Ana sayfa›Kitaplar›Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı›Sayfa 197
Matematik 11. Sınıf Ders Kitabı — Sayfa 197 Cevapları
Yapay zekâ ile hazırlandı ve kontrol edildi
Bu sayfadaki cevaplar yapay zekâ ile hazırlandı ve birden çok bağımsız yapay zekâ okumasıyla kontrol edildi; bir insan editör onaylamadı. Hata içerebilir, resmî cevap anahtarı değildir: 11 Kasım 2026'daki bağımsız denetimde, örneklenen cevapların yaklaşık yüzde 7'sinde ciddi hata, yaklaşık yüzde 12'sinde küçük kusur bulundu. Yanlış bir cevap görürsen cevabın altındaki Hata bildir düğmesini kullan. Nasıl hazırlandı?
5 Tablo 7 - Tanım kümesiTabloda dört fonksiyonun tanım kümesi satırı
Çözüm Yolu
Tanım kümeleri soruda verilen aralıklardır; f ve g için 2π dahil değildir.
- Tanım kümelerini soruda verilen fonksiyon tanımlarından okuyoruz.
- f ve g [0,2π) aralığında tanımlı; 2π dahil değil.
- h (π/2,3π/2), r (0,π) açık aralığında tanımlı; uç noktalarda tan ve cot tanımsızdır.
- f ve g için [0,2π] kapalı aralığı yazmak — soruda 2π ucu açık parantezle verildiğinden tanım kümesine dahil değildir.
- h ve r için uç noktaları köşeli parantezle dahil etmek — π/2, 3π/2, 0 ve π noktalarında tan veya cot tanımsızdır.
Kendini kontrol et: Yazdığın aralıkların parantez türleri sorudaki f, g, h, r tanımlarıyla bire bir örtüşüyor mu?
5 Tablo 7 - Örten olma durumuÖrten olma durumu satırı
Çözüm Yolu
Görüntü kümesi ile değer kümesi aynı olduğundan fonksiyonlar örtendir.
- Örtenlik için görüntü kümesinin değer kümesine eşit olup olmadığına bakıyoruz.
- f ve g'nin değer kümesi [−1,1]; grafikler bu aralıktaki her değeri alır, görüntü kümesi [−1,1].
- h ve r'nin değer kümesi R; grafikler asimptotlar arasında tüm reel sayıları alır.
- Görüntü kümesi değer kümesine eşit olduğundan dördü de örtendir.
- Sinüs ve kosinüs tüm R'yi kaplamadığı için örten değil demek — değer kümesi R değil [-1,1] olarak verilmiştir.
- 2π açık uç olduğu için g'nin 1 değerini alamadığını sanmak — g(0)=1 olduğundan 1 değeri görüntü kümesindedir.
Kendini kontrol et: Her fonksiyon için bulduğun görüntü kümesi, soruda okun sağında verilen değer kümesine tam eşit mi?
5 Tablo 7 - PeriyotPeriyot satırı
Çözüm Yolu
Sinüs ve kosinüsün periyodu 2π, tanjant ve kotanjantın periyodu π'dir.
- Periyot, değerlerin tekrar ettiği en küçük pozitif sayıdır; Tablo 3–6 sonuçlarını kullanıyoruz.
- sin x ve cos x değerleri 2π sonra tekrar eder: f ve g için periyot 2π.
- tan x ve cot x değerleri π sonra tekrar eder: h ve r için periyot π.
- Dört fonksiyonun hepsine 2π periyodu yazmak — tanjant ve kotanjant birim çemberde yarım turda (π radyanda) tekrar eder.
Kendini kontrol et: tan(x+π)=tan x ve sin(x+2π)=sin x eşitliklerini sağlayan daha küçük pozitif açı var mı?
5 Tablo 7 - Tekliği çiftliğiTek veya çift fonksiyon olma satırı
Çözüm Yolu
Tek veya çift olmak için tanım kümesi 0'a göre simetrik olmalıdır.
- Tek ya da çift olmak için her x ile birlikte −x de tanım kümesinde olmalıdır.
- [0,2π), (π/2,3π/2) ve (0,π) aralıkları 0'a göre simetrik değildir; örneğin π/3 var, −π/3 yok.
- Bu yüzden verilen dört fonksiyon ne tek ne çifttir.
- Tanım kümesi R'ye genişletilirse sin, tan, cot tek (orijine simetrik), cos çifttir (y eksenine simetrik).
- Tanım kümesine bakmadan ezbere sin tek, cos çift yazmak — tek veya çiftlik için tanım kümesi 0'a göre simetrik olmalıdır.
Kendini kontrol et: Verilen tanım kümesinden π/4 seçtiğinde -π/4 sayısı da aynı tanım kümesinin içinde mi?
