler ve iki oran

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

[H₂]=4,0, [H₂S]=1,2 mol/L; 1. oran=1,2/4,0=0,3; 2. oran=1,2³/4,0³=2,7·10⁻²; Kc=2,7·10⁻²

Çözüm Yolu

Denge değerleri oranlara yazılır; üçüncü grafikte de sonuç aynıdır.

III. grafikte t anından sonraki yatay değerler okunur.
[H₂] yükselip 4,0 mol/L'de, [H₂S] azalıp 1,2 mol/L'de sabitlenir.
1. oran: 1,2/4,0 = 0,3 bulunur.
2. oran: 1,2³/4,0³ = 1,728/64 = 0,027 = 2,7·10⁻² bulunur.
Başlangıç durumu farklı olsa da 2. oran yine Kc = 2,7·10⁻²'ye eşittir.

Sık yapılan hatalar

Küpü yalnız paya uygulamak — hem H₂S hem H₂ katsayısı 3 olduğundan iki derişimin de küpü alınır.

Kendini kontrol et: 1,728/64 sonucunu diğer iki grafiğin ikinci oranıyla karşılaştırdın mı?

Bu cevap faydalı mı?

4cHangi oranın denge sabitine eşit olduğunu belirleme

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

2. oran: [H₂S]³/[H₂]³ = 2,7·10⁻² = Kc

Çözüm Yolu

1. oran 0,3 çıkar ve Kc'ye eşit değildir; 2. oran her grafikte 2,7·10⁻² olup Kc'ye eşittir.

Tablodaki üç satırda 1. oran hep 0,3, 2. oran hep 2,7·10⁻² çıkmıştı.
Denge sabiti sütunundaki değer her grafik için 2,7·10⁻²'dir.
0,3 bu değere eşit değildir; 2,7·10⁻² ise birebir eşittir.

Sık yapılan hatalar

Her sabit oranı Kc sanmak — bu örnekte iki oran da sabittir, fakat yalnız ikinci oran verilen Kc değerine eşittir.

Kendini kontrol et: Seçtiğin oranın sayısal değeri 2,7·10⁻² mi?

Bu cevap faydalı mı?

4çDenge derişimleri ile Kc arasındaki örüntüyü belirleme ve açıklama

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

Gaz ürün derişiminin katsayı kuvveti, gaz girenin katsayı kuvvetine oranı sabittir; katı maddeler hesaba girmez.

Çözüm Yolu

Farklı başlangıçlarda bile [H₂S]³/[H₂]³ aynı kalır. Üsler katsayılardır; saf katılar ifadede yer almaz.

Tepkimedeki H₂ ve H₂S katsayılarının 3 olduğunu belirle.
Saf katı Sb₂S₃ ve Sb'yi denge derişimi oranına dahil etme.
[H₂S]³/[H₂]³ oranının her durumda 0,027 olduğunu göster.

Sık yapılan hatalar

Katı Sb'nin katsayısı 2 diye derişimini karesiyle yazmak — saf katılar Kc ifadesine girmez.

Kendini kontrol et: İfadende yalnız gazlar ve onların katsayılarına eşit üsler mi var?

Bu cevap faydalı mı?

4dÖrüntüyü matematiksel modelle yazma

Önerilen Cevap (Ücretsiz)

Kc = [H₂S]³ / [H₂]³

Çözüm Yolu

Yalnızca gazlar yazılır; Sb₂S₃(k) ve Sb(k) ifadede yer almaz.

Gaz ürün H₂S'nin derişiminin küpünü paya yaz.
Gaz giren H₂'nin derişiminin küpünü paydaya yaz.
Saf katıları dışarıda bırakarak Kc = [H₂S]³/[H₂]³ modelini oluştur.

Sık yapılan hatalar

Katıları sıfır derişimli kabul edip oranı sıfırlamak — katılar sıfır alınmaz, sabit etkinlikleri nedeniyle ifadede gösterilmez.

Kendini kontrol et: 0,9 ve 3,0 değerlerini yerleştirdiğinde Kc = 0,027 oluyor mu?

Bu cevap faydalı mı?