Ana sayfa›Kitaplar›Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 18
Matematik Dersi 11.Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 18 Cevapları
Yapay zekâ destekli · insan onayı yok
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
1Elektrikli ve hibrit otomobil sayılarının artışı arasında ilişki olup olmadığını gerekçelendirme
Çözüm Yolu
Grafik 1.1 ve 1.2'de iki sayı da 2011'den 2025'e özellikle son yıllarda hızla artıyor. Ancak bu birlikte artış, birinin diğerine neden olduğunu kanıtlamaz; ortak nedenler (çevre bilinci, teşvikler) olabilir.
- Grafik 1.1 (elektrikli) ve Grafik 1.2 (hibrit) yıllara göre trafiğe kayıtlı otomobil sayılarını gösterir.
- Elektrikli: 2011'de 24 iken 2025'te 319 155; hibrit: 2011'de 23 iken 2025'te 602 150.
- İki seride de artış özellikle 2021 sonrasında hızlanmıştır; yani aynı yıllarda birlikte artmışlardır.
- Bu, iki değişken arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğunu düşündürür.
- Ancak birlikte artış neden-sonuç kanıtı değildir; çevre bilinci, teşvikler gibi ortak etkenler rol oynayabilir.
- Birlikte artışı doğrudan neden-sonuç saymak — elektrikli araç artışı hibriti doğrudan artırmaz; ortak etkenler ikisini birlikte etkileyebilir.
- Yalnızca toplam araç sayılarını kıyaslayıp ilişki yok demek — büyüklük farkı değil, yıllara göre birlikte değişim yönü incelenmelidir.
Kendini kontrol et: 2011-2025 arasında her iki grafikte de değerlerin aynı dönemde artıp artmadığını yılları eşleştirerek kontrol ettin mi?
2Türkiye ile dünyadaki elektrikli otomobil sayıları arasındaki ilişkiyi anlamak için gereken bilgiler
Çözüm Yolu
İki değişkeni karşılaştırmak için Türkiye ve dünya için aynı yıllara ait eşleşen veri çiftleri (güvenilir kaynaktan, örneğin uluslararası enerji kuruluşları) gerekir; sonra ilişki grafikle incelenir.
- Mevcut veriyi belirle: Grafik 1.1'de yalnızca Türkiye'nin 2011-2025 yıllarındaki elektrikli otomobil sayıları verilmiştir.
- Karşılaştırılacak ikinci nicel değişkenin (dünyadaki elektrikli otomobil sayısı) eksik olduğunu tespit et.
- İlişkiyi inceleyebilmek için güvenilir kaynaklardan aynı yıllara (2011-2025) ait dünyadaki elektrikli otomobil sayılarına ulaşılması gerektiğini belirt.
- Farklı yıllara ait dünya verilerini yeterli görmek — iki değişkenin karşılaştırılabilmesi için veriler aynı zaman dilimleriyle eşleşmelidir.
- Yalnızca tek bir yılın dünya toplamını aramak — değişim ve ilişkiyi görmek için yıllara yayılmış eşleşen veri çiftleri gerekir.
Kendini kontrol et: Türkiye'deki her yıl verisinin karşısına aynı yıla ait dünya elektrikli otomobil sayısını eşleştirebiliyor musun?
3Çizgi, nokta, histogram, kutu grafikleri ve kök-yaprak gösteriminin iki nicel değişkenli sorular için yeterliliği
Çözüm Yolu
Histogram, kutu, kök-yaprak ve nokta grafiği tek değişkenli dağılımı gösterir; iki değişkenin birlikte değişimi serpme diyagramıyla incelenir.
- Sayılan grafik türlerinin (nokta, histogram, kutu, kök-yaprak ve çizgi grafiği) hangi veri yapısını gösterdiğini incele.
- Bu araçların tek bir nicel değişkenin dağılımını veya zamana göre değişimini özetlediğini belirle.
- İki nicel değişken arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü görmek için veri çiftlerini birlikte gösteren serpme diyagramı gerektiğini açıkla.
- İki ayrı tek değişkenli grafiği yan yana koymayı yeterli sanmak — gözlem çiftleri eşleşmediğinden ilişkinin biçimi doğrudan görülemez.
- Çizgi grafiğinin her zaman iki nicel değişken ilişkisini gösterdiğini düşünmek — çizgi grafiği genellikle tek değişkenin zamana göre seyrini izler.
Kendini kontrol et: Seçtiğin grafikte her nokta aynı gözlem birimine ait iki nicel ölçümü (x,y) ikilisi olarak gösterebiliyor mu?