5 Tablo 7 - SıfırlarıFonksiyonların sıfırları satırı
Çözüm Yolu
Grafiklerin x eksenini kestiği noktalar; f için 2π tanım kümesinde değildir.
- Sıfırlar, grafiklerin tanım kümesi içinde x eksenini kestiği noktalardır.
- f = sin x, [0,2π)'de 0 ve π'de sıfırdır (2π tanım kümesinde değil).
- g = cos x, π/2 ve 3π/2'de sıfırdır.
- h = tan x (π/2,3π/2)'de yalnız π'de; r = cot x (0,π)'de yalnız π/2'de sıfırdır.
- f(x)=sin x için 2π noktasını da sıfır olarak yazmak — 2π sayısı [0,2π) tanım kümesinde yer almaz.
- h(x)=tan x ve r(x)=cot x'in sıfırlarını karıştırmak — tan x'te sin x=0 (x=π), cot x'te cos x=0 (x=π/2) olmalıdır.
Kendini kontrol et: Bulduğun her x değerini ilgili fonksiyonda yerine yazdığında sonuç 0 çıkıyor ve x tanım kümesinde kalıyor mu?
5 Tablo 7 - Görüntü kümesiTabloda görüntü kümesi satırı
Çözüm Yolu
Sinüs ve kosinüs -1 ile 1 arasında değer alır; tanjant ve kotanjant verilen aralıklarda tüm reel sayıları alır.
- Grafiklerin y ekseninde kapladığı değerlere bakıyoruz.
- sin x ve cos x [0,2π)'de −1 ile 1 arasındaki tüm değerleri alır: f ve g için [−1,1].
- tan x (π/2,3π/2)'de, cot x (0,π)'de asimptotlar arasında tüm reel sayıları alır: h ve r için R.
- 2π açık uç olduğu için f ve g'nin görüntü kümesini (-1,1) sanmak — aralık içinde ±1 değerlerine zaten ulaşılır.
- Tanjant ve kotanjantın görüntü kümesini [-1,1] yazmak — bu fonksiyonlar asimptotlar arasında tüm gerçek sayıları alır.
Kendini kontrol et: f(π/2)=1, f(3π/2)=-1, g(0)=1 ve g(π)=-1 noktaları tanım kümesinde yer alıyor mu?
5 Tablo 7 - İşareti (+)Fonksiyonların pozitif olduğu aralıklar satırı
Çözüm Yolu
Grafiğin x ekseni üstünde kaldığı aralıklar; 2π tanım kümesinde değildir.
- Her grafiğin x ekseninin üstünde kaldığı aralıkları tanım kümesi içinde buluyoruz.
- f = sin x: (0,π)'de pozitif.
- g = cos x: [0,π/2) ∪ (3π/2,2π)'de pozitif (2π dahil değil).
- h = tan x: III. bölge olan (π,3π/2)'de pozitif; r = cot x: (0,π/2)'de pozitif.
- g için 0 noktasını açık bırakıp (0,π/2) yazmak — cos(0)=1>0 olduğundan 0 noktası pozitif aralığa dahildir.
- Sıfır noktalarını (π/2, π, 3π/2) pozitif aralığa dahil etmek — sıfır sayısının işareti yoktur, uçlar açık olmalıdır.
Kendini kontrol et: Seçtiğin her aralıktan bir açı (ör. π/4, 5π/4) deneyince fonksiyon değeri sıfırdan büyük çıkıyor mu?
5 Tablo 7 - İşareti (-)Fonksiyonların negatif olduğu aralıklar satırı
Çözüm Yolu
Grafiklerin x ekseninin altında kaldığı aralıklar negatif işaretlidir.
- Her grafiğin x ekseninin altında kaldığı aralıkları tanım kümesi içinde buluyoruz.
- f = sin x: (π,2π)'de negatif.
- g = cos x: (π/2,3π/2)'de negatif.
- h = tan x, (π/2,3π/2)'de: II. bölgede, yani (π/2,π)'de negatif.
- r = cot x, (0,π)'de: (π/2,π)'de negatif.
- h(x)=tan x için (π,3π/2) aralığını negatif almak — III. bölgede sin x ve cos x negatif olduğundan oranları pozitiftir.
- Eksen kesişim noktalarını köşeli parantezle dahil etmek — fonksiyonun sıfır olduğu noktalarda işareti negatif değildir.
Kendini kontrol et: Negatif yazdığın her aralıkta birim çember bölgesine göre fonksiyonun işareti gerçekten eksi mi?
5 Tablo 7 - Artan olduğu aralıkArtan olduğu aralıklar satırı
Çözüm Yolu
Soldan sağa yükselen bölümler artandır; 2π tanım kümesine dahil değildir.
- Grafiklerde soldan sağa yükselen bölümleri tanım kümesi içinde arıyoruz.
- f = sin x: [0,π/2] ve [3π/2,2π)'de artan (2π tanım kümesinde yok).
