Kimya 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 268 Cevapları

Arrhenius'a göre asit suda H+ verir. Verilerde HCl'nin H+ oluşturduğu görülür; NH₃ için OH- oluşumu verilmemiştir ve yapısında OH- yoktur.

1. Arrhenius asidinin suda H+ oluşturması gerektiğini hatırla.
2. İlk deneyde HCl’nin suda H+ ve Cl- oluşturduğunu belirle.
3. NH₃ için verilen deneyde suda OH- oluşumunun gösterilmediğini fark et.

Kendini kontrol et: Hangi deneyde doğrudan suda H+ oluştuğu belirtiliyor?

Brønsted-Lowry'de proton alan baz, veren asittir. Verilen tepkimede NH₃ proton alıcı, HSO₄- proton vericidir.

1. Brønsted-Lowry bazını proton alan madde olarak tanımla.
2. NH₃’ün HSO₄- iyonundan bir proton alarak NH₄+ oluşturduğunu belirle.
3. Proton alan NH₃’ün baz olduğuna karar ver.

Kendini kontrol et: NH₃’ün NH₄+ olması proton aldığını mı, verdiğini mi gösterir?

HCl Arrhenius'la, NH₃ Brønsted-Lowry ile açıklandı. Diğer teoriye geçmek için HCl'de proton transferi, NH₃'te sulu çözeltide OH- artışı verisi gerekir.

1. HCl’nin Brønsted-Lowry asidi olduğunu göstermek için proton verdiği bir alıcı belirle.
2. HCl + H₂O → H₃O+ + Cl- tepkimesiyle proton aktarımını göster.
3. NH₃’ün Arrhenius bazlığını açıklamak için suda OH- derişimini artırdığına ilişkin veri iste.
4. NH₃ + H₂O ⇌ NH₄+ + OH- dengesini bu veriyle ilişkilendir.

Kendini kontrol et: HCl için proton alıcısını, NH₃ için suda oluşan OH- iyonunu gösterebildim mi?

Arrhenius yalnız sulu çözeltide H+ veren asit ve OH- veren bazı tanımlar. Brønsted-Lowry proton alışverişine dayandığı için NH₃, CO₃²- gibi bazları ve çözücüsüz tepkimeleri de açıklar.

1. Arrhenius tanımının sulu çözeltilerde H+ ve OH- oluşumuna dayandığını belirle.
2. Brønsted-Lowry tanımının proton alışverişini esas aldığını belirt.
3. NH₃(g) + HCl(g) → NH₄Cl tepkimesinde su olmadan proton aktarımını göster.
4. Bu örneği Brønsted-Lowry teorisinin daha geniş kapsamıyla ilişkilendir.

Kabul edilebilir başka cevaplar: CO₃²- iyonunun proton alarak HCO₃- oluşturması, OH- içermeyen bir bazın Brønsted-Lowry ile açıklanmasına örnektir. (Bazlığın proton alma üzerinden açıklanması ve Arrhenius tanımının sınırlarıyla ilişkilendirilmesi koşuluyla geçerlidir.)

Kendini kontrol et: Seçtiğim örnek proton alışverişi içeriyor ve Arrhenius tanımının sınırını gösteriyor mu?

25 °C'de pH < 7 olan çözeltiler asidik, pH > 7 olanlar bazik özelliktedir; pH 7 nötrdür.

1. 25 °C’ta pH değeri 7’den küçük olan çözeltileri asit olarak belirle.
2. A’nın pH 4, C’nin pH 1 değerlerini kullanarak ikisini asit sınıfına yerleştir.
3. B’nin pH 13, D’nin pH 10 değerlerini kullanarak ikisini baz olarak belirle.

Kendini kontrol et: A ve C’nin pH değerleri 7’den küçük, B ve D’ninkiler büyük mü?

0,1 M C: [H+]=0,1 → %100. 0,1 M B: [OH-]=0,1 → %100. A: [H+]=10⁻⁴ → %0,1. D: [OH-]=10⁻⁴ → %0,1.

1. Tüm çözeltiler 0,1 M ve monofonksiyonel; pH < 7 olan A ve C asit, pH > 7 olan B ve D bazdır.
2. C (pH 1): [H+] = 0,1 M, iyonlaşma %100. A (pH 4): [H+] = 10⁻⁴ M, iyonlaşma (10⁻⁴/0,1)·100 = %0,1.
3. B (pH 13): [OH-] = 0,1 M, iyonlaşma %100. D (pH 10): [OH-] = 10⁻⁴ M, iyonlaşma %0,1.
4. Karşılaştırma: B = C (%100) > A = D (%0,1).

Kendini kontrol et: A için 10⁻⁴ / 0,1 × 100 işlemi %0,1 veriyor mu?

Aynı derişimde iyonlaşma yüzdesi büyük olan daha kuvvetlidir. C ve B tamamen, A ve D çok az iyonlaşır.

1. Aynı derişimde iyonlaşma yüzdesi büyük olan maddenin daha kuvvetli olduğunu hatırla.
2. B ve C’nin %100 iyonlaşmasını kuvvetli baz ve kuvvetli asit olmalarıyla ilişkilendir.
3. A ve D’nin %0,1 iyonlaşmasını zayıf asit ve zayıf baz olmalarıyla ilişkilendir.
4. Asitleri C > A, bazları B > D olarak sırala.

Kendini kontrol et: Asitleri ve bazları kendi gruplarında iyonlaşma yüzdelerine göre karşılaştırdım mı?

[OH-] = 10^(pH-14). A: 10⁻¹⁰, B: 10⁻¹, C: 10⁻¹³, D: 10⁻⁴ mol/L.

1. Verilen pH değerleri: A 4, B 13, C 1, D 10. 25 °C'ta pOH = 14 - pH kullanılır.
2. pOH değerleri: A 10, B 1, C 13, D 4 olur.
3. [OH-] = 10^-pOH: A 10⁻¹⁰, B 10⁻¹, C 10⁻¹³, D 10⁻⁴ mol/L.
4. Sıralama: B > D > A > C.

Kendini kontrol et: En yüksek pH değerine sahip B’nin OH- derişimi de en büyük mü?

C kuvvetli asit olup tam iyonlaşır (0,1 M iyon); A zayıf asit olup az iyonlaşır (10⁻⁴ M). İyon derişimi fazla olan daha iyi iletir.

1. C için [H+] = 10⁻¹ M, A için [H+] = 10⁻⁴ M değerlerini belirle.
2. C’nin aynı derişimde A’dan daha fazla iyon oluşturduğunu fark et.
3. İyon sayısı fazla olan C çözeltisinin elektrik iletkenliğini daha büyük kabul et.

Kendini kontrol et: C çözeltisinde yük taşıyan iyonların derişimi A’dakinden fazla mı?