- g = cos x: [π,2π)'de artan.
- h = tan x tüm tanım kümesi (π/2,3π/2)'de artan; r = cot x hiçbir aralıkta artan değil.
- f ve g'de 2π ucunu köşeli parantezle [3π/2,2π] veya [π,2π] yazmak — 2π tanım kümesinde bulunmadığından açık bırakılmalıdır.
- Pozitif olmakla artan olmayı karıştırmak — örneğin sin x (π/2,π) aralığında pozitif olsa da azalandır.
Kendini kontrol et: Belirlediğin aralıklarda x soldan sağa büyürken fonksiyonun y değerleri de artıyor mu?
5 Tablo 7 - Azalan olduğu aralıkAzalan olduğu aralıklar satırı
Çözüm Yolu
Grafikte soldan sağa alçalan bölümler azalan aralıktır.
- Grafiklerde soldan sağa alçalan bölümleri tanım kümesi içinde arıyoruz.
- f = sin x: 1'den −1'e indiği [π/2,3π/2]'de azalan.
- g = cos x: 1'den −1'e indiği [0,π]'de azalan.
- h = tan x hiç azalmaz; r = cot x tüm (0,π) aralığında azalan.
- Negatif olduğu aralıkla azalan olduğu aralığı karıştırmak — g(x)=cos x [0,π/2] aralığında pozitif olduğu hâlde azalandır.
- r(x)=cot x için [0,π] kapalı aralığı yazmak — 0 ve π uçları r'nin tanım kümesinde yer almaz.
Kendini kontrol et: Yazdığın aralığın başlangıç noktasındaki fonksiyon değeri bitiş noktasındaki değerden daha büyük mü?
5 Tablo 7 - Maksimum nokta ve değerMaksimum nokta ve değeri satırı
Çözüm Yolu
Sinüs ve kosinüsün en büyük değeri 1; tanjant ve kotanjant sınırsızdır.
- Her grafiğin en yüksek noktasını tanım kümesi içinde arıyoruz.
- f = sin x en büyük değeri 1'i x = π/2'de alır.
- g = cos x en büyük değeri 1'i x = 0'da alır.
- h ve r sınırsız arttığından maksimum noktaları yoktur.
- g(x)=cos x için x=2π noktasını da maksimum nokta yazmak — 2π sayısı [0,2π) tanım kümesine dahil değildir.
- Maksimum noktayla maksimum değeri karıştırmak — maksimum nokta x girdisi, maksimum değer ise ulaşılan y=1 sonucudur.
Kendini kontrol et: Bulduğun maksimum noktalar verilen tanım kümesinin içinde mi ve orada fonksiyon 1 değerini alıyor mu?
5 Tablo 7 - Minimum nokta ve değerMinimum nokta ve değeri satırı
Çözüm Yolu
Sinüs ve kosinüsün en küçük değeri -1'dir; tanjant ve kotanjant sınırsızdır.
- Her grafiğin en alçak noktasını tanım kümesi içinde arıyoruz.
- f(x) = sin x, [0,2π)'de en küçük değeri −1'i x = 3π/2'de alır.
- g(x) = cos x, [0,2π)'de en küçük değeri −1'i x = π'de alır.
- h ve r sınırsız azaldığından (görüntü kümesi R) minimum noktaları yoktur.
- f ve g'nin minimum noktalarını birbiriyle karıştırmak — sin(3π/2)=-1 iken cos(π)=-1 olur.
- Tanjant ve kotanjantın minimum değerine -1 yazmak — h ve r fonksiyonları aşağı yönde sınırsız azaldığından minimumları yoktur.
Kendini kontrol et: f(3π/2) ve g(π) değerlerini birim çemberden kontrol ettiğinde ikisi de -1 veriyor mu?
5 Tablo 7 - Bire bir olma durumuBire bir olma durumu satırı
Çözüm Yolu
Sin ve cos bu aralıkta aynı değeri iki farklı noktada alır; h ve r her değeri bir kez alır.
- Bire birlik için her y değerinin en çok bir x'ten gelip gelmediğine bakıyoruz.
- f: sin(π/6) = sin(5π/6) = 1/2, iki farklı x aynı değeri veriyor; bire bir değil.
- g: cos(π/3) = cos(5π/3) = 1/2; bire bir değil.
- h tüm aralıkta artan, r tüm aralıkta azalan; her değeri bir kez alırlar, bire birdir.
- Sinüs ve kosinüsü [0,2π) aralığında bire bir sanmak — yatay doğrular grafikleri iki farklı noktada keser.
- Tanjant ve kotanjant periyodik diye burada da bire bir değil demek — kısıtlı aralıkta tek dal olduğundan bire birdirler.
Kendini kontrol et: Grafiklere çizilen her yatay doğru h ve r'yi en çok bir, f ve g'yi iki noktada kesiyor mu?